Τα βίαια επεισόδια που έχουν προκαλέσει σοκ στη Γαλλία –και ενδέχεται να συνεχιστούν– έχουν σαφές πολιτικό αποτύπωμα, έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές. 

Η ακροδεξιά υποψήφια και επικρατέστερη διεκδικήτρια της προεδρίας, Μαρίν Λεπέν, αξιοποιεί την κρίση για να προβάλει τον εαυτό της ως υποψήφια της «τάξης και ασφάλειας». Ωστόσο, η στρατηγική αυτή ενέχει και κινδύνους, σύμφωνα με ανάλυση στο Politico. Πολλοί ψηφοφόροι τη θεωρούν βαθιά διχαστική πολιτική προσωπικότητα και εκτιμούν ότι μια νίκη της το 2027 θα βάθαινε ακόμη περισσότερο τις κοινωνικές ρωγμές που ανέδειξαν οι ταραχές.

Ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λυκ Μελανσόν, ο οποίος θεωρείται από πολλούς πιθανός αντίπαλος της Λεπέν στον δεύτερο γύρο των εκλογών του επόμενου έτους, κινείται επίσης προσεκτικά. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι ενθάρρυνε την οργή στους δρόμους, η οποία εξελίχθηκε σε λεηλασίες και εμπρησμούς.

Για τους αποδυναμωμένους Kεντρώους, η κρίση δημιουργεί ευκαιρία να αποκτήσουν επιτέλους ουσιαστική παρουσία στην προεκλογική αναμέτρηση – υπό την προϋπόθεση ότι θα καταφέρουν να διαφοροποιηθούν από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος θεωρείται ότι απέτυχε να διαχειριστεί αποτελεσματικά το κύμα διαμαρτυρίας που σάρωσε τη χώρα.

«Oταν ξεσπά πραγματική κρίση, δεν γνωρίζεις πού μπορεί να οδηγήσει», δήλωσε στο Politico συντηρητικός πολιτικός, ο οποίος διατηρεί τακτικές επαφές με στελέχη του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού.

Πώς επηρεάζονται, λοιπόν, οι υποψήφιοι από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα; Ακολουθούν οι πρώτες εκτιμήσεις εκπροσώπων του πολιτικού κόσμου στη Γαλλία, οι οποίοι μίλησαν στο Pοlitico.

Μαρίν Λεπέν: Ενισχυμένη από την κρίση

Η Λεπέν αποκομίζει άμεσα πολιτικά οφέλη από τις εξελίξεις. Αυτό το παραδέχονται ακόμη και οι αντίπαλοί της.

«Η αναταραχή του Σαββάτου ευνοεί την Ακροδεξιά», δήλωσε η Ναταλί Λουαζό, ευρωβουλευτής της Κεντροδεξιάς. «Περιφέρονται γύρω από τη βία σαν όρνια», ανέφερε σε συνέντευξή της.

Η Λεπέν έχει ήδη επιχειρήσει να παρουσιαστεί ως η εναλλακτική επιλογή για την προεδρία, απευθύνοντας την Κυριακή μήνυμα προς τον γαλλικό λαό και προβάλλοντας τον εαυτό της ως υποψήφια για μια «Γαλλία με ειρήνη».

Ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του κόμματός της, του Εθνικού Συναγερμού, ανέβασε τους τόνους, παρουσιάζοντας το κόμμα του ως τη μοναδική πολιτική δύναμη που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη. Παράλληλα, επιχείρησε να πυροδοτήσει νέους φόβους για την έκταση των ταραχών.

«Σύντομα, οι ταραχοποιοί θα αρχίσουν να εισβάλλουν στα σπίτια των πολιτών», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στο Παρίσι, προσθέτοντας: «Οι Αρχές καταρρέουν».

Ωστόσο, το υπερβολικό και παρατεταμένο χάος θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα για ένα κόμμα που εδώ και χρόνια κατηγορείται ότι υποδαυλίζει την κοινωνική αναταραχή. Το ενδεχόμενο αυτό έχει ήδη αρχίσει να συζητείται στο εσωτερικό του Εθνικού Συναγερμού.

«Κάποιοι εκτιμούν πως θα ξεσπάσουν ταραχές αν ο Εθνικός Συναγερμός αναλάβει την εξουσία», δήλωσε ο Σαρλ-Ανρί Γκαλουά, ένας από τους συμβούλους του Μπαρντελά, προσθέτοντας: «Εγώ, όμως, δεν το πιστεύω».

