Τι συμπεράσματα μπορούμε να βγάλουμε από ό,τι έχει συμβεί μέχρι τώρα στο Ιράν;

• Ζούμε σε έναν κόσμο όπου από πλευράς στρατιωτικής και γεωπολιτικής ισχύος ένας είναι ο σημαντικός πόλος, οι ΗΠΑ. Λέγαμε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την κατάρρευση της Σοβιετικής αυτοκρατορίας ότι ζούσαμε την εποχή του ενός πόλου, αλλά τώρα το βλέπουμε στην πράξη. Ο Πρόεδρος Τραμπ μπορεί και κάνει ό,τι θέλει, μα ό,τι θέλει, στη Βενεζουέλα ή το Ιράν επειδή διαθέτει απεριόριστες δυνατότητες από πλευράς στρατιωτικής ισχύος, μυστικών υπηρεσιών και τεχνολογίας. Αυτή η απόλυτη κυριαρχία είναι πλέον δεδομένη και μπορεί να δοκιμαστεί μόνο σε μία σύγκρουση με την Κίνα.

• ΗΠΑ και Ισραήλ, Τραμπ και Νετανιάχου λειτουργούν πλέον σαν να είναι ένα στη Μέση Ανατολή, ό,τι και αν σημαίνει αυτό. Συνέβαινε και στο παρελθόν, αλλά ποτέ τόσο απροκάλυπτα και συστηματικά, χωρίς ενδοιασμούς.

• Ο Τραμπ έχει πετάξει στα σκουπίδια κανόνες, δισταγμούς, αυτοπεριορισμούς δεκαετιών. Τολμά και ρισκάρει όπως κανείς άλλος Αμερικανός ηγέτης στον μεταπολεμικό κόσμο. Και όσο νιώθει ότι «του βγαίνει» θα δοκιμάζει την ίδια συνταγή σε άλλα μέτωπα εκτός αν τον σταματήσει το βαθύ κράτος φοβούμενο την υπερεξάπλωση των στρατηγικών δεσμεύσεών του ή το Κογκρέσο. Στην Αβάνα, π.χ., δεν πρέπει να νιώθουν πολύ ασφαλείς απόψε.

• Το ποιος είναι φίλος ή εχθρός είναι πολύ ασαφές στη Μέση Ανατολή. Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, έπαιξε κρίσιμο ρόλο μαζί με το Ισραήλ για να πεισθεί ο Τραμπ να χτυπήσει τόσο θεαματικά το Ιράν. Η απελπισία και το χάος στην Τεχεράνη οδήγησαν σε χτυπήματα εναντίον «άσχετων» αραβικών χωρών ανακατεύοντας και πάλι το παζλ.

• Οι επιπτώσεις του σήμερα φανερώνονται με το πέρασμα του χρόνου. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πως θα αποφύγουμε μία νέα, πιο τεχνολογικά εξελιγμένη, τρομοκρατία μετά από όσα έχουν συμβεί στη Γάζα ή το Ιράν. Οι δυνατότητες των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην πρόληψη και αντιμετώπισή της είναι τεράστιες, αλλά έχουμε ξαναδεί το πώς και η τρομοκρατία προσαρμόζεται και χτυπά εκεί που δεν την περιμένεις.

Αυτά που ζούμε μας σοκάρουν αλλά την ίδια στιγμή μας υπνωτίζουν, μας κάνουν να νιώθουμε ότι τελικά δεν είναι και τόσο παράξενα ή εξαιρετικά. Είμαστε ζαλισμένοι καθώς βλέπουμε βεβαιότητες να καταρρέουν και το αδιανόητο να γίνεται ρουτίνα. Για όσους ασχολούνται με τις διεθνείς σχέσεις οι απαντήσεις γίνονται όλο και πιο δύσκολες. Το βέβαιο είναι πως τελικά στην εξέλιξη της Ιστορίας ένας άνθρωπος, άντε δύο στην περίπτωση του Ιράν, κάνουν όλη τη διαφορά.