Καθώς οι τιμές του ντίζελ εκτινάσσονται στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις προσπάθειές του για τη μείωση των τιμών, αίροντας τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ και ανακοινώνοντας κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας όσον αφορά τις ενεργειακές υποδομές.

Πόσο θα συμβάλει η αποδέσμευση ρωσικών ποσοτήτων

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ, δηλαδή περίπου 2,25 εκατομμύρια βαρέλια, στις αγορές των ΗΠΑ και του υπόλοιπου κόσμου.

Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε λιγότερο από μία ημέρα κατανάλωσης μόνο από τον τομέα των μεταφορών στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ (EIA), η ημερήσια κατανάλωση του συγκεκριμένου τομέα ανέρχεται σε περίπου 2,94 εκατομμύρια βαρέλια.

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία θα διαθέσει άλλους 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και επιπλέον 1 εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά». Οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν συνολικά σε λιγότερες από τέσσερις ημέρες ζήτησης στις μεταφορές στις ΗΠΑ.

Τα εμπόδια που ενδέχεται να προκύψουν

Μπορεί οι ΗΠΑ να ήραν τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ωστόσο παραμένει ασαφές ποια δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά του καυσίμου, δεδομένου ότι πολλά πλοία εξακολουθούν να υπόκεινται σε κυρώσεις.

Παράλληλα, ερωτήματα προκύπτουν και για την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων, τα οποία έχουν δεχθεί πρόσφατα ουκρανικές επιθέσεις.

Πριν από την έναρξη των ουκρανικών επιθέσεων με drones σε διυλιστήρια το 2024, η Ρωσία είχε τη δυνατότητα να εξάγει περίπου 100.000 τόνους ντίζελ ημερησίως. Εξαιτίας, όμως, των ζημιών στα διυλιστήριά της, η Ρωσία απαγόρευσε τις εξαγωγές ντίζελ από τον Ιούλιο, προκειμένου να καλύψει την εγχώρια ζήτηση.

Επειτα, παρέτεινε την απαγόρευση έως τις 31 Οκτωβρίου, για χώρες με τις οποίες δεν διαθέτει διμερείς συμφωνίες, συνεχίζοντας παράλληλα τις σταθερές εξαγωγές προς «φιλικά» κράτη, κυρίως στην Κεντρική Ασία.

Σύμφωνα με πηγές του κλάδου, εάν η Ουκρανία σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, η Ρωσία θα μπορούσε να καλύψει το αρχικό αίτημα του Τραμπ για εξαγωγή 300.000 τόνων ντίζελ.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να παράγει 300.000 τόνους ντίζελ μέσα στον Οκτώβριο, εφόσον επαναλειτουργήσει ένα μεγάλο διυλιστήριο στο ευρωπαϊκό τμήμα της χώρας, το οποίο έχει πληγεί από επιθέσεις με drones.

Θα ενισχύσουν οι πρόσθετες εξαγωγές ντίζελ τη ρωσική οικονομία;

Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, οι ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια πετρελαίου έχουν κοστίσει στη ρωσική οικονομία το 1% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 26,6 δισ. δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.

Οι εξαγωγές 300.000 τόνων ντίζελ θα απέφεραν περίπου 400 εκατ. δολάρια, από τα οποία μόνο ένα μικρό μέρος θα κατέληγε στον κρατικό προϋπολογισμό της Ρωσίας. Αυτό συμβαίνει επειδή η Ρωσία φορολογεί κυρίως την παραγωγή πετρελαίου και όχι τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων.

Σημειώνεται πως η Ρωσία διαθέτει περίπου 30 μεγάλα διυλιστήρια πετρελαίου, ενώ στην Ουκρανία δεν λειτουργεί κανένα.

Οι αντιδράσεις κυβερνήσεων στις ανακοινώσεις Τραμπ

Το Σάββατο, η Μόσχα ανακοίνωσε ότι αίρει εν μέρει την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ που είχε επιβληθεί από τον Ιούλιο.

Παράλληλα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι η συμφωνία του Τραμπ για την προμήθεια ντίζελ από τη Ρωσία θα ενθαρρύνει τη Μόσχα να εντείνει τις επιθέσεις της κατά της Ουκρανίας και θα οδηγήσει σε περισσότερες ανθρώπινες απώλειες.

Αμερικανοί βουλευτές επέκριναν επίσης την απόφαση. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Ντον Μπέικον, ο οποίος δήλωσε ότι είναι ώρα να εφαρμοστούν περισσότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, τις οποίες το Κογκρέσο έχει εγκρίνει πρόσφατα, και όχι να αρθούν υφιστάμενοι περιορισμοί.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Αντι Μπέρναμ, επισήμανε ότι η χώρα του θα ενισχύσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, επανέλαβε τη στήριξη του Βερολίνου στον Ουκρανό πρόεδρο, μετά την έκκληση του Τραμπ για την απομάκρυνσή του, και ζήτησε να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία ώστε να επανεκκινήσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων, το Κρεμλίνο γνωστοποίησε σήμερα ότι οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός συνεχίζονται, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει εάν αυτές αφορούν αποκλειστικά τα διυλιστήρια πετρελαίου.

Ο ρόλος της Κίνας στην αγορά ντίζελ

Η Κίνα αναμένεται να επανεκκινήσει τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων, έπειτα από μια σύντομη διακοπή κατά τη διάρκεια της αργίας της Χρυσής Εβδομάδας.

Ωστόσο, οι εγκεκριμένες εξαγωγές της Κίνας για τον Οκτώβριο, οι οποίες περιλαμβάνουν ντίζελ, βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών και ανέρχονται σε περίπου 3,7 εκατομμύρια τόνους, είναι σημαντικά χαμηλότερες από ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα. Είναι επίσης μικρότερες από τις ποσότητες άνω των 4 εκατομμυρίων τόνων που είχαν εγκριθεί για τον Σεπτέμβριο.

Γιατί η προσφορά ντίζελ παραμένει περιορισμένη

Πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ρωσία στις εξαγωγές της, ο πόλεμος στο Ιράν έχει περιορίσει την προσφορά καυσίμων από τις χώρες του Περσικού Κόλπου.

Οι χώρες της Ομάδας των Επτά (G7) συμφώνησαν πρόσφατα να αποδεσμεύσουν καύσιμα από τα στρατηγικά τους αποθέματα, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).

Ο IEA, στον οποίο συμμετέχουν 32 χώρες, συντόνισε τον Μάρτιο τη μεγαλύτερη αποδέσμευση έκτακτων αποθεμάτων στην Ιστορία, διαθέτοντας στην αγορά περισσότερα από 400 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων. Πρόσφατα, μάλιστα, κάλεσε τις συμμετέχουσες χώρες να διαθέσουν στην αγορά και τις ποσότητες που δεν έχουν ακόμη αποδεσμεύσει.