Μια εργαζόμενη σε εργαστήριο ινστιτούτου έρευνας για την πανώλη στη Σιβηρία αρρώστησε και πέθανε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες στις 2 Οκτωβρίου, γεγονός που οδήγησε τις αρχές να θέσουν σε καραντίνα περίπου 200 άτομα και προκάλεσε ανησυχία για τη δημόσια υγεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανά το παγκόσμιο.

Το πρακτορείο Reuters μεταδίδει εκτεταμένο ρεπορτάζ για όσα είναι γνωστά ως τώρα για την υπόθεση, την οποία οι αξιωματούχοι δεν έχουν συνδέσει με την εργασία της ή με την πανώλη, καθώς και για τη νόσο που η ίδια μελετούσε.

Τι μεταδίδουν τα ρωσικά ΜΜΕ

Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης κατονόμασαν τη θανούσα ως Ντάρια Σιπίλοβα, μια 28χρονη εργαζόμενη στο Ερευνητικό Ινστιτούτο κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ, για τη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή.

Οι αρχές δήλωσαν ότι πέθανε από άγνωστης αιτιολογίας πνευμονία, αλλά ότι, για προληπτικούς λόγους, έθεσαν σε καραντίνα όλα τα άτομα που είχαν έρθει σε επαφή μαζί της.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που αρρώστησε.

Σύμφωνα με μία εκδοχή, της έπεσε κατά λάθος στη δουλειά ένας δοκιμαστικός σωλήνας που περιείχε ζωντανά βακτήρια, θεωρία που απορρίφθηκε από τη ρωσική ρυθμιστική αρχή υγείας.

Μια άλλη εκδοχή ανέφερε ότι αρρώστησε μετά από ταξίδι στην Ταϊλάνδη, ενώ μια τρίτη υποστήριζε ότι ασθένησε αφού επισκέφθηκε μια περιοχή κοντά στα σύνορα με τη Μογγολία.

Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δημόσια στοιχεία που να τεκμηριώνουν κάποια από αυτές τις θεωρίες.

Καμία επιβεβαίωση ότι πέθανε από πανώλη

Δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι πέθανε από πανώλη, αν και ένας περιφερειακός κυβερνήτης δήλωσε ότι «ενδέχεται» να πέθανε από τη νόσο αυτή.

Η ρυθμιστική αρχή υγείας Rospotrebnadzor ανακοίνωσε ότι ο θάνατός της οφειλόταν σε άγνωστης αιτιολογίας πνευμονία και ότι δεν ανιχνεύθηκαν σχετικά παθογόνα σε κανένα από τα άτομα που είχαν έρθει σε επαφή μαζί της.

Η Ελένα Σόφινα, τοπική αξιωματούχος στη Σιβηρία, δήλωσε ότι το 60% των ατόμων που είχαν τεθεί σε καραντίνα έχουν πλέον λάβει πράσινο φως για να κυκλοφορήσουν.  Σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, αρχικά είχαν τεθεί σε καραντίνα περίπου 200 άτομα.

Η Σόφινα δήλωσε ότι δεν επιβεβαιώθηκε «επικίνδυνη διάγνωση».

Τι είναι η πανώλη, πώς θεραπεύεται

Η πανώλη κυκλοφορεί κυρίως μεταξύ μικρών ζώων και ψύλλων. Προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis και μπορεί να προσβάλει και τον άνθρωπο. Στις εξάρσεις της νόσου περιλαμβάνεται ο «Μαύρος Θάνατος», ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε περισσότερα από 50 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη κατά τον 14ο αιώνα.

Η νόσος μεταδίδεται μεταξύ ζώων και ανθρώπων μέσω του δαγκώματος μολυσμένων ψύλλων, της εισπνοής μολυσμένων σταγονιδίων του αναπνευστικού και, σπανιότερα, της κατάποσης μολυσματικών υλικών. Το ποσοστό θνητότητας κυμαίνεται μεταξύ 30% και 100% εάν η νόσος δεν αντιμετωπιστεί. Εάν διαγνωστεί έγκαιρα, η πανώλη μπορεί να θεραπευτεί με αντιβιοτικά.

