Ως επιτυχής επί της ουσίας του Κυπριακού -κάτι που ανέφερε και ο ίδιος ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης- κρίνεται η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο. Ο ΓΓ ανακοίνωσε, χωρίς να ορίσει ακριβή ημερομηνία, την σύγκλιση Πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό και σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές έθεσε τους δύο ηγέτες σε έναν έλεγχο ρεαλισμού, για τα επόμενα βήματα της διαδικασίας. Παράλληλα, η παρουσία Γκουτέρες στην Κύπρο χαρακτηρίζεται από διπλωματικούς κύκλους και ως «διεκπεραιωτική» υπό το πρίσμα πως διαφάνηκε από νωρίς πως ο κ. Γκουτέρες δεν θα ανακοινώσει ούτε κάτι θεαματικό αλλά ούτε και την επανέναρξη των συνομιλιών από κυπριακό έδαφος κατά την διάρκεια της επίσκεψης του στο νησί αλλά την σύγκλιση μιας διεθνούς διάσκεψης για το Κυπριακό -απαραίτητου εξ’ ορισμού βήματος για να προχωρήσουν οι παγωμένες συνομιλίες. Με άλλα λόγια και λόγω της λήξης της θητείας του κ. Γκουτέρες στα τέλη του χρόνου, το αποτέλεσμα των επαφών του στην Κύπρο με τους δύο ηγέτες διασφαλίζει έλεγχο του διπλωματικού τέμπο και δρομολογεί εξελίξεις που ως το τέλος του χρόνου θα μπορούσαν «να κληρονομηθούν» στον επόμενο κορυφαίο διπλωμάτη του Οργανισμού Ηνωμένων που θα κληθεί να αναλάβει τον διεθνή οργανισμό.

Στόχος μια πετυχημένη «5+1»

Ο κ. Γκουτέρες μπορεί να μην προσδιόρισε τον ακριβή χρόνο σύγκλισης της διάσκεψης τύπου «5+1» για το Κυπριακό ωστόσο διαφάνηκε τόσο από τις επιμέρους συναντήσεις του με τους δύο ηγέτες όσο και από το γεύμα και την κοινή συνάντηση μαζί τους, καθώς και από την συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, πως μεθοδολογικά κινήθηκε για το αποτέλεσμα:

• Εξασφάλισε την σύμφωνη γνώμη όλων των μερών για την σύγκλιση διεθνούς διάσκεψης, και το πράσινο φως από την Άγκυρα,

• Αναφέρθηκε ονομαστικά στην εμπειρία του «μετά το Κρανς Μοντανά» και συγκεκριμένα στις διασκέψεις του 2019 (Βερολίνο), του 2021 (Γενεύη) αλλά και στις πρόσφατες εξελίξεις (Νέα Υόρκη 2024 και Γενεύη 2025) για να καταδείξει πως δεν θα κινηθεί στην σύγκλιση μιας διεθνούς διάσκεψης για χάριν αυτής και

• Έδειξε προς τους δύο ηγέτες πως επιδιωκόμενος στόχος είναι η επόμενη Πενταμερής τύπου «5+1», ανεξαρτήτως χρόνου διενέργειας, να παράξει ως αποτέλεσμα την επάνοδο στις συνομιλίες του Κυπριακού, φωτογραφίζοντας μάλιστα το «πλαίσιο Γκουτέρες» -κάτι που ο ρευστός χρονισμός που ο ίδιος άφησε του επιτρέπει και «να παραδώσει το Κυπριακό στον επόμενο ΓΓ»

Ο Αντόνιο Γκουτέρες πάντως επανέφερε το ζήτημα των ΜΟΕ, ως προϋπόθεση για άρση του αδιεξόδου των συνομιλιών, ρίχνοντας ουσιαστικά το μπαλάκι στους δύο ηγέτες ενώ με το που αφίχθηκε στην Κύπρο δεν άφησε περιθώριο παρερμηνειών/αναλύσεων για τον ίδιο τον ΟΗΕ αναφέροντας, ουσιαστικά, πως το Κυπριακό δεν θα το λύσει ο Διεθνής Οργανισμός αλλά το ίδιο το υποκείμενο του -φωτογραφίζοντας ξεκάθαρα τις δύο κοινότητες και τις ηγεσίες τους. Καλά ενημερωμένες πηγές αναφέρουν πάντως πως η Διάσκεψη τύπου «5+1» για το Κυπριακό τοποθετείται πλέον χρονικά στο Φθινόπωρο, μετά το περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβρη -όπου ο ίδιος ο κ. Γκουτέρες αναφέρθηκε στην μη οργάνωση συνάντησης που να αφορά την Κύπρο κατά την διάρκεια της εβδομάδας υψηλού επιπέδου.

Η μεγάλη εικόνα

Αυτό που η Λευκωσία δείχνει να κρατά από την παρουσία Γκουτέρες -κάτι που εκφράστηκε κι από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, είναι η ανακοίνωση της οργάνωσης διεθνούς διάσκεψης στη βάση της αναφοράς στο κεκτημένο των μέχρι στιγμής συγκλίσεων (με το «πλαίσιο Γκουτέρες» να φωτογραφίζεται χωρίς να αναφέρεται ονομαστικά), η μεγαλύτερη εμπλοκή της ΕΕ στην διαδικασία -με τον νέο ειδικό απεσταλμένο κ. Φίτο να καταφτάνει στην Λευκωσία την Παρασκευή για συναντήσεις με τους δύο ηγέτες και φυσικά η προοπτική των Ευρωτουρκικών σχέσεων που δείχνει να είναι κι αυτή που απέσπασε την θετική συναίνεση της Άγκυρας για ακόμη μια διεθνή άτυπη διάσκεψη. Ωστόσο, καθίσταται σαφές πως η προσπάθεια για άρση του αδιεξόδου των συνομιλιών πόσο μάλλον μια επάνοδος στο τραπέζι των συνομιλιών του Κυπριακού παραμένει μια δύσκολη εξίσωση, που αναπόφευκτα θα απασχολήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη μέχρι τα τέλη του έτους. Υπό αυτό το πρίσμα, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο στο παρών στάδιο.