Οι εκλογές στο κρατίδιο της Σαξονίας-Ανχαλτ στην ανατολική Γερμανία μπορεί να ολοκληρώθηκαν και οι έδρες του τοπικού Κοινοβουλίου να έχουν πια κατανεμηθεί, ωστόσο σαφή εικόνα αναφορικά με την κομματική υπόσταση της επερχόμενης κρατιδιακής κυβέρνησης στη Σαξονία μάλλον δεν θα έχουμε πριν από τον Οκτώβριο.

Με βάση τα τρέχοντα μετεκλογικά δεδομένα, το κόμμα της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) διαθέτει πια 39 έδρες από τις συνολικά 83, τρεις λιγότερες από τις 42 που θα του χάριζαν την αυτοδυναμία. Τριάντα εννέα έδρες διαθέτουν όμως όλα μαζί τα υπόλοιπα κόμματα της τοπικής Βουλής, πλην ενός. Εάν ενώσουν τις έδρες τους οι Χριστιανοδημοκράτες (15), οι Σοσιαλδημοκράτες (8), οι Πράσινοι (8) και η Αριστερά (8) ισοφαρίζουν τις 39 της AfD.

Αν και διαφορετικές μεταξύ τους, οι εν λόγω παρατάξεις επιμένουν να διαμηνύουν, προσώρας τουλάχιστον, ότι δεν πρόκειται να παράσχουν καμία άμεση ή έμμεση χείρα βοηθείας ή ανοχής σε μια τοπική κυβέρνηση υπό την Εναλλακτική για τη Γερμανία. Ωστόσο, αυτό που μένει προς το παρόν έξω από το εν λόγω δίπολο είναι το κόμμα BSW της 57χρονης Ζάρα Βάγκενκνεχτ, το οποίο πέρασε το κατώφλι του 5% και εισήλθε στο τοπικό Κοινοβούλιο της Σαξονίας εξασφαλίζοντας πέντε έδρες. Με ακριβώς αυτές τις πέντε έδρες πια, η Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ – Λογική και Δικαιοσύνη (BSW) αποκτά ρόλο ρυθμιστή στη Σαξονία. Εάν επιλέξει να στηρίξει, έστω διά της ανοχής της, την AfD, τότε η Γερμανία θα αποκτήσει την πρώτη ακροδεξιά κυβέρνηση κρατιδίου στα μεταπολεμικά χρονικά. Εάν, από την άλλη πλευρά, συμπαραταχθεί με τα άλλα κόμματα του δημοκρατικού τόξου, τότε το «τείχος προστασίας» που κρατάει την άκρα Δεξιά εκτός κυβέρνησης θα παραμείνει στη θέση του, μέχρι νεωτέρας.

Ωστόσο, προτού ξεκαθαρίσει το τοπίο για την όποια νέα κυβέρνηση στη Σαξονία τον Οκτώβριο, θα έχουν μεσολαβήσει στη Γερμανία κι άλλες εκλογικές αναμετρήσεις: συγκεκριμένα στις 20 Σεπτεμβρίου για τις τοπικές κυβερνήσεις στα κρατίδια του Βερολίνου και του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας.

Διπλάσια ποσοστά

Σύμφωνα με τις σφυγμομετρήσεις, η Εναλλακτική για τη Γερμανία δεν πρόκειται να τα πάει στα εν λόγω κρατίδια τόσο καλά όσο τα πήγε στη Σαξονία, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν θα συνεχίσει να βρίσκεται σε τροχιά ανόδου. Συγκεκριμένα, στο Βερολίνο οι δημοσκοπήσεις της δίνουν κοντά στο 18% (από 9,1% που είχε λάβει στις προηγούμενες εκλογές του 2021) και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία πάνω από 35% (από 16,7% που είχε λάβει το 2021).

Το στοίχημα για την AfD είναι να καταφέρει αφενός να διατηρήσει αυτή τη δυναμική της ανόδου που εμφανίζει πια σε τοπικό επίπεδο και αφετέρου να επεκτείνει/αναπτύξει περαιτέρω αυτή τη δυναμική προσδίδοντάς της ομοσπονδιακές διαστάσεις στον δρόμο προς τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές του 2029. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν το κρύβει ότι θα ήθελε να κλέψει στελέχη από τους Χριστιανοδημοκράτες/Χριστιανοκοινωνιστές και να αποσταθεροποιήσει ή ακόμη και να διαλύσει το CDU.

Η συμπρόεδρος της AfD Αλις Βάιντελ το δήλωσε ξεκάθαρα ότι το κόμμα της θέλει να είναι πρώτη δύναμη στις εκλογές του 2029 με ένα ποσοστό που θα ξεπερνάει το 40% σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η ίδια μάλιστα προέβλεψε ότι ο χριστιανοδημοκράτης νυν καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς θα έχει έως τον Δεκέμβριο αποχωρήσει από την καγκελαρία, αλλά και ότι το CDU δεν πρόκειται ποτέ ξανά να επικρατήσει σε ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία.

Το ενδεχόμενο μιας πρόωρης, εκ των έσω αλλαγής καγκελαρίου («Kanzlertausch») συζητείται εδώ και καιρό, με φόντο τις δημοσκοπικές επιδόσεις του Μερτς που καταρρέουν. Ο ίδιος ο Μερτς παρουσιάζεται προς το παρόν να απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο πρόωρης εξόδου του. Σε λίγες εβδομάδες ωστόσο, εάν το CDU τα πάει άσχημα στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το κλίμα θα είναι περισσότερο βαρύ για τον ίδιο και πολιτικά άκρως δυσοίωνο για το κόμμα του, το οποίο καλείται να αναπτύξει μια συγκροτημένη στρατηγική αντιμετώπισης της AfD. Μέσα στο πρώτο πεντάμηνο του 2027 αναμένονται άλλωστε κι άλλες κρατιδιακές εκλογές στη Γερμανία: σε Ζάαρλαντ, Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, Βρέμη και Κάτω Σαξονία.

Δίκοπο μαχαίρι

Για την πολύπειρη Ζάρα Βάγκενκνεχτ από την άλλη πλευρά, η τρέχουσα περίοδος μοιάζει να είναι μεταβατική, πράγμα που σημαίνει ότι κρύβει ευκαιρίες αλλά και κινδύνους. Ως ρυθμιστής της επόμενης μέρας στη Σαξονία, η ίδια μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ της έναντι όλων. Εάν όμως συμπράξει με την AfD καθ’ οιονδήποτε τρόπο, άμεσο ή έμμεσο, ίσως κινδυνέψει να απαξιωθεί. Γιατί να ψηφίσει κανείς ένα κόμμα με έντονα φιλορωσικά, ευρωσκεπτικιστικά και λαϊκιστικά στοιχεία όπως το BSW που «συνεργάζεται» με την Εναλλακτική για τη Γερμανία, εάν μπορεί να ψηφίσει την ίδια την Εναλλακτική για τη Γερμανία; Υπενθυμίζεται ότι η Βάγκενκνεχτ έχει ζήσει εκλογικές επιτυχίες ως στέλεχος της Αριστεράς από την οποία προέρχεται, αλλά και αποτυχίες, όταν για παράδειγμα το νέο κόμμα της έμεινε εκτός Μπούντεσταγκ στις τελευταίες ομοσπονδιακές εκλογές του 2025. Με άλλα λόγια, αυτή ξέρει τι πρέπει να προσέξει και το πιο πιθανό είναι ότι θα επιχειρήσει να διατηρήσει ένα βαθμό διαφοροποίησης από την AfD.