ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Η ποίηση των μικρών πραγμάτων

«Πιστεύω πως το καθήκον ενός συγγραφέα είναι να παρατηρεί απλώς τα μικρά πράγματα. Το να παρατηρείς τα μικρά πράγματα κάνει τη διαφορά». Αυτό λέει η Αν Κάρσον κι εγώ τώρα κάθομαι στον καναπέ, είναι πρωί, έξω συννεφιά, πίνω ζεστό τσάι και διαβάζω τη συνέντευξή της. Είναι η Καναδή ποιήτρια και συγγραφέας που μόλις κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας και δεν είναι μόνο γι’ αυτό που υπογραμμίζω τα λόγια της.

Τυπωμένες αναμνήσεις

«Αυτή εδώ είναι από ένα πάρτι που έκανα στο σπίτι, πρέπει να ήμουν ακόμα μαθητής, κι αυτή από μια εκδρομή που κάναμε η τότε παρέα στην Κερύνεια».

Κουβέντες στις αυλάδες

«Πεθύμησα τις κουβέντες στις αυλάδες», λέει η φίλη μου, και περπατάμε η μια πίσω από την άλλη σ’ ένα στενό δρομάκι στην Καρδιανή — το πιο πράσινο χωριό της Τήνου που έχει θέα μαγευτική και αρχιτεκτονική ιδιαίτερη. «Ακούγεσαι σαν ηλικιωμένη», την πειράζω.

Κάποτε στην Τήνο

Είναι νωρίς το πρωί, οι φίλες ακόμα κοιμούνται και ο ήλιος φοράει στις τραχιές γραμμές του απέναντι βουνού ένα χρυσαφί χρώμα που λαμπυρίζει μέσα στη θάλασσα. Πρώτη μέρα στην Τήνο. «Να προσέχετε τις ριπές των ανέμων», μας προειδοποίησε ο ταξιτζής, αλλά όπως περπατώ τώρα στην αμμουδιά και αναπνέω κύμα, νιώθω κάθε προειδοποίηση σαν αχρείαστη παρέμβαση στη διάλογο μου με την ακαταστάλαχτη αγριότητα της φύσης.

Ένας αλλιώτικος τηλεφωνικός θάλαμος

Εξωτερικά είναι διαφορετικός από εκείνους της νοσταλγίας μου. Το ίδιο και το εσωτερικό του. Αυτό, ωστόσο, δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει πως διαθέτει μια τηλεφωνική συσκευή που μοιάζει με τις παλιές: βαριά, στιβαρή, μεταλλική, με εκείνη τη σχισμή όπου κάποτε τοποθετούσαμε τις τηλεκάρτες. Το ακουστικό της είναι μεγάλο και καμπυλωτό και ενώνεται με τη συσκευή με το κλασικό χοντρό, σπειροειδές καλώδιο.

Η τσαγιέρα που μιλά

Μυρωδιά αχνιστού καφέ, αυλής μετά την καταιγίδα και υγρασίας πάνω σε φύλλα λεβάντας. Η πόλη ακόμα μισοάδεια και ο ουρανός διάφανος. Και αυτό βασικά που θέλω να περιγράψω είναι τη συνθήκη που με ωθεί να νιώσω το σπίτι σαν φωλιά και να χωθώ μέσα του για να αισθανθώ τη γενναιοδωρία της παρούσας στιγμής. Που πάει να πει να απλώσω στον σιδερένιο καναπέ της αυλής μου, που μοιάζει με τα παλιά κρεβάτια των γιαγιάδων —τότε που ο κόσμος της Κύπρου κοιμότανε έξω τα καλοκαίρια και ράντιζε συνειδητό και υποσυνείδητο με πεφταστέρια— και έτσι, κρυμμένη κάτω από μια βουκαμβίλια που μεγαλώνει με το λεπτό, να διακτινιστώ στον κόσμο που πλάθει η Όλγκα Τοκάρτσουκ στο βιβλίο της Εμπούσιον.

