Οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι αποδοκίμασαν έντονα τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου την Τρίτη, στερώντας από τον συνασπισμό του την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και περιορίζοντας τη δύναμή του από τις 68 στις 50 έδρες, σύμφωνα με τα exit polls.

Ωστόσο, η εκλογική αναμέτρηση δεν εξασφάλισε στην ετερόκλητη συμμαχία των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου μια άμεση οδό προς την εξουσία, αφήνοντας το Ισραήλ αντιμέτωπο με μια περίοδο αβέβαιων πολιτικών διαπραγματεύσεων για το ποιος θα ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης. Η καταμέτρηση των ψήφων δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Τα κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου συγκέντρωσαν συνολικά την πλειοψηφία των 120 εδρών της Κνεσέτ: 52 έδρες για το μπλοκ υπό τον Γκάντι Αϊζενκοτ, πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, και 18 για τα αραβικά κόμματα, τα οποία δεν έχουν ενταχθεί σε κανένα από τα δύο στρατόπεδα. Παρ’ όλα αυτά, το Λικούντ του Νετανιάχου ξεπέρασε οριακά το Yashar του Αϊζενκοτ, παραμένοντας το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο, με 24 έδρες έναντι 22.

Το αποτέλεσμα ανοίγει μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών, με τα αραβικά κόμματα του Ισραήλ, τα οποία κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό κοινοβουλευτικών εδρών στην ιστορία τους, να αποκτούν δυνητικά καθοριστικό ρόλο για την εξασφάλιση της απαιτούμενης πλειοψηφίας των 61 εδρών.

Τα επίσημα αποτελέσματα θα επικυρωθούν τις επόμενες ημέρες. Εάν επιβεβαιωθούν τα exit polls, τα κόμματα που συμμετέχουν στο μπλοκ του Αϊζενκοτ θα ελέγχουν 52 έδρες, ο συνασπισμός του Νετανιάχου 50 και τα αραβικά κόμματα 18.

Η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης

Μετά την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, θα συναντηθεί με εκπροσώπους κάθε κόμματος της νέας Κνεσέτ και θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε αυτόν που θεωρεί ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό.

Η εντολή, η οποία συνήθως δίνεται στον υποψήφιο που συγκεντρώνει τις περισσότερες συστάσεις από τα μέλη του κοινοβουλίου, προβλέπει προθεσμία ενός μήνα για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών. Αυτό σημαίνει ότι το Ισραήλ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με αρκετές ακόμη εβδομάδες πολιτικής αβεβαιότητας.

Οι προβλέψεις των exit polls ήρθαν έπειτα από μια σκληρή προεκλογική εκστρατεία και μια ημέρα κατά την οποία οι Ισραηλινοί προσήλθαν στις κάλπες σε αριθμούς-ρεκόρ.

Πηγή: Reuters

Η εκλογική αναμέτρηση θεωρήθηκε ευρέως δημοψήφισμα για τον Νετανιάχου, τον μακροβιότερο πρωθυπουργό στην ιστορία της χώρας, με μη συνεχόμενες θητείες, και για τη διαχείριση της εθνικής ασφάλειας και της οικονομίας, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ εξακολουθεί να εμπλέκεται σε στρατιωτικές συγκρούσεις στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν και αντιμετωπίζει έντονη διεθνή κριτική.

Στα μάτια των υποστηρικτών του Νετανιάχου, ο έμπειρος πολιτικός κατάφερε να καταλάβει τη μισή Γάζα, να επεκτείνει δραστικά τους ισραηλινούς οικισμούς στη Δυτική Οχθη, να αποδεκατίσει τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και να πείσει τον Ντόναλντ Τραμπ να εμπλακεί σε πόλεμο εναντίον του Ιράν, υπερασπιζόμενος παράλληλα σθεναρά το Ισραήλ απέναντι στις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και γενοκτονία.

Ωστόσο, ολοένα περισσότεροι επικριτές του υποστηρίζουν ότι πρέπει να λογοδοτήσει για την αποτυχία των μηχανισμών ασφαλείας που δεν κατάφεραν να αποτρέψουν την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, τη χειρότερη στην ιστορία του Ισραήλ.

Οι επικριτές του υποστηρίζουν επίσης ότι ο Νετανιάχου έχει υπονομεύσει τη διεθνή θέση της χώρας, συνεργαζόμενος με ακροδεξιούς θρησκευτικούς εθνικιστές που προωθούν τη βίαιη κατάληψη εδαφών στη Δυτική Οχθη. Παράλληλα, τον κατηγορούν ότι έχει αποδυναμώσει τις ένοπλες δυνάμεις και έχει διχάσει την ισραηλινή κοινωνία, στηρίζοντας τους υπερορθόδοξους Εβραίους που αρνούνται να υπηρετήσουν στον στρατό.

