ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Φιλόδοξο σχέδιο για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας

Η στρατηγική θέτει στόχους προς επίτευξη μέχρι το 2030

*Της Κατερίνας Στρατή

Η δυνατότητα να τεθεί ως στόχος η εξάλειψη ενός είδους καρκίνου, συνεπάγεται σημαντικά ανθρώπινα και οικονομικά οφέλη. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές προϋποθέσεις που πρέπει να ικανοποιηθούν στους τομείς της διάγνωσης, της θεραπείας και της πρόληψης. Στην περίπτωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, η έρευνα των τελευταίων δεκαετιών έχει καταστήσει αυτόν τον στόχο, ρεαλιστικό.

Η 17η Νοεμβρίου έχει οριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας, σηματοδοτώντας την υιοθέτηση μιας παγκόσμιας στρατηγικής για την επιτάχυνση της εξάλειψης αυτού του είδους καρκίνου, ο οποίος προκαλείται από τον ιό HPV.

Η φιλόδοξη αυτή στρατηγική στοχεύει στη μείωση των περιστατικών σε επίπεδα τέτοια, ώστε ο συγκεκριμένος καρκίνος να μην αποτελεί πλέον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η στρατηγική θέτει φιλόδοξους στόχους προς επίτευξη μέχρι το 2030, οι οποίοι έχουν γίνει γνωστοί ως 90-70-90:

  • Το 90% των κοριτσιών να έχει ολοκληρώσει τον εμβολιασμό κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), έως την ηλικία των 15 ετών.
  • Το 70% των γυναικών να έχει υποβληθεί σε προσυμπτωματικό έλεγχο με εξέταση υψηλής αξιοπιστίας, έως την ηλικία των 35 ετών και ξανά έως την ηλικία των 45 ετών.
  • Το 90% των γυναικών που διαγιγνώσκονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις ή καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, να λαμβάνει την κατάλληλη θεραπεία.

(Πηγή: ΠΟΥ)

Η βασική έρευνα ως μηχανισμός προόδου στη δημόσια υγεία

Πριν, όμως, εξετάσουμε την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων και τα σημαντικά προβλήματα που παραμένουν προς επίλυση, αξίζει μια σύντομη ανασκόπηση του τρόπου με τον οποίο η βασική έρευνα έχει αλλάξει την κατανόηση και την αντιμετώπιση της ασθένειας, καθιστώντας το φιλόδοξο στόχο της εξάλειψής της, εφικτό.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας συγκαταλέγεται στις κακοήθειες που σχετίζονται με λοιμώξεις από ιούς. Συνολικά, περίπου το 15-20% των κακοηθειών σχετίζεται με λοιμώξεις από παθογόνους μικροοργανισμούς. Ο ιός HPV σχετίζεται με περίπου το 5% των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως (μεταξύ άλλων, καρκίνος του τραχήλου της μήτρας και καρκίνος του στοματοφάρυγγα).

Η πολυετής έρευνα από διάφορα εργαστήρια έχει οδηγήσει σε σημαντικά αποτελέσματα, τα οποία έχουν βελτιώσει τη διάγνωση, την πρόγνωση και την πρόληψη αυτής της ασθένειας.

Το συναρπαστικό είναι ότι όλη αυτή η πρόοδος βασίστηκε σε ανακαλύψεις οι οποίες προήλθαν από βασικές παρατηρήσεις: η ανίχνευση γενετικού υλικού (DNA) του ιού στους όγκους οδήγησε σταδιακά στο συμπέρασμα ότι, η λοίμωξη από τον ιό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη σχεδόν όλων των περιπτώσεων αυτού του είδους καρκίνου.

