Με τις τιμές του φυσικού αερίου να επιστρέφουν στα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022 και την Κομισιόν να προειδοποιεί ότι ακόμη περισσότεροι Ευρωπαίοι ενδέχεται φέτος να αδυνατούν να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους, οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. συνεδριάζουν σήμερα στο Λουξεμβούργο, αναζητώντας απαντήσεις σε ένα νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας.

Την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων έθεσε ο Ελληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ζητώντας ευελιξία για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ οι Βρυξέλλες προειδοποιούν για τον κίνδυνο στρεβλώσεων στην ενιαία αγορά από ασυντόνιστα εθνικά μέτρα.

Η τιμή του φυσικού αερίου ξεπέρασε χθες τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022, έχοντας υπερτριπλασιαστεί από τις αρχές του έτους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στην αγορά πετρελαίου επιτείνουν την αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα.

«Σε μια συνηθισμένη χρονιά, σχεδόν 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι δεν μπορούν να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους εξαιτίας των υψηλών τιμών ενέργειας. Φέτος, ο αριθμός πιθανότατα θα είναι μεγαλύτερος», προειδοποίησε προσερχόμενος στο Συμβούλιο ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ε.Ε. είναι καλύτερα προετοιμασμένη από το 2022, καθώς καταναλώνει 18% λιγότερο φυσικό αέριο και έχει διαφοροποιήσει τους προμηθευτές της.

Ωστόσο, η σημερινή κρίση είναι ευρύτερη, καθώς πλήττει και το πετρέλαιο και τα παράγωγά του. «Δεν αναμένουμε κρίση ασφάλειας εφοδιασμού», διευκρίνισε, επισημαίνοντας όμως ότι για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, η επάρκεια των αποθεμάτων έχει μικρή σημασία.

Από την πλευρά του, ο κ. Παπασταύρου ζήτησε την αναγκαία ευελιξία «μέσα στο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής», ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να λαμβάνουν άμεσα στοχευμένα και προσωρινά μέτρα περιορισμού του ενεργειακού κόστους.

«Ο μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός είναι απαραίτητος. Πρέπει όμως, σε περιόδους κρίσης όπως τώρα, να συνοδεύεται από άμεσες παρεμβάσεις με μετρήσιμο αποτέλεσμα στους λογαριασμούς ενέργειας», τόνισε.

Η Κομισιόν, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε γενικευμένες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων.

Ο Νταν Γιόργκενσεν αναγνώρισε ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορεί να είναι αναγκαίες για ευάλωτες ομάδες, επέμεινε όμως ότι πρέπει να είναι προσωρινές και στοχευμένες, καλώντας παράλληλα τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές και στον εξηλεκτρισμό.

«Δεν υπάρχει μαγικό ραβδί»

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ιρλανδός υπουργός Ενέργειας Ντάρα Ο’ Μπράιεν, ο οποίος προεδρεύει του Συμβουλίου, προειδοποίησε για νέες σημαντικές αυξήσεις τιμών, παρά την επάρκεια των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.

«Η Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη δεν διαθέτουν μαγικό ραβδί για να εξαφανίσουν τις αυξήσεις των τιμών», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα σοβαρή απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται επίσης οι προτάσεις της Κομισιόν για τις χρεώσεις δικτύου και τη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας, που ήδη προκαλούν αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Ο Ο’ Μπράιεν αναγνώρισε ότι θα απαιτηθεί συμβιβασμός, ιδιαίτερα στο φορολογικό σκέλος, με την ιρλανδική προεδρία να επιδιώκει συμφωνία επί κοινής θέσης τον Δεκέμβριο.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή ένωση επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας Eurelectric προειδοποίησε ότι η επιδότηση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή, όπως προβλέπει ο μηχανισμός που προωθεί η Ιταλία, κινδυνεύει να προκαλέσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και να επιβαρύνει την ενιαία αγορά.

Στο τραπέζι και το καλώδιο

Ιδιαίτερη αναφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου έκανε ο Σταύρος Παπασταύρου, προαναγγέλλοντας ενημέρωση των Ευρωπαίων ομολόγων του για την πρόοδο και τα επόμενα βήματα του έργου.

«Ένα έργο ευρωπαϊκής στρατηγικής σημασίας που προχωράει με σχέδιο, με αποφασιστικότητα, σύμφωνα πάντα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η διασύνδεση θα άρει τον ενεργειακό αποκλεισμό της Κύπρου.