Πολλοί από όσους επιδιώκουν πολιτική αλλαγή έχουν συσπειρωθεί γύρω από το μπλοκ του Γκάντι Αϊζενκοτ, ενός κεντρώου πρώην αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, ο οποίος, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις της εβδομάδας, προηγούνταν οριακά του Νετανιάχου.

Επικεφαλής ενός ευρύτατου συνασπισμού, που εκτείνεται από τον Ναφτάλι Μπένετ, πρώην πρωθυπουργό και πρώην επικεφαλής συμβουλίου εποίκων της Δυτικής Οχθης, έως τον Γιαΐρ Γκολάν, απόστρατο στρατηγό γνωστό για τις μετριοπαθείς θέσεις του απέναντι στους Παλαιστινίους, ο Αϊζενκοτ έχει δεσμευτεί να διερευνήσει τις ευθύνες του Νετανιάχου για την αντίδρασή του στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, να επιβάλει τη στρατιωτική θητεία στους υπερορθόδοξους Εβραίους και να περιορίσει τη δράση των βίαιων εποίκων στη Δυτική Οχθη.

Συμμετοχή-ρεκόρ στις κάλπες

Την Τρίτη, η πολυμορφία της ισραηλινής δημοκρατίας αποτυπώθηκε στις μεγάλες ουρές ψηφοφόρων έξω από εκλογικά τμήματα που είχαν στηθεί σε σχολεία και δημόσια κτίρια.

Μέχρι τις 4 μ.μ., η συμμετοχή ήταν η υψηλότερη που είχε καταγραφεί για τη συγκεκριμένη ώρα από το 1973, όταν το Ισραήλ άρχισε να παρακολουθεί το σχετικό στατιστικό στοιχείο, σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή.

Πολιτικοί αναλυτές και κομματικά στελέχη ανέφεραν ότι η συμμετοχή ήταν ιδιαίτερα υψηλή μεταξύ των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ, οι οποίοι αποτελούν το ένα πέμπτο του πληθυσμού και αντιτίθενται στη συντριπτική τους πλειονότητα στον συνασπισμό του Νετανιάχου.

Πηγή: Reuters

Στην αίθουσα αφίξεων του αεροδρομίου του Τελ Αβίβ, όπου τις τελευταίες ημέρες είχαν φτάσει περίπου 70.000 Ισραηλινοί που επέστρεψαν στη χώρα για να ψηφίσουν, η 42χρονη Αντβα Σινάι δήλωσε ότι δεκάδες Ισραηλινοί φίλοι της από την Ιταλία είχαν ήδη ταξιδέψει πίσω στην πατρίδα τους.

Η ίδια έφτασε από το Μιλάνο το πρωί της Τρίτης, εγκαίρως για να ψηφίσει «και να βγει το βράδυ να γιορτάσει μια αλλαγή». Τι είδους αλλαγή; «Οποιοσδήποτε εκτός από τον Μπίμπι», απάντησε.

Η αλλαγή, ωστόσο, κάθε άλλο παρά βέβαιη είναι. Η αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση και οι περίπλοκοι συσχετισμοί του κοινοβουλευτικού συστήματος του Ισραήλ δείχνουν ότι κανένα από τα μεγάλα πολιτικά μπλοκ δεν βρίσκεται σε θέση να εξασφαλίσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης πλειοψηφίας.

Αυτό σημαίνει ότι το τελικό πολιτικό αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης ενδέχεται να μη γίνει γνωστό παρά μόνο εβδομάδες ή ακόμη και μήνες μετά το κλείσιμο των εκλογικών τμημάτων, στις 10 μ.μ. τοπική ώρα της Τρίτης.

Κοντά στο αεροδρόμιο, στη συνοικία Κήπος της Ελπίδας της πόλης Λοντ, προπύργιο του Λικούντ, η Χάνα Νταντόν, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής που υποστηρίζει τον πρωθυπουργό, παραδέχθηκε ότι «ζει με τον φόβο» μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Η 59χρονη σταμάτησε έξω από ένα εκλογικό τμήμα, την ώρα που άλλοι υποστηρικτές του Νετανιάχου φώναζαν «Μόνο Μπίμπι» και κορνάριζαν με τα αυτοκίνητά τους. Η Νταντόν δήλωσε ότι πιστεύει πως «δεν είναι όλοι οι μουσουλμάνοι κακοί» και ότι εξακολουθεί να ελπίζει σε μια μελλοντική συνύπαρξη με τους Παλαιστινίους.

