Γράφει η Λένα Αργύρη

Η Τουρκία δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τις προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία για την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35, ξεκαθαρίζει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε επιστολή προς τον Δημοκρατικό βουλευτή Γουέσλεϊ Μπελ, με ημερομηνία 22 Ιουλίου 2026, η οποία έχει περιέλθει σε γνώση της «Καθημερινής».

Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι η πολιτική της Ουάσιγκτον παραμένει αμετάβλητη και πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις προβλέψεις του νόμου CAATSA και του άρθρου 1245 του Νόμου περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Αμυνας για το οικονομικό έτος 2020 (FY2020 NDAA). Στην απαντητική επιστολή του Γραφείου Νομοθετικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, επισημαίνεται ότι πριν από οποιαδήποτε μεταφορά αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία θα πρέπει να υπάρχει πλήρης συμμόρφωση με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, αυτό προϋποθέτει την επίλυση του ζητήματος των ρωσικών S-400, καθώς η Τουρκία θα πρέπει να πάψει να κατέχει το σύστημα ή τον συναφή εξοπλισμό του, να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα το αποκτήσει εκ νέου στο μέλλον και να πληροί όλες τις υπόλοιπες προϋποθέσεις πιστοποίησης που προβλέπει ο νόμος. «Η Τουρκία δεν έχει ακόμη εκπληρώσει αυτές τις προϋποθέσεις» υπογραμμίζεται στην επιστολή.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τονίζει μάλιστα –και είναι σημαντικό– ότι δεσμεύεται να διασφαλίσει πως οποιαδήποτε διαδικασία για την επίλυση του ζητήματος των S-400 θα είναι «διαφανής, σύννομη και σύμφωνη με τα συμφέροντα της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ».

Την ίδια στιγμή, ωστόσο η επιστολή επιβεβαιώνει ότι οι αμερικανοτουρκικές διαβουλεύσεις για την εξεύρεση λύσης συνεχίζονται. Επικαλούμενο την πρόσφατη διμερή συνάντηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αγκυρα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με την Αγκυρα για την επίλυση του ζητήματος των S-400, ενώ παράλληλα θα ενισχύουν τη συνεργασία τους στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το σκέλος της επιστολής που αφορά τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Αγκυρας στηρίζονται σε κοινές προτεραιότητες στον τομέα της ασφάλειας και σε ισορροπημένες διμερείς εμπορικές σχέσεις. Υπογραμμίζει, παράλληλα, ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την Τουρκία σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, ζητώντας της ταυτόχρονα λογοδοσία όταν οι ενέργειές της υπονομεύουν τα αμερικανικά συμφέροντα.

Επίσης καταγράφεται θετικά η συμβολή της Αγκυρας σε μια σειρά αμερικανικών διπλωματικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών. Οπως επισημαίνεται, η Τουρκία έχει υποστηρίξει τις ειρηνευτικές προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Ρωσία και την Ουκρανία, το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία, καθώς και τη Γάζα, ενώ έχει συνεισφέρει στις επιχειρήσεις κατά του ISIS και στις ευρύτερες περιφερειακές αντιτρομοκρατικές προσπάθειες.

Παρά το γεγονός ότι οι σχέσεις της Αγκυρας με τη Χαμάς και η δημόσια στήριξη του προέδρου Ερντογάν προς την τρομοκρατική οργάνωση αποτελούν διαχρονικά σημείο έντονης κριτικής στο Κογκρέσο και στην Ουάσιγκτον γενικότερα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι η Αγκυρα αξιοποίησε τις σχέσεις της με την πολιτική ηγεσία της Χαμάς προκειμένου να εξασφαλίσει την αποδοχή του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου Τραμπ για τη Γάζα και να διευκολύνει τη μετάβαση στην πρώτη φάση της κατάπαυσης του πυρός. Στη συνέχεια, όπως σημειώνεται, η Τουρκία έγινε ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καθιστά σαφές ότι οι μακροχρόνιες ανησυχίες της Ουάσιγκτον σχετικά με τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Χαμάς παραμένουν, ενώ η επιστολή περιλαμβάνει και σαφή προειδοποίηση για τη δραστηριότητα χρηματοδοτικών δικτύων της Χαμάς στο τουρκικό έδαφος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνεται, εξακολουθούν να επιβάλλουν κυρώσεις σε οντότητες που συνδέονται με την οργάνωση, περιλαμβανομένων εικονικών φιλανθρωπικών οργανώσεων που διοχετεύουν χρήματα στη στρατιωτική πτέρυγά της.

«Η χρήση άτυπων χρηματοπιστωτικών δικτύων και μη αδειοδοτημένων ανταλλακτηρίων συναλλάγματος στην Τουρκία από τη Χαμάς για την πρόσβαση σε κεφάλαια εξακολουθεί να αποτελεί λόγο ανησυχίας και είμαστε προσηλωμένοι στη διακοπή αυτών των παράνομων χρηματοδοτικών διαύλων» αναφέρεται χαρακτηριστικά.