Πρόσβαση σε όλη την καθημερινή

Κελεμπίες, αμύθητα πλούτη, δεσποτισμός και αδυσώπητη ανδροκρατία: Ο περιβόητος Οίκος των Ραούντ που κυβερνάει το βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας

Πώς ο παγκόσμιος τεχνολογικός κολοσσός έχει εμπλακεί σε νομικά ζητήματα

Άνθρωποι σιωπηλοί, κλεισμένοι σε κόσμους που καταρρέουν. Ζούμε τις μέρες μας σαν να είμαστε εγκλωβισμένοι σε μια ατελείωτη επανάληψη. Ξυπνάμε, προχωράμε, αντέχουμε. Και μέσα μας; Ένα χάος. Θέλουμε να ουρλιάξουμε, να τα γκρεμίσουμε όλα. Θέλουμε λίγα λεπτά ελευθερίας – όχι την ελευθερία του σώματος, αλλά του μυαλού.

Θα γίνει ο CR7 ένας άλλος Mr. Beast ή ένας άλλος David Beckham;

Η τελευταία πτήση του θρυλικού «Φάντομ» των ελληνικών γηπέδων είχε προορισμό την αιωνιότητα και υπερηχητική όπως ήταν, έσκισε τον ουρανό σαν αστραπή και σβήνοντας, άφησε πίσω της μόνο τη σιωπή… Η απώλεια του Νίκου Σαργκάνη προκάλεσε μεγάλο σοκ στην κοινωνία του ελληνικού ποδοσφαίρου και συγκίνησε ακόμα και γενιές φιλάθλων που δεν πρόλαβαν να τον δουν να μεγαλουργεί στα γήπεδα.

Σε μια ιδιαίτερα συγκινητική και ενδιαφέρουσα εκδήλωση του Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης, προβλήθηκε για πρώτη φορά δημόσια μια ιστορική συνέντευξη για τη συμμετοχή του ιδρυτή του Δημοκρατικού Συναγερμού στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ιστορικό αυτό ντοκουμέντο παραχώρησε στο Ινστιτούτο η Αναστασία Παπαδοπούλου, η οποία είχε πάρει τη συνέντευξη από τον Γλαύκο Κληρίδη στο πλαίσιο μιας ερευνητικής εργασίας που έκανε ως φοιτήτρια Ιστορίας.

«Εχετε απόλυτον ελευθερία να χειρισθήτε τα θέματά σας κατά την υμετέραν κρίση. Γνωρίζετε τους νόμους της πατρίδας. Γνωρίζετε τους νόμους του Πανεπιστημίου σας. Είσθε αυτοδιοίκητον ΑΕΙ. Πράξατε το καθήκον σας».

Ο Γιάννης Μπουτάρης άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στη Θεσσαλονίκη, που αγάπησε με πάθος. Προσωπικότητα πολυσχιδής και εκρηκτική, άλλαξε τη φυσιογνωμία της πόλης κατα τις δύο θητείες που υπηρέτησε ως δήμαρχος.

Την Παρασκευή 19 Ιουλίου του 1974 ο 30χρονος πιλότος Αδάμος Μαρνέρος είναι κολλημένος μπροστά από την τηλεόρασή του στο Λονδίνο. Τα βρετανικά δίκτυα, με πρώτο και καλύτερο το BBC, αναμεταδίδουν διαρκώς πληροφορίες για επικείμενη εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, τέσσερις μόλις ημέρες μετά το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας κατά του Μακαρίου.

Συνάντησα τον Νίκο Κουρούσιη στο σπίτι του, το οποίο λειτουργεί και ως στούντιο, στο κέντρο της Λευκωσίας, με αφορμή τη νέα του έκθεση στην Alpha C.K. Art Gallery, με τίτλο «Ύλη, χώρος, χρόνος», η οποία εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 18 Οκτωβρίου και περιλαμβάνει δεκατέσσερα νέα επιτοίχια και επιδαπέδια γλυπτά.

Πέρασαν 64 χρόνια από το 1960, οπότε και η Κύπρος έγινε ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. Ο Αγώνας της ΕΟΚΑ του 1955-1959 έδωσε στην Κύπρο το δικό της διαβατήριο για την πορεία της στα παγκόσμια πράγματα και φυσικά άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο σε αυτό που σχεδόν μηχανικά ονομάζουμε Κυπριακό. Η Κυπριακή Δημοκρατία έζησε ως ενιαίο κράτος για τρία μόνο χρόνια, τα πρώτα, τρόπον τινά, χρόνια της ήταν ανέφελα, οι δύο μεγαλύτερες κοινότητες του νησιού, η Ελληνική Κυπριακή Κοινότητα και η Τουρκική Κυπριακή Κοινότητα, έπρεπε πλέον να συν-διοικήσουν, να συνεργαστούν για το καλό ολόκληρης της Κύπρου.

