Με 40 ψήφους υπέρ και 12 κατά από τον ΔΗΣΥ, η Ολομέλεια της Βουλής έκανε αποδεκτή την αναπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη για τον «περί Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής (Τροποποιητικό) Νόμο του 2026», ο οποίος είχε ψηφιστεί στις 6 Απριλίου.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε επικαλεστεί συνταγματικούς και νομικούς λόγους που αφορούν κυρίως τα άρθρα 2 και 3 του ψηφισθέντος κειμένου. Σύμφωνα με την αναπομπή, ο βασικός νόμος προβλέπει υποχρέωση των εργοδοτών να καταβάλλουν εισφορά ύψους 2% επί των αποδοχών των μισθωτών για ενίσχυση του Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Ωστόσο, ο τροποποιητικός νόμος που ενέκρινε η Βουλή διευρύνει τις εξαιρέσεις αυτές για συγκεκριμένες κατηγορίες εργοδοτών, για αλλοδαπούς και μη μόνιμους κάτοικους Κύπρου στον τομέα της ναυτιλίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο άρθρο 3, το οποίο αποδίδει αναδρομική ισχύ στον νόμο από την 1η Ιανουαρίου 2010. Όπως σημειώνεται, αυτό συνεπάγεται ότι εργοδότες που εμπίπτουν πλέον στις εξαιρέσεις δύνανται να αξιώσουν επιστροφή εισφορών που κατέβαλαν κατά το διάστημα αυτό, γεγονός που ενδέχεται να επιφέρει σημαντική επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά. Ο Πρόεδρος επικαλείται, μεταξύ άλλων, παραβίαση της αρχής της διάκρισης των εξουσιών, υποστηρίζοντας ότι η Βουλή επεμβαίνει στη διαμόρφωση της δημοσιονομικής πολιτικής της εκτελεστικής εξουσίας.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η αναδρομική εφαρμογή των εξαιρέσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του κρατικού προϋπολογισμού, κατά παράβαση της συνταγματικής απαγόρευσης υποβολής προτάσεων νόμου που επιφέρουν τέτοια αύξηση. Επιπρόσθετα, στην αναπομπή γίνεται λόγος για πιθανή παραβίαση της αρχής της ισότητας και των γενικών αρχών του ενωσιακού δικαίου, καθώς οι νέες ρυθμίσεις φαίνεται να δημιουργούν ευνοϊκότερη μεταχείριση για συγκεκριμένη κατηγορία εργοδοτών, ιδίως στη βάση της μόνιμης κατοικίας των εργαζομένων τους. Τέλος, εγείρονται ζητήματα συμβατότητας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.

Στην Ολομέλεια ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας, Βουλευτής του ΑΚΕΛ Αντρέας Καυκαλιάς, ανέφερε ότι ο νόμος συνιστά «δώρο σε εταιρείες», επισημαίνοντας πως υπήρξε αλλαγή στη στάση της κυβέρνησης την τελευταία στιγμή μετά την αναπομπή. Όπως είπε, το θέμα τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής, αλλά ελλείψει εναλλακτικής πρότασης πέραν της αναπομπής, η πλειοψηφία αποφάσισε να την αποδεχθεί.

Από πλευράς ΕΔΕΚ, ο Βουλευτής Ηλίας Μυριάνθους εξέφρασε επίσης σύγχυση για τη στάση της κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι ενώ επικαλείται αντισυνταγματικότητα για την αναπομπή, ταυτόχρονα εισηγείται τροποποιήσεις όπως η κατάργηση της αναδρομικότητας. Υπενθύμισε ότι η ΕΔΕΚ είχε καταψηφίσει την πρόταση νόμου, τονίζοντας ότι τα έσοδα του Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής αποτελούν ουσιαστική εισφορά από τις επιχειρήσεις και δεν έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρίστος Σενέκης ανέφερε ότι υπάρχουν τέσσερις λόγοι αναπομπής και ξεκαθάρισε ότι η θέση του είναι υπέρ της πλήρους αποδοχής της αναπομπής και όχι μερικής.