Παραδοσιακά, περίοδοι αστάθειας απομακρύνουν τους ψηφοφόρους από τα αντισυστημικά πρόσωπα, ωθώντας τους προς πολιτικούς με μακρά εμπειρία στην εξουσία.

«Μπορεί τελικά να δούμε τον [Σαρλ] Ντε Γκωλ να εμφανίζεται στα Ηλύσια Πεδία», ανέφερε ο ίδιος, παραπέμποντας στην ανάδειξη του πρώτου προέδρου της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, ο οποίος απέκτησε διευρυμένες εξουσίες μετά την κρίση του 1958 που συγκλόνισε τη χώρα.

Ζαν-Λυκ Μελανσόν: Σε θέση άμυνας

Ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λυκ Μελανσόν, βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην υποστήριξη των διαδηλωτών και στην αποστασιοποίησή του από τη βία.

Το κόμμα του, «Ανυπότακτη Γαλλία» (La France insoumise), είχε στηρίξει τις μαθητικές κινητοποιήσεις που προηγήθηκαν των ταραχών του περασμένου Σαββατοκύριακου. Παράλληλα, στελέχη της ριζοσπαστικής Αριστεράς με αιρετά αξιώματα διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στους αποκλεισμούς δρόμων, είτε καταγγέλλοντας την αστυνομική βία είτε εκφράζοντας τη στήριξή τους στους διαδηλωτές.

Στη μάχη για την ηγεμονία στον χώρο της Αριστεράς, ανάμεσα στον Μελανσόν και τον κεντροαριστερό ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο πρώτος είχε καταφέρει να αποκτήσει πλεονέκτημα.

Η βία του Σαββατοκύριακου, ωστόσο, ενδέχεται να προκαλέσει πλήγμα στη ριζοσπαστική Αριστερά. Η κυβέρνηση και οι πολιτικοί της αντίπαλοι την κατηγορούν ότι τροφοδότησε την αναταραχή.

Τη Δευτέρα, ο Μελανσόν επιχείρησε να αντιστρέψει την πίεση, εξαπολύοντας επίθεση κατά της κυβέρνησης. Υποστήριξε ότι ο πρωθυπουργός υποδαυλίζει την «αταξία» με τη στάση του, καθώς κατηγορεί οργανώσεις της Αριστεράς ότι επιχειρούν να διαταράξουν την εκλογική διαδικασία.

Εντουάρ Φιλίπ: Αναζητώντας νέο ξεκίνημα

Για τον Κεντροδεξιό υποψήφιο για την προεδρία, Εντουάρ Φιλίπ, οι ταραχές δεν αποτελούν θετική εξέλιξη. Θα χρειαστεί να καταβάλει μεγάλη προσπάθεια ώστε να διαφοροποιηθεί από τον πρώην «πολιτικό του προϊστάμενο», τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος θεωρείται ότι δεν κατάφερε να προλάβει την κρίση. Ο Φιλίπ ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός της προεδρίας Μακρόν.

Οι διαδηλώσεις, ωστόσο, ενδέχεται να του προσφέρουν την ευκαιρία να αναδειχθεί ως καίρια πολιτική φυσιογνωμία και να απαντήσει στους επικριτές του, οι οποίοι εκτιμούν πως η εκστρατεία του στερείται δυναμισμού και πολιτικής λάμψης.

Ο Φιλίπ θεωρείται ο Κεντρώος υποψήφιος με τις περισσότερες πιθανότητες να επικρατήσει απέναντι στην Ακροδεξιά, ωστόσο η δημοσκοπική του δυναμική έχει ανακοπεί τους τελευταίους μήνες.

Μία σαφής ρήξη με τον Μακρόν ίσως είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται, εκτιμούν αρκετοί στο Παρίσι.

Ο Φιλίπ άσκησε έντονη κριτική στον πρόεδρο, μετά το τηλεοπτικό του διάγγελμα το βράδυ της Κυριακής, κατά το οποίο δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένο μέτρο.

«Θα προτιμούσα να είχαν ανακοινωθεί (…) αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε στο Διαδίκτυο, προσθέτοντας: «Αυτή η χώρα χρειάζεται κάποιον που να έχει τον έλεγχο».