«Όταν διαβάζεις μια καλή εφημερίδα είναι σαν να ακούς ένα έθνος να σιγοψιθυρίζει στον εαυτό του» λέει ένα διάσημο ρητό για τον Τύπο.

Θυμάμαι να βλέπω στην τηλεόραση τους εγκλωβισμένους στην Καρπασία κάθε Αύγουστο ή Ιούλιο, στα καθιερωμένα ρεπορτάζ του καλοκαιριού και να μην καταλαβαίνω και πολλά. Ανθρώπους καθισμένους σε κάποιο καφενείο, άνδρες και γυναίκες στη σειρά για να παραλάβουν συγκεκριμένα προϊόντα από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών.

«Την προσεχή Πέμπτην αναχωρεί εντεύθεν μετά της οικογενείας του η Α.Ε. ο Μέγας Αρμοστής, όπως ανέλθη εις το εν Τροόδει μέγαρόν του χάριν παραθερισμού» (25 Ιουνίου 1910) είχαν περάσει τριάντα περίπου χρόνια από τότε που η κυβερνητική μηχανή είχε αποκτήσει θερινή έδρα στο Τρόοδος. Το Μέγαρον, μάλλον κατ’ ευφημισμόν η λέξη, είχε αποφασιστεί να ανεγερθεί στο Τρόοδος, έναν χρόνο μετά την άφιξη των Βρετανών στην Κύπρο, τον Σεπτέμβριο του 1879. Εκείνο το έτος ο δεύτερος ύπατος αρμοστής του νησιού, ο αντιστράτηγος Sir Robert Biddulph, άρχισε την οικοδόμηση της θερινής κατοικίας του, στο δροσερό Τρόοδος.

Το ημερολόγιο έγραφε 13 Αυγούστου 2004 όταν η μυθική φλόγα των Ολυμπιακών Αγώνων θα επέστρεφε επιτέλους σπίτι της, με τη ρηξικέλευθη τελετή έναρξης του Δημήτρη Παπαιωάννου να πυροδοτεί ισχυρές δόσεις συγκίνησης αλλά και θαυμασμού για το επίπεδο του θεάματος, σε εκατομμύρια ανθρώπους τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας.

Είχε βάλει σκοπό της ζωής του να αφεθεί στη μαγεία του θεάτρου πάση θυσία. Οι γονείς του –ο τυπογράφος πατέρας και η νοσηλεύτρια μητέρα–, στο μικρό νορμανδικό χωριό όπου μεγάλωνε, δεν είχαν ουδεμία σχέση με τα θεάματα, παρά μόνο με τον κινηματογράφο, κι αυτό δύο φορές τον χρόνο. Για τον Τομά Ζολί, τον 42χρονο καλλιτεχνικό διευθυντή των τελετών έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, το σανίδι ήταν ένας αδήριτος στόχος, παρότι είχε εξ απαλών ονύχων ειδικευτεί στο ψάρεμα και στις βόλτες στο δάσος.

Το κλίμα ήταν τεταμένο. Η χούντα υπονόμευε σχεδόν φανερά τον Μακάριο. Περίμεναν το πραξικόπημα. Και μετά, μοιραία, περίμεναν την εισβολή. Αυτή την ατμόσφαιρα θυμάται και περιγράφει ο Παύλος Αποστολίδης, πρέσβης ε.τ. και πρώην διοικητής της ΕΥΠ, ο οποίος ως νέος διπλωμάτης υπηρετούσε στην ελληνική πρεσβεία στη Λευκωσία. Η συζήτηση που ακολουθεί είναι μέρος του ντοκιμαντέρ «Η Σκοτεινή Δεκαετία: 1964-1974» που πρόκειται να προβληθεί από την τηλεόραση του ΣΚΑΪ.