Στη συζήτηση παρενέβη και ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Χάρης Γεωργιάδης, ο οποίος ανέφερε ότι η εκτελεστική εξουσία, παρότι καταγράφει τους λόγους διαφωνίας της με τον νόμο, ταυτόχρονα υποδεικνύει δύο συγκεκριμένες διαφοροποιήσεις υπό τις οποίες θα μπορούσε να τον αποδεχθεί. Όπως εξήγησε, πρόκειται για την άρση της αναδρομικότητας και την πρόβλεψη ώστε η σχετική ρύθμιση να ενεργοποιείται από το Υπουργικό Συμβούλιο, μετά από κοινοποίηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Υπέδειξε ότι η εισήγηση του ΔΗΣΥ είναι να υιοθετηθούν αυτές οι θέσεις της εκτελεστικής εξουσίας.

Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, ανέφερε ότι αναμενόταν να είχε κατατεθεί ένα ολοκληρωμένο και διαμορφωμένο κείμενο, ώστε να είναι σαφές τι τίθεται προς ψήφιση. Σημείωσε ότι επί της ουσίας υπάρχει συμφωνία, ωστόσο υπογράμμισε την ανάγκη για ξεκάθαρη διατύπωση πριν από τη λήψη απόφασης.

Από πλευράς ΑΚΕΛ, ο Βουλευτής Γιώργος Κουκουμάς ανέφερε ότι όλη η συζήτηση γίνεται με στόχο την προώθηση μιας νομοθεσίας που θα στερήσει από το Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής έσοδα ύψους 600.000 έως 800.000 ευρώ ετησίως προς όφελος μεγάλων εταιρειών. Πρόσθεσε ότι, με την αναδρομική ισχύ, το ποσό που ενδέχεται να δοθεί φτάνει τα 10 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας ότι η Νομική Υπηρεσία έχει επισημάνει πως δεν αίρονται όλοι οι λόγοι αντισυνταγματικότητας.

Η ανεξάρτητη Βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου υποστήριξε ότι η πρόταση νόμου εξυπηρετεί συμφέροντα συγκεκριμένης τάξης, κάνοντας λόγο για προσπάθεια παραχώρησης αναδρομικών ποσών ύψους 10-12 εκατομμυρίων ευρώ. Τόνισε ότι η αντισυνταγματικότητα ήταν γνωστή και είχε επισημανθεί από τη Νομική Υπηρεσία, διερωτώμενη ποια συμφέροντα εξυπηρετούνται από την επιμονή στην προώθηση της ρύθμισης. Δήλωσε ότι θα αποδεχθεί την αναπομπή του Προέδρου, θεωρώντας ότι είναι ορθή.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Ονούφριος Κουλλάς ανέφερε ότι είναι «μύθος» πως υπάρχει ξεχωριστό ταμείο κοινωνικής συνοχής που χρηματοδοτεί συγκεκριμένα προγράμματα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται ουσιαστικά για μια μορφή φορολογίας. Σημείωσε ότι το κράτος εφαρμόζει φορολογικά κίνητρα σε διάφορους τομείς, όπως η ναυτιλία και η τεχνολογία, με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων και την αύξηση των συνολικών εσόδων. Πρόσθεσε ότι, για να διασφαλιστεί η συνταγματικότητα, η ρύθμιση δεν θα πρέπει να έχει αναδρομική ισχύ και θα πρέπει να τίθεται σε εφαρμογή με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Ο Βουλευτής ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, χαρακτήρισε ως πιο «σώφρονα και λογική» λύση την υπερψήφιση της αναπομπής και την πρόσκληση προς την Κυβέρνηση να καταθέσει νέο, ολοκληρωμένο νομοσχέδιο.

Η Βουλευτής Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου δήλωσε ότι συμφωνεί με την αναπομπή, υπενθυμίζοντας ότι είχε καταψηφίσει την πρόταση νόμου, καθώς, όπως είπε, δεν στηρίζει αντισυνταγματικές ρυθμίσεις που προβλέπουν φορολογικές ελαφρύνσεις με αναδρομική ισχύ. Έθεσε, επίσης, το ερώτημα κατά πόσο είναι αναγκαία η παροχή πρόσθετων κινήτρων προς τις εταιρείες, δεδομένων των ήδη υφιστάμενων.