Στην αποκόλληση γιγάντιου τμήματος πάγου από παγετώνα οφείλεται –τουλάχιστον εν μέρει– η φονική κατολίσθηση της Τετάρτης στο Νεπάλ. Ο πάγος αυτός κύλησε εκατοντάδες μέτρα και προκάλεσε την κατολίσθηση. «Ολα δείχνουν ότι το τμήμα του παγετώνα αποκόπηκε καθαρά, επιτρέποντας την ελεύθερη πτώση του για ένα χιλιόμετρο στην κοιλάδα. Ο πυθμένας της κοιλάδας θυμίζει σημείο έκρηξης μεγάλης βόμβας.

Πρόκειται απλώς για υπολείμματα του διαλυμένου παγετώνα», αναφέρει ο Ντάνιελ Σούγκαρ του Πανεπιστημίου του Κάλγκαρι στον Καναδά. Ο δρ Σούγκαρ επισημαίνει, όμως, ότι είναι πολύ νωρίς για να απορρίψουμε άλλα πιθανά αίτια της πλημμύρας, όπως η τήξη του πάγου εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Εκατοντάδες άνθρωποι συνεχίζουν να αγνοούνται στο Νεπάλ και στο Θιβέτ.

Την Τετάρτη, κομμάτι πάγου πλάτους σχεδόν 700 μέτρων αποκολλήθηκε από τον παγετώνα, στέλνοντας μείγμα πάγου και νερού στην κοιλάδα. Ο δρ Σούγκαρ εκτιμά ότι το κομμάτι πάγου –σε υψόμετρο 6.000 μέτρων– έπεσε από ύψος 1.200 μέτρων στην κοιλάδα.

Η αποκόλληση πραγματοποιήθηκε 60 χλμ. βορείως του Κατμαντού, ενώ ο όγκος πάγου κινήθηκε κατά μήκος της κοιλάδας του ποταμού Τρισούλι, που πηγάζει από σημείο στα σύνορα του Νεπάλ με την αυτόνομη κινεζική περιοχή του Θιβέτ.

Λάσπη κάλυψε σπίτια και αυτοκίνητα στην πόλη Νουβάκοτ, καθώς πλημμύρισε ο ποταμός Τρισούλι στο Νεπάλ. Εκατοντάδες άνθρωποι συνεχίζουν να αγνοούνται. [REUTERS / Navesh Chitrakar]

Η γεωγράφος του Πανεπιστημίου της Γκρενόμπλ της Γαλλίας δρ Κρίστεν Κουκ υπενθυμίζει ανάλογο περιστατικό από το 2021, όταν παγετώνας των Ιμαλαΐων κόπηκε στη μέση προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 100 ανθρώπων στο ινδικό κρατίδιο του Ουταραχάντ, στα βόρεια της χώρας. Η κατολίσθηση του 2021 είχε καταστρέψει ολοσχερώς δύο μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα πάνω στον ποταμό Νταουλικάνκα, σε μικρή απόσταση από τον παγετώνα. Τα θύματα της κατολίσθησης και της πλημμύρας στην πλειονότητά τους απασχολούνταν στα δύο εργοτάξια. Σεισμογράφοι στην περιοχή της κατολίσθησης της Τετάρτης κατέγραψαν ξαφνική μετατόπιση τεράστιας μάζας, η οποία άρχισε να κινείται κατηφορικά στις 8.40 το πρωί. Το φαινόμενο συνοδεύθηκε λίγα λεπτά αργότερα από ενδείξεις «ροής» σε όργανα που καταγράφουν την αρχή πλημμυρικών φαινομένων.

«Παρατήρησα ένδειξη που με έκανε αμέσως να πιστέψω ότι το φαινόμενο ήταν πολύ μεγάλης κλίμακας, αλλά δεν έμοιαζε με σεισμό. Οταν συνδυάσαμε αυτά τα δεδομένα με όσα γνωρίζουμε για την περιοχή και τις νέες δορυφορικές εικόνες, φθάσαμε στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο κατά πάσα πιθανότητα για κατολίσθηση βράχων και πάγου, η οποία μετατράπηκε σε ασυγκράτητη ροή λάσπης και πάγου καθώς κινείτο προς τα πεδινά», σημειώνει η δρ Κουκ.

Το Αμερικανικό Γεωδυναμικό Ινστιτούτο κατέγραψε αρχικά σεισμική δόνηση ισχύος 4,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στην περιοχή τη συγκεκριμένη στιγμή. Η υπηρεσία, όμως, εξέδωσε αργότερα νέα ανακοίνωση, εκτιμώντας ότι η κατολίσθηση ήταν αυτή που προκάλεσε τον σεισμό. Το μέγεθος της δόνησης της κατολίσθησης καταγράφηκε στα 5,2 Ρίχτερ.

Παρότι οι επιστήμονες δεν διαθέτουν ακόμη ολοκληρωμένη μετεωρολογική εικόνα της πληγείσας περιοχής, δορυφορικές φωτογραφίες έδειξαν ότι τα χιόνια στο σημείο της αποκόλλησης του πάγου έλιωναν με γρήγορο ρυθμό τις τελευταίες ημέρες, με αυτή την αύξηση της θερμοκρασίας να ενδέχεται να οδήγησε σε τήξη του παγετώνα και στη φονική κατολίσθηση.

Ο δρ Σούγκαρ επισημαίνει ότι η συννεφιά στην περιοχή δεν επιτρέπει ακριβή δορυφορική αποτύπωση του παγετώνα και ότι τα πράγματα θα ξεκαθαρίσουν για τους επιστήμονες τις ερχόμενες ημέρες. «Ο όγκος νερού στα βίντεο είναι εντυπωσιακός και πρωτοφανής σε σχέση με άλλες τέτοιες καταστροφές. Είναι πολύ πιθανό να υπάρχει και άλλος υπαίτιος εδώ», τονίζει ο δρ Σούγκαρ.