Ωστόσο, ο πρώην πρωθυπουργός θα πρέπει να αναλάβει σαφέστερες πρωτοβουλίες, αν θέλει να επηρεάσει ουσιαστικά την προεκλογική αναμέτρηση, ανέφερε υπουργός της κυβέρνησης Μακρόν: «Ποια είναι η πρότασή του; Γιατί δεν είπε ξεκάθαρα ότι πρέπει να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης;».

Ραφαέλ Γκλικσμάν: Περνά στην επίθεση

Για τον ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, οι διαδηλώσεις αποτελούν κρίσιμη δοκιμασία, καθώς μόλις αυτόν τον μήνα επικράτησε στις εσωκομματικές εκλογές του Σοσιαλιστικού Κόμματος και αναδείχθηκε υποψήφιος της Κεντροαριστεράς για την προεδρία.

Τη Δευτέρα, ο Γκλικσμάν επιχείρησε να υιοθετήσει εντελώς διαφορετικό τόνο από εκείνον του Μελανσόν, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους ότι «είναι ανυπόφορο (…) ορδές πλιατσικολόγων να επιτίθενται σε σύμβολα του κράτους».

Στοχεύοντας στο αδύναμο σημείο του ηγέτη της ριζοσπαστικής Αριστεράς, ο Γκλικσμάν κατηγόρησε τον επικεφαλής της «Ανυπότακτης Γαλλίας» ότι λειτουργεί ως «εφαλτήριο» για τη Λεπέν, η οποία, όπως ανέφερε, θα είναι «η ωφελημένη από το χάος».

Τα δημοσκοπικά ποσοστά του Γκλικσμάν έχουν ενισχυθεί μετά την καθαρή επικράτησή του στις εσωκομματικές εκλογές του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Elabe, συγκεντρώνει ποσοστά από 15% έως 16,5%, κινούμενος σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του Μελανσόν και του Φιλίπ.

Ωστόσο, κάποιοι εκτιμούν ότι η δημοσκοπική άνοδος του Γκλικσμάν έχει όριο.

«Μπορεί να αποσπάσει ψήφους μόνο από τον Μελανσόν», ανέφερε υπουργός του Μακρόν στο Politico. «Ενας αριστερός ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει τη Δεξιά, αλλά ένας δεξιός ψηφοφόρος δεν πρόκειται να ψηφίσει την Αριστερά», εξήγησε ο ίδιος.

Εμανουέλ Μακρόν: Σε ελεύθερη πτώση

Ο Μακρόν δέχεται σφοδρή κριτική επειδή εμφανίστηκε στην τηλεόραση για να απευθυνθεί στον γαλλικό λαό και τελικά δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένα μέτρα.

Την Κυριακή, ο πρόεδρος υποσχέθηκε ότι όσοι προκάλεσαν καταστροφές θα «πληρώσουν το τίμημα» και ζήτησε «σαφείς απαντήσεις» για τους λόγους που οι διαδηλώσεις κατέληξαν σε βίαια επεισόδια.

Ο Μακρόν έχει καλλιεργήσει την εικόνα ενός προέδρου που βρίσκεται πάνω από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις. Τη Δευτέρα, μάλιστα, ταξίδεψε στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η κριτική για την αδυναμία του να αντιμετωπίσει τα επεισόδια ενδέχεται να κυριαρχήσει κατά τους τελευταίους μήνες της θητείας του.

«Είναι εντελώς αποκομμένος από την πραγματικότητα», δήλωσε τοπικός αξιωματούχος.

Σύμφωνα με τον υπουργό που αναφέρθηκε προηγουμένως, ο Μακρόν θα έπρεπε να είχε αφήσει τον πρωθυπουργό να κάνει δημόσιες δηλώσεις. Αντί για αυτό, τον ενθάρρυναν να εκφωνήσει ομιλία για «να εκτονωθεί η κατάσταση».

Χθες, Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί επιχείρησε να ανακτήσει τον έλεγχο, ανακοινώνοντας την επιβολή μερικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας, περιορισμούς στις μετακινήσεις και απαγόρευση δημόσιων συγκεντρώσεων.

Ωστόσο, έχει ήδη ανακοινωθεί νέα ημέρα κινητοποιήσεων για το ερχόμενο Σάββατο, γεγονός που εντείνει τους φόβους ότι οι διαμαρτυρίες θα αποκτήσουν παρατεταμένο χαρακτήρα, θυμίζοντας το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» του 2018 και του 2019.

Αν συμβεί αυτό, το χάος θα αποτελέσει έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες της προεκλογικής εκστρατείας του 2027.