Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν σήμερα, Τετάρτη τις πρώτες αεροπορικές επιδρομές τους στη Μέση Ανατολή μετά την αναστολή της εκστρατείας βομβαρδισμών την περασμένη εβδομάδα, πλήττοντας, από κοινού με τη Σαουδική Αραβία, ένοπλες οργανώσεις που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη απέρριψε πρόταση του Ομάν για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.

Το Ιράν ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά, καθώς η επανέναρξη των εχθροπραξιών και η αποτυχία των διπλωματικών προσπαθειών ενίσχυσαν τις ανησυχίες ότι ο πόλεμος, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο με τις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, δεν πρόκειται να τερματιστεί σύντομα.

Η κοινή στρατιωτική επιχείρηση

Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ δήλωσαν ότι οι κοινές επιδρομές είχαν στόχο φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις στο Ιράκ, ως αντίποινα για επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας.

Οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (Popular Mobilisation Forces – PMF), οι ισχυρές φιλοϊρανικές παραστρατιωτικές οργανώσεις που έχουν ενταχθεί επίσημα στις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας, ανακοίνωσαν ότι 20 μέλη τους σκοτώθηκαν και 32 τραυματίστηκαν από τις αμερικανο-σαουδαραβικές επιδρομές σε πολλές βάσεις στο Ιράκ.

Πρόκειται για τη σημαντικότερη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Μέση Ανατολή από την περασμένη Παρασκευή, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διέκοψε αιφνιδιαστικά την εκστρατεία βομβαρδισμών ύστερα από 13 ημέρες, κατόπιν εισήγησης των στρατιωτικών διοικητών ότι η επιχείρηση είχε ολοκληρώσει τον σκοπό της.

Νέοι φόβοι

Η κοινή δράση ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας ενδέχεται να διευρύνει τη σύγκρουση, καθώς η σουνιτική μοναρχία του Κόλπου εμπλέκεται πλέον άμεσα σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά σιιτικών οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν.

Είναι η πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου που το Ριάντ ανακοινώνει δημοσίως συμμετοχή σε κοινές στρατιωτικές επιδρομές με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κυβέρνηση του Ιράκ, η οποία διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη, συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν εδώ και χρόνια τη Βαγδάτη να περιορίσει τη δράση των φιλοϊρανικών παραστρατιωτικών οργανώσεων, ωστόσο αντίστοιχες προσπάθειες στο παρελθόν είχαν προκαλέσει εσωτερικές αναταραχές.

Η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει παράλληλα πίεση και από άλλη κατεύθυνση, καθώς οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα αποκλεισμό των σαουδαραβικών πετρελαϊκών εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά πλοίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Λίγες ώρες πριν από τις κοινές επιδρομές στο Ιράκ, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι απέκρουσε αιφνιδιαστική πυραυλική επίθεση του Ιράν κατά αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Ιορδανίας ανέφεραν ότι κατέρριψαν πέντε ιρανικούς πυραύλους. Τρεις από τους τέσσερις Αμερικανούς στρατιωτικούς που έχασαν τη ζωή τους αυτόν τον μήνα σκοτώθηκαν στην Ιορδανία, όπου οι αμερικανικές βάσεις έχουν εξελιχθεί σε βασικό στόχο των ιρανικών επιθέσεων.

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία και ότι έπληξαν τρία δεξαμενόπλοια τα οποία, σύμφωνα με την Τεχεράνη, διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ μέσω «μη εγκεκριμένης διαδρομής».

Οι επιπτώσεις της κλιμάκωσης

Οι συγκρούσεις είχαν αναζωπυρωθεί νωρίτερα μέσα στον μήνα, όταν κατέρρευσε η συμφωνία-πλαίσιο που είχαν επιτύχει Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν τον Ιούνιο για τον τερματισμό του πολέμου, λόγω της διαφωνίας για το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, της σημαντικότερης θαλάσσιας οδού μεταφοράς ενέργειας στον κόσμο.

Το Ομάν πρότεινε αυτή την εβδομάδα, με τη στήριξη κρατών του Κόλπου, ένα σχέδιο κοινής περιφερειακής διαχείρισης των Στενών, το οποίο θα προέβλεπε την καταβολή, προαιρετικά, τελών διέλευσης.

Ωστόσο, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη απέρριψε την πρόταση ως «παράλογη».

Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα καθεστώς ισότιμης συνδιαχείρισης με το Ομάν δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ιράν, παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη θεωρεί το Ομάν πολύτιμο γειτονικό κράτος. Το Ιράν επιμένει ότι πρέπει να διατηρήσει αποκλειστικό έλεγχο της εισερχόμενης θαλάσσιας οδού και μερικό έλεγχο της εξερχόμενης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δώσει οδηγίες στα εμπορικά πλοία να κινούνται κοντά στις ακτές του Ομάν, αποφεύγοντας τα ιρανικά χωρικά ύδατα. Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι εξακολουθούν να διατηρούν πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και προειδοποίησαν ότι θα απαντήσουν σε κάθε «παράνομη αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση».

Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων οδήγησε τις τιμές του πετρελαίου σε νέα άνοδο άνω των 3 δολαρίων ανά βαρέλι, με το Brent να διαπραγματεύεται και πάλι πάνω από τα 87 δολάρια το βαρέλι. Την περασμένη εβδομάδα η τιμή είχε ξεπεράσει πρόσκαιρα τα 100 δολάρια, πριν υποχωρήσει όταν έγινε γνωστό ότι ο πρόεδρος Τραμπ είχε αναστείλει την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση.