Σε ισχύ αναμενόταν να τεθεί σήμερα, Δευτέρα, ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών μετά τη λήξη της σχετικής προθεσμίας που είχε θέσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Δεν είναι ακόμη σαφές τι ακριβώς σημαίνει η εξέλιξη. Ο Τραμπ έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινούσαν τον «αποκλεισμό πλοίων που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα ιρανικά λιμάνια» στις 17:00.

Ο αποκλεισμός αναμένεται να καλύψει «ολόκληρη την ακτογραμμή του Ιράν», σύμφωνα με σημείωμα της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή (Centcom) προς ναυτιλλομένους, το οποίο επικαλείται το πρακτορείο Reuters.

Θα επηρεάζει πλοία κάθε σημαίας στον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, ανατολικά των Στενών του Ορμούζ.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι πλοία που «εισέρχονται ή εξέρχονται από την αποκλεισμένη περιοχή χωρίς άδεια υπόκεινται σε αναχαίτιση, εκτροπή και κατάσχεση».

Προστίθεται ότι ανθρωπιστικές αποστολές, όπως μεταφορές τροφίμων και ιατρικών ειδών, θα επιτρέπονται, υπό την προϋπόθεση ελέγχου.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι στρατιωτικά σκάφη που πλησιάζουν τα στενά θα «αντιμετωπιστούν με σφοδρότητα».

«Τα πλοία να προετοιμαστούν για τον αποκλεισμό»

Η UK Maritime Trade Operations (UKMTO) προειδοποίησε με νέα οδηγία ότι τα πλοία πρέπει να είναι προετοιμασμένα να αντιμετωπίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ.

Το σημείωμα προς τους ναυτιλλομένους προτρέπει τα πλοία που βρίσκονται στην περιοχή να «διατηρούν αυξημένη κατάσταση ετοιμότητας» και σημειώνει ότι θα ακολουθήσουν πιο συγκεκριμένες οδηγίες.

Αναφέρει επίσης ότι «επιπλέον οδηγίες για τους ναυτικούς σχετικά με το πώς θα εφαρμοστούν πρακτικά τα μέτρα, περιλαμβανομένων της δρομολόγησης, της επαλήθευσης και των εγκεκριμένων διαδικασιών διέλευσης, είναι σε εξέλιξη».

Η UKMTO ενθαρρύνει οποιονδήποτε κινείται στον Αραβικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα ανατολικά των Στενών του Ορμούζ να αναμένει στρατιωτική παρουσία και ενδεχόμενη αναχαίτιση.

«Αυτοί οι περιορισμοί πρόσβασης ισχύουν χωρίς διάκριση για τα πλοία οποιασδήποτε σημαίας που αλληλεπιδρούν με ιρανικά λιμάνια, πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς ή παράκτιες εγκαταστάσεις», σύμφωνα με τη UKMTO.

Προστίθεται: «Περαιτέρω διευκρινίσεις αναμένονται να δοθούν μέσω επόμενων οδηγιών καθώς θα διατίθενται νέες πληροφορίες».

Δεν θα συμμετάσχουν οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ

Οι σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ ξεκαθάρισαν ότι δεν θα συμμετάσχουν στο σχέδιο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, αυξάνοντας τις εντάσεις εντός της ολοένα και πιο εύθραυστης συμμαχίας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για τον αποκλεισμό όλων των θαλάσσιων μεταφορών στην περιοχή, μετά την αποτυχία των συνομιλιών του Σαββατοκύριακου να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό της εξαετούς σύγκρουσης με το Ιράν. Αργότερα, ο αμερικανικός στρατός διευκρίνισε ότι ο αποκλεισμός θα αφορά μόνο πλοία που κατευθύνονται προς ή έρχονται από ιρανικά λιμάνια.

«Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Αλλες χώρες θα συμμετάσχουν», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social την Κυριακή.

Ωστόσο, σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων, η Βρετανία και η Γαλλία, δήλωσαν ότι δεν θα εμπλακούν στον αποκλεισμό, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα αποτελεί η επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, και η οποία έχει ουσιαστικά παραλύσει από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.

Η άρνησή τους αποτελεί νέο σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει με αποχώρηση από τη στρατιωτική συμμαχία και εξετάζει τη μείωση αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, μετά την άρνηση αρκετών χωρών να στηρίξουν την εκστρατεία κατά του Ιράν μέσω παραχώρησης εναέριου χώρου για αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη.

«Σημαντική πίεση»

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε στο BBC: «Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό».

«Η απόφασή μου είναι ξεκάθαρη: Οση πίεση και αν υπάρχει – και υπάρχει μεγάλη πίεση – δεν θα εμπλακούμε στον πόλεμο», πρόσθεσε.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ενημερωθεί πως ο Τραμπ επιθυμεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ασφάλεια των Στενών στο άμεσο μέλλον.

Ο ίδιος ανέφερε στις 9 Απριλίου ότι το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο στην περιοχή, εφόσον υπάρξει συμφωνία μεταξύ των 32 μελών του.

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δηλώνουν πρόθυμες να βοηθήσουν μόνο έπειτα από μόνιμη κατάπαυση του πυρός και συμφωνία με το Ιράν που θα εγγυάται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Η Γαλλία, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι θα διοργανώσει διάσκεψη με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία πολυεθνικής αποστολής ασφαλείας, ενώ η αποστολή αυτή θα είναι αυστηρά αμυντική και θα ενεργοποιηθεί όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες.

Η Βρετανία εξετάζει επίσης τρόπους μείωσης των ασφαλίστρων για τα πλοία που θα διέρχονται από την περιοχή μετά τη λήξη των εχθροπραξιών.

Η Τουρκία τόνισε ότι η επαναλειτουργία των Στενών πρέπει να γίνει μέσω διπλωματίας, προειδοποιώντας ότι η ανάπτυξη διεθνούς δύναμης επιτήρησης θα ήταν ιδιαίτερα περίπλοκη. Ζήτησε ακόμη επαναπροσδιορισμό των σχέσεων του ΝΑΤΟ με τον Τραμπ ενόψει συνόδου στην Aγκυρα τον Ιούλιο.