Ο περιπλανώμενος καλλιτέχνης

Σήμερα έχει συννεφιά στη Βενετία και μ’ αυτή τη συννεφιά περπατώ προς την Punta della Dogana. Είναι ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια της πόλης, που λειτουργεί ως κέντρο σύγχρονης τέχνης της Συλλογής Pinault. Η Ε. μού είπε πως εκεί παρουσιάζεται μια μεγάλη ατομική έκθεση του Βραζιλιάνου καλλιτέχνη Paulo Nazareth. Μου είπε πως αξίζει και με το παραπάνω να τη δω, αλλά παρ’ όλα αυτά είμαι ακόμη ανυποψίαστη για το πόσο θα με συγκλονίσει.

Ένα αυγουστιάτικο μεσημέρι

Πόσα αδέλφια έχεις, τη ρώτησα. Καθόμασταν στην αυλή, ήταν λίγο μετά το μεσημέρι, οι τζίτζικες στη διαπασών, η ζέστη αφόρητη και οι υπόλοιποι κλεισμένοι στο κλιματιστικό, σε μεσημεριανή ραστώνη. Εκείνη μου έφτιαχνε τα βρεγμένα μαλλιά σε κοτσίδα και στο κάθε χώρισμα περνούσε ινδικό γιασεμί, από κείνα που έριξε το δέντρο και τα μάζεψε από το χώμα. Δύο αδέλφια, ένα αγόρι και ένα κορίτσι, απάντησε με τα φτωχά αγγλικά και τη νεπαλέζικη προφορά της.

Κάποιο πρωινό στην Βενετία

Περπατώ στα δρομάκια, διασχίζω τις γέφυρες και βγάζω φωτογραφίες την ησυχία στη Βενετία. Είναι νωρίς το πρωί και η πόλη ακόμα κοιμάται. Ελάχιστοι ντόπιοι περιφέρονται, εργάτες και ηλικιωμένοι οι περισσότεροι. Καθαρός ο ουρανός. Η υγρασία υποχώρησε.

Το δέντρο της καρδιάς - Ηχητικά ταξιδιωτικά podcast με την Ελένη Ξένου

Η μέρα έχει συννεφιά, μυρίζει παντού λεμονόχορτο και λεβάντα και από μακριά ακούγονται ψαλμωδίες που έρχονται κατά δω από την απέναντι όχθη της λίμνης, σαν ιδιότυπο νανούρισμα. Στην αίθουσα του γιόκα είμαστε λίγοι, μόνο πέντε κοπέλες, οι υπόλοιποι έφυγαν τις προηγούμενες μέρες για τις χώρες τους, εγώ αναχωρώ αύριο, η φίλη μου η Ίνα σε δύο μέρες.

Τα νεκρά ψάρια: Ηχητικά ταξιδιωτικά podcast με την Ελένη Ξένου

Σήμερα η παραλία γέμισε νεκρά ψάρια. Πολύχρωμα, παράξενα, πανέμορφα ψάρια, όλα πεθαμένα. Με το στόμα τους ανοιχτό λες και είχαν ξεμείνει στο ουρανίσκο τους υπολλείματα τελευταίας ανάσας. Τα περιεργαζόμουν χωρίς να μπορώ να προσδιορίσω το συναίσθημα που μου προκαλούσε η εικόνα τους. Εννοώ πως ήταν μια διαδοχή συναισθημάτων φαινομενικά αντικρούομενων, συνδεδεμένων ωστόσο και αλληλένδετων.

Στην αγορά του Ταγκόλ: Ηχητικά ταξιδιωτικά podcast με την Ελένη Ξένου

Χθές βράδυ έβρεχε όλη νύχτα. Καθάρισε η ψυχή μου. Η φύση έχει όλα τα μυστικά και τα μοιράζει, δεν κρατάει τίποτα για την ίδια, αρκεί να μην είσαι ξεκομμένος από δαύτην κι’ολα είναι εκεί, σε μια αέναη διδαχή. Μετά το πρόγευμα η Ίνα επιμένει να πάμε βόλτα στο Ταγκόλ, το Ταγκόλ είναι η πιο κοντινή πόλη, μοιάζει πιο πολύ με μεγάλο χωριό, σήμερα έχει λαική αγορά στο κέντρο και θέλει, λέει, να αγοράσει μυρωδάτες κανέλες για τις κρύες νύχτες του χειμώνα.