Πόσο συχνή είναι η πανώλη

Η πανώλη είναι ενδημική σε πολλές αφρικανικές χώρες, στην πρώην Σοβιετική Ένωση, στην Αμερική και στην Ασία, ωστόσο τα περισσότερα κρούσματα σε ανθρώπους κατά την τελευταία εξαετία καταγράφηκαν στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στη Μαδαγασκάρη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Η πανώλη είναι ενδημική στη Σιβηρία, όπου εντοπίστηκε και η πρώτη γνωστή προϊστορική έξαρση της νόσου στον άνθρωπο, καθώς το βακτήριο Yersinia pestis ενδημεί εκεί σε μικρά άγρια θηλαστικά και στα παράσιτά τους (ψύλλους). Είναι σπάνιο να προσβληθούν Ρώσοι πολίτες από πανώλη.

Διεθνείς αντιδράσεις

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο θάνατος της εργαζόμενης στο εργαστήριο αποτελεί «μεγάλο πρόβλημα για τη Ρωσία» και προσέφερε βοήθεια στη Μόσχα για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Ρωσία οφείλει να κοινοποιήσει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον θάνατο.

Ο ΠΟΥ, με έδρα τη Γενεύη, ανακοίνωσε ότι η Ρωσία τον ενημέρωσε πως δεν υπήρχαν κρούσματα πανώλης στην πόλη Ιρκούτσκ. Το πρακτορείο Reuters δεν κατέστη δυνατό να διαπιστώσει αν αυτό σήμαινε ότι η πανώλη μπορούσε να αποκλειστεί ως αιτία στην περίπτωση της εργαζόμενης στο εργαστήριο.

Το Καζακστάν, το Κιργιστάν και το Ουζμπεκιστάν ανακοίνωσαν ότι ενισχύουν τα προληπτικά μέτρα στα σύνορά τους για την αποτροπή πιθανής εξάπλωσης μολυσματικών ασθενειών.

Τι είναι το Ινστιτούτο πανώλης στη Σιβηρία

Το Ερευνητικό Ινστιτούτο κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ ιδρύθηκε το 1934 με σκοπό τον έλεγχο των εξάρσεων της νόσου. Σύμφωνα με τον ιστότοπό του, ο επιστήμονας που το ίδρυσε συνέβαλε στον περιορισμό επιδημιών στη Σιβηρία, τη Μογγολία και την Κίνα. Αργότερα, το ινστιτούτο ασχολήθηκε και με άλλες επικίνδυνες ασθένειες, όπως η χολέρα και ο άνθρακας.

Οι μορφές της πανώλης

Η πανώλη εμφανίζεται σε τρεις μορφές, οι οποίες προσβάλλουν διαφορετικά μέρη του σώματος. Η πνευμονική πανώλη, η πιο λοιμογόνος και λιγότερο συχνή μορφή της νόσου, είναι μια λοίμωξη των πνευμόνων που προκαλεί στους ασθενείς βήχα, κατά τον οποίο αποβάλλονται μολυσματικά σταγονίδια μέσω του αέρα.

Η βουβωνική πανώλη είναι η πιο συχνή μορφή. Εμφανίζεται κυρίως όταν ένας μολυσμένος ψύλλος δαγκώσει κάποιον άνθρωπο και προκαλεί διόγκωση των λεμφαδένων, τους λεγόμενους «βουβώνες». Η σηψαιμική πανώλη, η οποία δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, εκδηλώνεται όταν τα βακτήρια της πανώλης πολλαπλασιάζονται στο αίμα.

Η μία μορφή της πανώλης μπορεί να εξελιχθεί σε άλλη.

Τα μολυσμένα άτομα συνήθως παρουσιάζουν αρχικά συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της γρίπης, μετά από μια περίοδο επώασης διάρκειας μίας έως επτά ημερών. Εμφανίζουν πυρετό, ρίγη, πονοκέφαλο, πόνους στο σώμα, αδυναμία, εμετό και ναυτία.

Γιατί ο θάνατος στη Σιβηρία είναι στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής

Η πανδημία της COVID-19 ενέτεινε τις ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο εμφάνισης νέων θανατηφόρων ασθενειών, ενώ οι αναφορές για συρροές κρουσμάτων άγνωστης νόσου ή για εργαστηριακά ατυχήματα προκαλούν πλέον πανικό στο διαδίκτυο.

Οι περισσότεροι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο κορωνοϊός που προκάλεσε την COVID-19 προήλθε από ζώα, ωστόσο ορισμένοι έχουν διατυπώσει την υπόθεση ότι η προέλευσή του οφείλεται σε διαρροή από εργαστήριο.

Ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας συνιστούν προσοχή σχετικά με το περιστατικό στη Σιβηρία, επισημαίνοντας ότι έχει αναφερθεί μόνο ένα κρούσμα.