Η κατανόηση των συγκεκριμένων τύπων υψηλού κινδύνου του ιού που συμβάλλουν στην καρκινογένεση, έχει βοηθήσει στην ανάπτυξη διαγνωστικών εργαλείων, τα οποία μπορούν να διαπιστώσουν κατά πόσο μια γυναίκα έχει μολυνθεί από τον ιό και να συμβάλουν στην έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση προκαρκινικών αλλοιώσεων. Παρόλο, όμως, που οι λοιμώξεις είναι συχνές, ένα μικρό ποσοστό από αυτές μπορεί να οδηγήσει σε καρκινογένεση.

Μελέτες που είχαν ως στόχο την κατανόηση της δομής και της οργάνωσης του περιβλήματος του ιού, έδωσαν τα εργαλεία που οδήγησαν στην ανάπτυξη των σημερινών, πολύ αποτελεσματικών και ασφαλών εμβολίων. Μάλιστα, η ίδια τεχνολογική προσέγγιση διερευνάται ενεργά και για την πιθανή χρησιμότητά της στη βελτίωση της μεταφοράς θεραπευτικών σκευασμάτων σε καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα εμβόλια, είμαστε τυχεροί να απολαμβάνουμε και στην Κύπρο μέσω του δημοσίου συστήματος υγείας

Τα εμβόλια που προστατεύουν από τη μόλυνση με τον HPV και, κατά συνέπεια, μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνων που σχετίζονται με τον ιό, φαίνεται να συγκαταλέγονται στα πιο αποτελεσματικά. Σύμφωνα με μαθηματική μοντελοποίηση, εκτιμάται ότι κάθε 1.000 εμβολιασμοί κατά του HPV μπορούν να προλαμβάνουν περίπου 11,2 θανάτους. Για το εμβόλιο κατά της ιλαράς, η αντίστοιχη εκτίμηση είναι περίπου 6,1 θάνατοι ανά 1.000 εμβολιασμούς, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη.

Παρά τα εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί τόσο στον τομέα της πρόληψης, όσο και της διάγνωσης, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις στην επίτευξη των στόχων, οι οποίες θέτουν υπό αμφισβήτηση το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Η πρόσβαση στον εμβολιασμό, καθώς και στις διαγνωστικές και θεραπευτικές υπηρεσίες, δεν είναι ούτε επαρκής ούτε ομοιόμορφη, ιδιαίτερα σε χώρες και περιοχές όπου η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας βρίσκεται ήδη σε υψηλά επίπεδα.

Επιπλέον, μεγάλος αριθμός ενηλίκων δεν είχε την ευκαιρία να εμβολιαστεί πριν από την πιθανή έκθεσή του στον ιό και, επομένως, δεν επωφελήθηκε εγκαίρως από την προστασία που προσφέρει ο εμβολιασμός. Παράλληλα, εξακολουθούν να εκκρεμούν στοχευμένες θεραπευτικές λύσεις, ενώ δεν κατανοούμε ακόμη επαρκώς ποιες προκαρκινικές αλλοιώσεις παρουσιάζουν τον υψηλότερο κίνδυνο εξέλιξης σε καρκίνο. Συνεπώς, υπάρχει ακόμη σημαντικό ερευνητικό έργο που πρέπει να πραγματοποιηθεί.

H θεσμοθετημένη αυτή μέρα, μας υπενθυμίζει ότι, παρά τις προκλήσεις, η πρόοδος προς τέτοιους φιλόδοξους στόχους, μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την επιστημονική ανακάλυψη και τεκμηρίωση. Την ίδια στιγμή, δείχνει το δρόμο για μελλοντικούς σχεδιασμούς προς βελτίωση της δημόσιας υγείας.

*Η Κατερίνα Στρατή είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Βιολογικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κύπρου. Διευθύντρια Κέντρου Αριστείας biobank.cy

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ

X

Μπες στο μυαλό των
αγαπημένων σου αρθρογράφων

Λάβε στο email σου το τελευταίο τους άρθρο τη στιγμή που δημοσιεύεται.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Απόκτησε συνδρομή με €50 τον χρόνο για πρόσβαση στην έντυπη έκδοση.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