Περιπλανώμενα όνειρα: Ηχητικά ταξιδιωτικά podcast με την Ελένη Ξένου

Κοιμάμαι με τον ήχο του ωκεανού και ξυπνώ με τους παράξενους φωνητισμούς των σκίουρων. Δεν ήξερα ότι οι σκίουροι κάνουν αυτά τα λαρυγγίσματα, τυχαία το ανακάλυψα όταν μια μέρα περπατούσα στο μονοπάτι που οδηγεί στην λίμνη και παρατήρησα ένα από δαύτους.

Ταξίδι στην Σρί Λάνκα - Μια σειρά ηχητικών podcast με την Ελένη Ξένου

Δύο τα ξημερώματα. Στο αεροδρόμιο του Κολόμπο με περιμένει ο Ρουάν με το όνομα μου γραμμένο πάνω σε ένα λευκό χαρτί που το κρατάει στο ύψος του πιγουνιού του. Τον χαιρετώ νυσταγμένα, χαμογελά συγκρατημένα, με συμβουλεύει με σπασμένα αγγλικά πως αν θέλω να αλλάξω λεφτά προτιμότερο να το κάνω στο αεροδρόμιο. Ακολουθώ την συμβουλή του και σε ένα από τα σχετικά κουβούκλια δίνω 200 ευρώ και παίρνω πίσω ένα σωρό χαρτονομίσματα που μοιάζουν ψεύτικα, ίσα που χωράνε στο πορτοφόλι μου.

Στο μουσείο της αθωότητας

Μέρα Κυριακή. Η κίνηση στην Κωνσταντινούπολη αφόρητη. Μια διαδήλωση στην πλατεία Ταξίμ δυσχεραίνει τα πράγματα. Σε όλη την διαδρομή κοιτώ τον Βόσπορο και τα καραβάκια που πηγαινοέρχονται μήπως και ξεπλυθεί το βλέμμα μου από όλη τη μουντζούρα των μποτιλιαρισμένων δρόμων.

Πτήση με αερόστατο: Ηχητικά ταξιδιωτικά πότκαστ με την Ελένη Ξένου

Ξυπνήσαμε στις 3.00 τα ξημερώματα. Ο οδηγός κατέφθασε 3.30. Δεν μιλούσε γρί αγγλικά. Μας έδειξε ένα χαρτί με τα ονόματα μας, συνεννοηθήκαμε με νεύματα και επιβιβαστήκαμε στο λεωφορείο. Έξω μισοσκόταδο. Το φεγγάρι μια φέτα. Γυρνούσαμε μέσα στην σιωπή από χωριό σε χωριό και μαζεύαμε κι’ άλλους επιβάτες, φιγούρες που στέκονταν μέσα στην ερημιά των σοκακιών κάτω από σπασμένες λάμπες και δυνατά γαβγίσματα και είχανε προφανώς την ίδια αδημονία: Να πετάξουνε με ένα αερόστατο.

Λαξευμένες προσευχές

Ο Μεχμέτ μου δείχνει που βρίσκεται στο χάρτη το μέρος που γεννήθηκε. Είναι μακριά από εδώ λέει και δεν έχει καθόλου τουρίστες, αυτός όμως ήθελε να γίνει ξεναγός, γι’αυτό και διάλεξε την Καππαδοκία για να ζήσει. Κατευθυνόμαστε στο υπαίθριο μουσείο του Γκόρεμε.

Ταξίδι στην Καππαδοκία - Ηχητικά podcast με την Ελένη Ξένου

Προσγειωθήκαμε στην Καισαρεία πριν περίπου μια ώρα. Διασχίσαμε μονότονα καινούργια κτίσματα που μοιάζουν με πελώρια κουτιά, μερικά γκρίζα και άραχνα εργοστάσια και μεγάλες εκτάσεις με κιτρινισμένο στάχυ. Τώρα κατευθυνόμαστε στο Ουργκούπ ή αλλιώς Προκόπι.

