Την ανησυχία τους για τη συνεχιζόμενη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στην Τουρκία εκφράζουν οι ευρωβουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, επισημαίνοντας ότι η χώρα στερείται πλέον της δυναμικής προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ενωση λόγω της έλλειψης ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων.

Στην έκθεση –που εγκρίθηκε σήμερα– υπογραμμίζεται ότι, παρά τη γενικότερη αναζωογόνηση της πολιτικής διεύρυνσης της Ε.Ε., η Αγκυρα απομακρύνεται από την ευρωπαϊκή της προοπτική, ενώ καλείται η Τουρκία να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας. Καταδικάζονται εξάλλου οι παραβιάσεις εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας και η παρεμπόδιση εκ μέρους της Τουρκίας των ενεργειακών έργων.

Μέσω του ψηφίσματος οι ευρωβουλευτές συγκεκριμένα καλούν την τουρκική κυβέρνηση να προχωρήσει σε άμεσες και ουσιαστικές αλλαγές, ιδίως στους τομείς του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας του Τύπου και της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Οπως σημειώνεται, παραμένουν σοβαρές ελλείψεις, όπως οι πολιτικά υποκινούμενες διώξεις, οι περιορισμοί στην ελευθερία της έκφρασης και η ανεπαρκής προστασία δημοσιογράφων και τοπικών αρχών.

Παράλληλα, η έκθεση ασκεί κριτική και προς τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη για την περιορισμένη αντίδρασή τους έως σήμερα, ζητώντας μια πιο συνεκτική και δυναμική στάση υπέρ των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου στην Τουρκία. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν την ανάγκη διαμόρφωσης μιας σταθερής στρατηγικής συνεργασίας με την Αγκυρα, που να βασίζεται τόσο στην προάσπιση αξιών όσο και σε κοινά συμφέροντα.

Στρατηγική σημασία και συνεργασία

Παρά το αδιέξοδο στην ενταξιακή διαδικασία από το 2018, η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό εταίρο και σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Η έκθεση αναγνωρίζει τον ρόλο της σε κρίσιμες περιοχές όπως ο Εύξεινος Πόντος, ο Νότιος Καύκασος και η Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας Ε.Ε. – Τουρκίας σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας.

Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η επανεκκίνηση διαλόγων υψηλού επιπέδου και η προώθηση τομεακής συνεργασίας, καθώς και ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συνέχιση της ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής στήριξης προς την τουρκική κοινωνία των πολιτών και τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό.

Καταδίκη παραβιάσεων της ελληνικής κυριαρχίας

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα και την Κύπρο, με τους ευρωβουλευτές να καλούν την Αγκυρα να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας.

Η έκθεση στηρίζει τον διάλογο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, χαρακτηρίζοντάς τον θετικό βήμα για την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, όμως, ταυτόχρονα καταδικάζει τις παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας και την παρεμπόδιση ενεργειακών έργων.

Απορρίπτεται, επίσης, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και ζητείται από την Τουρκία να συμμορφωθεί πλήρως με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος οριοθέτησης ΑΟΖ.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, επαναβεβαιώνεται ότι η μόνη αποδεκτή λύση είναι μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν μονομερείς ενέργειες, όπως αυτές στα Βαρώσια, και ζητούν την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί, καθώς και τον πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των Ελληνοκυπρίων.

Παράλληλα, καλούν την Τουρκία να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και να προστατεύσει τα δικαιώματα των μειονοτήτων και τη θρησκευτική ελευθερία, με ιδιαίτερη αναφορά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην πολιτιστική κληρονομιά.

Η έκθεση εγκρίθηκε με 44 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 17 αποχές και αναμένεται να τεθεί προς ψήφιση σε προσεχή σύνοδο της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.