«Ελπίζω ότι θα έρθει αυτή η στιγμή, αλλά προς το παρόν εξακολουθώ να αισθάνομαι ότι, αν σηκώσω το κεφάλι μου, θα μου το κόψουν», είπε. «Υπάρχει μόνο μία χώρα για τους Εβραίους στον κόσμο. Το Ισραήλ πρέπει να είναι ασφαλές».

Η προεκλογική στρατηγική του Νετανιάχου

Ο Νετανιάχου αξιοποίησε σε μεγάλο βαθμό αυτό το αίσθημα απειλής κατά την προεκλογική εκστρατεία, προβάλλοντας την εμπειρία του και την αξιοπιστία του σε ζητήματα ασφάλειας.

Σε τηλεοπτικές και διαδικτυακές διαφημίσεις προειδοποίησε επανειλημμένα ότι ο Αϊζενκοτ θα σχημάτιζε κυβέρνηση με Παλαιστινίους πολίτες του Ισραήλ και αριστερούς, οδηγώντας τη χώρα στο χάος.

Κατηγόρησε επίσης τους αντιπάλους του για στάση επιείκιας απέναντι στο Ιράν και επανέλαβε τη δέσμευσή του να «ολοκληρώσει τη δουλειά» της ανατροπής του ισλαμικού καθεστώτος. Την Κυριακή προκάλεσε σοκ σε πολλούς Ισραηλινούς, δημοσιεύοντας μια εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία απεικόνιζε το Τελ Αβίβ κατεστραμμένο από ιρανική πυρηνική επίθεση.

Πηγή: Reuters

Οι αντίπαλοί του, από την πλευρά τους, προειδοποίησαν επανειλημμένα ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση με το Ιράν για να ενισχύσει τις εκλογικές του προοπτικές, εν μέσω δημοσιευμάτων σύμφωνα με τα οποία η ηγεσία των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων αντιστεκόταν στις πιέσεις του Νετανιάχου να πραγματοποιήσει πλήγματα την παραμονή των εκλογών.

Τη Δευτέρα, ο Αβιγκντορ Λίμπερμαν, πρώην υπουργός Αμυνας και επικεφαλής δεξιού κόμματος που συμμετέχει στο μπλοκ του Αϊζενκοτ, ζήτησε τη διενέργεια έρευνας. Σε επιστολή του προς τον γενικό εισαγγελέα, υποστήριξε ότι η εμπλοκή του Ισραήλ σε πόλεμο εξαιτίας του φόβου εκλογικής ήττας «συνιστά προδοσία».

Η υψηλή συμμετοχή των Αράβων και η αντίδραση Νετανιάχου

Μετά τις πρώτες πληροφορίες για υψηλή συμμετοχή των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ το πρωί της Τρίτης, ο Νετανιάχου κατέφυγε σε μια τακτική που έχει χρησιμοποιήσει και σε προηγούμενες εκλογές: κάλεσε τους υποστηρικτές του να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες για να αντισταθμίσουν την αυξημένη αραβική συμμετοχή.

Δημοσίευσε βίντεο στο οποίο προειδοποιούσε ότι ένα αραβικό κόμμα δωροδοκούσε ψηφοφόρους, ενώ μέχρι το απόγευμα είχε αναρτήσει φωτογραφία γυναικών με χιτζάμπ που περίμεναν έξω από εκλογικό τμήμα στο νότιο Ισραήλ.

«Αυτό συμβαίνει σήμερα στη Ραχάτ», έγραψε σε ανάρτησή του στο X. «Δεν πρέπει να μείνετε στο σπίτι. Βγείτε και ψηφίστε αμέσως Λικούντ. Βρισκόμαστε σε πόλεμο για την πατρίδα μας!».

Οι εκλογικές Αρχές απέρριψαν αίτημα του Λικούντ για παράταση της ψηφοφορίας πέραν της προγραμματισμένης ώρας ολοκλήρωσης, στις 10 μ.μ. Το κόμμα του Αϊζενκοτ είχε αντιταχθεί στην πρόταση, υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν αναφερθεί ασυνήθιστες καθυστερήσεις και κατηγορώντας το Λικούντ ότι επιχειρούσε να σπείρει αμφιβολίες για την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.

Πηγή: Washington Post