Το αποχαιρετιστήριο βράδυ - Ταξιδιωτικά podcast με την Ελένη Ξένου

Καθόμαστε στο μεγάλο τραπέζι του κήπου. Είναι αργά το απόγευμα, εφτά και κάτι, και μόλις ξεμπερδέψαμε με το φτιάξιμο της βαλίτσας. Η Πίνα είναι στην κουζίνα και ετοιμάζει το δείπνο, ο Βάρκι ποτίζει τα λουλούδια με το λάστιχο και ο Μαουλί, το λυκόσκυλό τους, απλώνει καταπονημένο στο γρασίδι. Σήμερα το πρωί ο Μαουλί μάς πήγε μέχρι το νησί Κουρουβά — ναι, όπως το ακούτε, το σκυλί ήταν που μας έδειχνε τον δρόμο. Εκείνο μπροστά κι εμείς ξωπίσω. Στρίβαμε όπου έστριβε, σταματούσαμε όταν σταματούσε, μας περίμενε όταν θέλαμε να βγάλουμε φωτογραφίες, τον περιμέναμε όταν κάτι κυνηγούσε.

Ο χορός της θεότητας - Tαξιδιωτικά ηχητικά podcast με την Ελένη Ξένου

Ο Βάρκι επιμένει πως το βράδυ πρέπει οποσδήποτε να πάμε στο φεστιβάλ. Είναι, λέει, σε ένα κοντινό χωριό βαθιά μέσα στο δάσος και στην διαδρομή αν είμαστε τυχεροί μπορεί και να δούμε κανένα ελέφαντα. Υποθέτω πως αυτό το τελευταίο το προσθέτει μήπως έτσι μας εξάψει περισσότερο την περιέργεια. Καθόμαστε στον κήπο και είμαστε κάπου στην Κεράλα, στα βουνά της Wayanad.

Η βραδιά του κιρτάν - Ταξιδιωτικά ηχητικά podcast με την Ελένη Ξένου

Ο Άνταμ λέει πως το βράδυ θα μαζευτούνε όλοι στην αίθουσα Σιρίγια. Εκεί, μαζί με την φίλη του, που τώρα δεν θυμάμαι το όνομα της, θα παίξουν κιρτάν. “Είναι ινδικό μουσικό όργανο το κιρτάν;” ρωτώ χαμηλόφωνα την Χ, εκείνη γελά, όχι δεν είναι όργανο μου λέει, είναι μια μορφή πνευματικής μουσικής και ψαλμωδίας, της ινδικής παράδοσης.

Στην αγορά του Mysore: Ταξιδιωτικά ηχητικά podcast με την Ελένη Ξένου

Περπατάμε η μια πίσω από την άλλη σε ένα στενό πέρασμα που οδηγεί στην αγορά. Ο οδηγός του τρίκυκλου- rickshaw το λένε εδώ στην Ινδία- μας άφησε στην πίσω πλευρά της και μας είπε να ακολουθήσουμε αυτό το διάδρομο που βγάζει απευθείας στους πάγκους με τα σανταλόξυλα.

Ένας ογδοντάρης χίπης - Ταξιδιωτικά ηχητικά podcast με την Ελένη Ξένου

Ο Σιάντι είναι σχεδόν ογδόντα χρονών. Μένει στο δωμάτιο που έχει θέα τη λίμνη και το μπαλκόνι του χάνεται μέσα στην πυκνή βλάστηση των βουνών της Wayanad.

Ο κόσμος της σιωπής - Ταξιδιωτικά ηχητικά podcast με την Ελένη Ξένου

Τρώμε το πρόγευμα μας στην σιωπή. Αυτός είναι ο κανονισμός στο Άσραμ. Από τις δέκα το βράδυ μέχρι τις δέκα το επόμενο πρωί η ομιλία απαγορεύεται. Λέμε καλημέρα και καληνύχτα με τα μάτια, και με τα χαμόγελα και με τα χέρια σε στάση προσευχής. Μάουνα, έτσι το λένε στην ινδική πνευματική πρακτική, που πάει να πει η σιωπή σαν άσκηση. Κάθε πρωί, λοιπόν, ασκούμαστε στην σιωπή. Πρωτόγνωρη εμπειρία και πόσο μάλλον όταν την ζεις σε ένα τέτοιο μέρος όπως την Ινδία όπου τα ιερά της κείμενα- οι Ουπανισάδες- λένε πως η σιωπή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ύψιστη γνώση.

Ιερή ισορροπία -Ταξιδιωτικά ηχητικά πότκαστ με την Ελένη Ξένου

Σήμερα είναι μέρα εκδρομής. Θα πάμε σε ένα χωριό που το λένε Χουλαχάλι, μόνο μισή ώρα δρόμος από το Άσραμ. Μας το σύστησε η Άsh, είπε πως είναι μικρό, με παραδοσιακό ρυθμό ζωής και πως εκεί θα πάρουμε μια αυθεντική γεύση Ινδίας.