Το φρεσκοβαμμένο λεωφορείο μίας άλλης εποχής, το οποίο έχει τοποθετηθεί τους τελευταίους μήνες σε στέγαστρο κοντά στον κυκλικό κόμβο του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου, ξενίζει εύλογα όποιον περαστικό το εντοπίζει να συναγωνίζεται στη θέα και τα χρώματα το μεγάλο συντριβάνι. Τίποτα σε αυτό δεν περιγράφει έκδηλα τον λόγο της ύπαρξης και τη σημασία του. Θα χρειαστεί να κάνει μία στάση κανείς, για να το πλησιάσει και να δώσει προσοχή στις 10 στο σύνολο τρύπες από σφαίρες στη μία πλευρά, ίσως και στα μερικά γαρύφαλλα τιμής, που κάποιοι άγνωστοι έχουν αποθέσει αυτές τις μέρες των μαύρων επετείων πάνω στο ταμπλό της μηχανής, προκειμένου να υποψιαστεί κάτι.

Τον Σεπτέμβριο του 1966 ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος συναντήθηκαν στο όρος Σινά, στον εορτασμό των 1.400 χρόνων από την ίδρυση της μονής της Αγίας Αικατερίνης.

Οι έννοιες της συγγνώμης και της συγχώρησης, καίτοι ανήκουν στον κώδικα της αρετολογίας και της ηθικής, ωστόσο στην εποχή μας (μετανεωτερική) το βαθύτερο, ουσιώδες εμπειρικό και κοινωνικό νόημά τους έχει υποστεί έντονη απίσχνανση, σε σημείο ώστε σπανιότατα να αναδύεται στην επικοινωνία και την προσωπική ανάπτυξη.

Περί τα τέλη του 1965, άγνωστο από ποιον και πώς, ήρθε στα χέρια του Μακαρίου αντίγραφο επιστολής, με ημερομηνία 18 Οκτωβρίου 1965, την οποία φερόταν να είχε στείλει ο προσωπικός γραμματέας του βασιλιά Κωνσταντίνου, ταγματάρχης Μιχάλης Αρναούτης στον στρατηγό Γρίβα, διοικητή της Ανωτέρας Στρατιωτικής Διοίκησης Αμύνης Κύπρου (ΑΣΔΑΚ), η οποία είχε συσταθεί μόλις τον περασμένο Ιούλιο και έθετε υπό τις διαταγές του τις ελληνοκυπριακές και ελλαδικές δυνάμεις στο νησί.

Το 1885 λίγα μόνο χρόνια μετά την άφιξη των Βρετανών στην Κύπρο, στο Νομοθετικό Συμβούλιο συζητιέται νόμος σχετικά με τη συντήρηση των δημοσίων δρόμων… και το μέλος του μητροπολίτης Κιτίου Κυπριανός λέει ότι στον υπό επεξεργασία νόμο και όσον αφορά τα πεζοδρόμια θα πρέπει να προστεθεί και η φράση «άνευ ανάγκης» μετά το εκουσίως, στο άρθρο 7 του νόμου: «Εκουσίως διαβή έφιππος ή εφ’ αμάξης πεζοδρόµιον τι κτλ.)», διότι… «άλλως εγώ αυτός θα υφίσταμαι καθ’ εκάστην πρόστιμα εν Λευκωσία, διότι αι οδοί αυτής εις πολλά μέρη είνε εις τοιαύτην θέσιν ώστε ούτε έφιππός τις δύναται να διέλθη εν τω µέσω αυτών και αναγκάζεται να διέλθη διά των λειψάνων των πεζοδρομίων»…

Στις προσφάτως ανακαινισμένες εγκαταστάσεις του Κέντρου Αριστείας CYENS, στην εντός των τειχών Λευκωσία, εντός δηλαδή του ιστορικού κτιρίου της πρωτεύουσας, που είχε σχεδιάσει ο αρχιτέκτονας Σταύρος Οικονόμου στις αρχές του 1960 και για δεκαετίες στέγασε τη Δημοτική Αγορά, συναντώ την ερευνήτρια δρα Ειρήνη Σχίζα, η οποία έχει εξειδικευτεί στην εικονική και επαυξημένη πραγματικότητα στον τομέα της Υγείας. Ένα πολύ σημερινό, ερευνητικό πεδίο, που μου κίνησε την περιέργεια.

Τον Μάρτιο έφυγε από τη ζωή ο διεθνούς φήμης ιστορικός και πολιτικός επιστήμων Χάιντς Ρίχτερ (Heinz Richter). Ο Ρίχτερ γεννήθηκε το 1939 στην πόλη Χάιλμπρον (Heilbronn) της Γερμανίας από πολύ φτωχή οικογένεια. Από μικρός αναγκάστηκε να εργάζεται και να πηγαίνει παράλληλα σχολείο. Οι συνθήκες αυτές τον οδήγησαν γρήγορα στις τάξεις του γερμανικού εργατικού κινήματος και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, του οποίου αργότερα υπήρξε και υποψήφιος βουλευτής.

«Εμπιστευόμουν πλήρως τον Γλαύκο Κληρίδη και πιστεύω πως αν ήταν ο ίδιος στην εξουσία θα είχαμε καταλήξει σε λύση. Μόνο που η θητεία του έληξε και είχαμε τον Τάσσο Παπαδόπουλο, ο οποίος είχε διαφορετική άποψη και ήταν ξεκάθαρος για όλο το ζήτημα. Γνώριζα από την αρχή της θητείας του ότι δεν μπορούσαμε να υπολογίζουμε στη δική του προσωπική στήριξη» λέει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο τότε αρμόδιος για την διεύρυνση της Ε.Ε. επίτροπος Γκίντερ Φερχόιγκεν, με αφορμή τα 20 χρόνια από το δημοψήφισμα του Σχεδίου Ανάν.

Στη θυελλώδη συνάντησή του με τον Μακάριο, μετά την άρνηση της Αθήνας να προσφέρει αεροπορική κάλυψη στην Κύπρο από την τουρκική αεροπορική επιδρομή στην Τηλλυρία τον Αύγουστο 1964, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος είχε εκφράσει την περίεργη θέση ότι οι Έλληνες δεν ήθελαν να ενωθούν με την Κύπρο, αλλά μόνο οι Κύπριοι με την Ελλάδα.

Ο Μακάριος είχε τα διπλάσια, και βάλε, χρόνια του βασιλιά Κωνσταντίνου. Παρ’ όλα αυτά ο τρόπος που περίγραφαν, εκ των υστέρων, τη μεταξύ τους σχέση παραπέμπει σε μια ισοτιμία, η οποία όμως στην πράξη δεν φαίνεται να ίσχυε από την πλευρά του μονάρχη.

Το βράδυ του Σαββάτου 17 Απριλίου 1826, συνεδρίαζε στην Κωνσταντινούπολη, στο σπίτι του μουφτή, το υπουργικό συμβούλιο με παρόντα τον Αγά των Γενιτσάρων. Λίγο πριν διαλυθεί η συνάντηση, έφτασε αγγελιαφόρος του Ιμπραήμ πασά που τους ανήγγειλε πως το Μεσολόγγι είχε πέσει. Ο Βρετανός πρέσβης στην Κωνσταντινούπολη, Στράτφορντ Κάνιγκ, όταν το έμαθε, ενημέρωσε αμέσως τον εξάδελφό του, υπουργό Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Τζορτζ Κάνιγκ.

Από τους 40 ναυτοτόπους του Ιονίου και του Αιγαίου πελάγους, που είχαν αναδειχθεί τον 18ο αιώνα σε εύρωστες κοινότητες μέσα από το εμπόριο και τη ναυτιλία στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, οι 25 ναυτότοποι κηρύσσουν την Επανάσταση. Εκτός από την Yδρα, τις Σπέτσες και τα Ψαρά, που έχουν συνδεθεί άρρηκτα με τον ναυτικό αγώνα, στην Επανάσταση συμμετέχουν με τα πλοία τους και άλλα νησιά και παραθαλάσσιες πόλεις, όπως για παράδειγμα το Γαλαξίδι, το Μεσολόγγι, το Αιτωλικό στον Πατραϊκό και τον Κορινθιακό κόλπο, ο Πόρος, το Κρανίδι, η Σκόπελος και το Τρίκερι στο δυτικό Αιγαίο, η Τήνος, η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Aνδρος, η Κύμη, η Κίμωλος, η Νάξος, η Μήλος και η Κρήτη στο κεντρικό Αιγαίο, η Πάτμος, η Σύμη και το Καστελλόριζο νότια, η Αίνος, η Λήμνος, η Λέρος και η Σάμος στο βορειοανατολικό Αιγαίο, μαζί με τις Κυδωνίες και τον Τσεσμέ στα μικρασιατικά παράλια.

Σίγουρα στις μέρες μας κανείς δεν εξανίσταται, όταν μία γυναίκα αποφασίσει να σπουδάσει ή και να μαθητεύσει σε κάποιο επάγγελμα. Είναι, όπως είναι φυσικό να συμβαίνει, κάτι το απολύτως κανονικό. Δεν κομίζω κάτι νέο, βέβαια, όταν γράφω πως δεν ήταν πάντα έτσι.