Ιστορίες από την Ινδία – Μια σειρά ηχητικών podcast με την Ελένη Ξένου

Όσο η γιατρός αγγίζει το σφυγμό μου με τα μάτια της κλειστά και με μια απαλότητα που ταιριάζει σε κάτι εύθραυστο, εγώ κοιτώ έξω από το παράθυρο ένα μαγευτικό δέντρο με ροζ άνθη που μοιάζουν με μικρά σύννεφα. Εδώ στην Ινδία το αποκαλούνε Sirisha και σημαίνει δέντρο του ροζ μεταξιού.

Μια βόλτα στη λίμνη

Την βρήκα να κάθεται σε άλλη θέση, πώς και έτσι την ρώτησα, “η Τ. είπε πως κάνει καλό να αλλάζουμε θέσεις” απάντησε, διερωτήθηκα ποιό ακριβώς ήταν το καλό όταν όλα τα άλλα παρέμειναν στην ίδια καταθλιπτική ρουτίνα που εξουδετερώνει αθόρυβα την ύπαρξη, δεν είπα όμως τίποτα.

Το φεγγάρι του χιονιού

Παίζει η καμπάνα, μόλις πριν λίγο σώπασε ο Χότζας, βγαίνω και πάλι στο δρόμο, είναι νύχτα με πανσέληνο, την ονομάζουνε το φεγγάρι του χιονιού, μ’αρέσει το όνομα, δίνει απλόχερα μια ενέργεια στην βραδιά μεταφυσική και κείνη την παίρνει και απλώνεται τριγύρω σαν σιωπηρός διάλογος μυστηρίων.

Μια Φυτεύτρια στη Στέγη Ευγηρίας

Στέκομαι απέναντι από τις “Φυτεύτριες”, πλάι μου η Ε, είμαστε στο χώρο της έκθεσης, την ρωτώ γιατί ειδικά αυτός ο πίνακας του Διαμαντή είναι που την ακολουθεί χρόνια, δική της η παραδοχή, δεν ξέρει γιατί, ξέρει μόνο ότι επιστρέφει σ’αυτόν και τον ψάχνει κάθε φορά από άλλη πλευρά επιδιώκοντας μια άλλη κατανόηση, λιγότερο προβεβλημένη, όπως το πώς άραγε να συνδεόμαστε με τις Φυτρεύτριες σήμερα που δεν υπάρχει πια στο τοπίο η φροντίδα και η αγάπη τους για το χώμα και οι γνώσεις τους για τη γη;

Για τα μάτια των Ευρωπαίων

Αποφασίζω μια βόλτα, είναι βράδυ, κάνει ψοφόκρυο, δεν πτοούμαι, έχω καιρό να περπατήσω στην γειτονιά και χρειάζομαι δόση από τα στενά της παλιάς πόλης, να αρπάξει το μάτι μου κανένα καινούργιο γκραφίτι ή κάποια αλλοπρόσαλλη φιγούρα να κινείται αθόρυβα ανάμεσα στις κουρνιασμένες γάτες και να φορτιστεί το μυαλό μου. Λέω να κατευθυνθώ προς το καινούργιο Δημαρχείο, διασχίζω πρώτα την Ερμού,

Ξεχασμένες ζωές

Η Ε. είναι από ένα χωριό λίγο έξω από την Κερύνεια. Δεν μου το λέει η ίδια, μου το λέει η Τ. που την φροντίζει εδώ στο ίδρυμα. Η Ε. δεν θυμάται το χωριό της ή κι’αν θυμάται αφήνει την θύμιση να περιπλανηθεί σε κείνο το μυστήριο δωμάτιο του μυαλού της που μόνο η ίδια έχει πρόσβαση.
12
X

Μπες στο μυαλό των
αγαπημένων σου αρθρογράφων

Λάβε στο email σου το τελευταίο τους άρθρο τη στιγμή που δημοσιεύεται.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Απόκτησε συνδρομή με €50 τον χρόνο για πρόσβαση στην έντυπη έκδοση.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