Συνέντευξη στον Αθανάσιο Κατσικίδη

Ενα εικοσιτετράωρο μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών Τραμπ – Νετανιάχου στο Μαρ-α-Λάγκο της Φλόριντα, η «Κ» συνομίλησε με την υφυπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ Σαρέν Χασκέλ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν το αγκάθι των «τουρκικών» F-35, μετά τη θετική στάση και τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, η αντίθεση της ισραηλινής κυβέρνησης στο ενδεχόμενο ανάπτυξης τουρκικών δυνάμεων στη Γάζα, καθώς και η υλοποίηση της πρώτης φάσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.

– Κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι «το εξετάζουμε πολύ σοβαρά», αναφερόμενος σε μια πιθανή συμφωνία για τα F-35 με την Τουρκία. Εξακολουθείτε να αντιτίθεστε σε αυτή τη συμφωνία;

– Δυστυχώς, βλέπουμε κάποιες από τις δηλώσεις του (Τραμπ) και, προφανώς, ανησυχούμε για τη ρητορική του, αλλά και της κυβέρνησής του. Επομένως, είναι προφανές ότι θα έχουμε επιφυλάξεις σχετικά με αυτήν (συμφωνία). Ωστόσο, θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι πολλές από τις προηγμένες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται σ’ αυτά τα αεροσκάφη παράγονται από το Ισραήλ και η συμφωνία αυτή δεν θα τις περιλαμβάνει.

– Επομένως, θα προσπαθήσετε να εμποδίσετε τη συμφωνία με άλλα μέσα;

– Δεν λέω αυτό, αλλά έχουμε ανησυχίες γι’ αυτή τη συμφωνία και εξακολουθούμε να αντιτιθέμεθα σ’ αυτήν. Ακόμη κι αν πάρουν αυτά τα αεροσκάφη, θέλω να έχετε υπόψη σας ότι μεγάλο μέρος της τεχνολογίας που υπάρχει και χρησιμοποιείται μέσα στο αεροσκάφος (F-35) είναι τεχνολογία που παράγεται από το Ισραήλ. Και προφανώς αυτή δεν θα τη μοιραστούμε μαζί τους.

– Το Ισραήλ έχει αντιταχθεί και στην ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στη Γάζα ως μέρος μιας πιθανής διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης και, σύμφωνα με πληροφορίες, ζητήσατε από τις ΗΠΑ να αποκλείσουν τον Ερντογάν από το προτεινόμενο «Συμβούλιο ειρήνης». Ανησυχείτε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την περιοχή ή να επιδιώξει να ενισχύσει τη Χαμάς αν εισέλθει στη Γάζα;

– Απαντάω με προσοχή, και νομίζω ότι είναι κατανοητό ότι δεν είναι ένας εταίρος που θα εμπιστευόταν το Ισραήλ. Βλέπετε τη ρητορική της κυβέρνησής τους, καθώς και την πρόθεσή τους. Βλέπετε ποια θέση υποστήριξαν κατά τη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης και ότι φιλοξενούν την ηγεσία της Χαμάς στην Τουρκία. Πιστεύετε ότι το Ισραήλ μπορεί να εμπιστευθεί την Τουρκία και τις δυνάμεις της; Νομίζω ότι όχι, και θεωρώ ότι το μεγαλύτερο μέρος του ισραηλινού κοινού δεν το πιστεύει.

– Μεταξύ των πολλών θεμάτων που συζητήθηκαν πρόσφατα στην Ιερουσαλήμ μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ είναι η πιθανότητα η Ελλάδα να συνεισφέρει μέσω μιας ειρηνευτικής δύναμης στη Γάζα. Θα συμφωνούσατε με την ανάπτυξη ελληνικής δύναμης στη Γάζα και με τη συμμετοχή της Αθήνας στα σχέδια ανασυγκρότησης;

– Νομίζω ότι η συνεργασία με την Ελλάδα είναι πολύ θετική και εποικοδομητική και επίσης ότι οι ελληνικές δυνάμεις μπορούν να συμβάλουν στην περιοχή με στόχο την ειρήνη, τη σταθερότητα και την αμοιβαία συνεργασία. Επομένως, αυτό είναι το κύριο θέμα που εξετάζουμε όσον αφορά τις ελληνικές δυνάμεις και νομίζω ότι μπορούν να συνεισφέρουν ως μια αξιόπιστη δύναμη. Οπότε, η απάντηση στο ερώτημά σας είναι «ναι».

– Η ενεργειακή συνεργασία ήταν επίσης ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων, ιδιαίτερα το «καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης» (GSI), με το σχέδιο που συζητείται τώρα να δίνει προτεραιότητα πρώτα στη διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου, ακολουθούμενη από τη σύνδεση με την Ελλάδα. Ποιοι παράγοντες οδήγησαν σ’ αυτή την τμηματική προσέγγιση και πότε αναμένετε να ξεκινήσει η υλοποίησή της;

– Για εμάς, η τριμερής συνάντηση ήταν πολύ σημαντική, καθώς αναζητούμε εποικοδομητικές δυνάμεις στην περιοχή. Η οικοδόμηση της ενεργειακής σταθερότητας, της ασφάλειας και της συνεργασίας είναι εξαιρετικά σημαντική, ειδικά αυτές τις ημέρες. Η συνεργασία στον τομέα της ενεργειακής τεχνολογίας και η οικονομική συνεργασία είναι απαραίτητες και γι’ αυτό αποφασίσαμε στο Ισραήλ να μην περιμένουμε και να ξεκινήσουμε την πρώτη φάση αυτής της συμφωνίας (ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου).

Επομένως, δεν περιμένουμε να οριστικοποιηθούν τα πράγματα μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά αναλαμβάνουμε το μερίδιό μας, προετοιμαζόμαστε για την υλοποίηση της συμφωνίας και ο πρωθυπουργός έχει δώσει το πράσινο φως να αρχίσουμε να εργαζόμαστε πάνω σ’ αυτό το έργο.

– Eχετε ορίσει προθεσμία;

– Δεν υπάρχει ακριβής προθεσμία, γιατί αρχίζουμε τώρα την όλη διαδικασία.

– Συζητήσατε επίσης και για τον «ενεργειακό διάδρομο» (IMEC), ο οποίος παραμένει στο στάδιο του σχεδιασμού. Πόση στρατηγική σημασία αποδίδει η κυβέρνηση σ’ αυτό το έργο, δεδομένων των σημαντικών οικονομικών δεσμεύσεων που απαιτεί;

– Αυτό το έργο είναι πολύ σημαντικό και μπορεί πραγματικά να φέρει σταθερότητα, συνέχεια και ασφάλεια σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Πρόκειται για ένα απίστευτο έργο που μπορεί να χτίσει οικονομικές γέφυρες και το Ισραήλ είναι προσηλωμένο σ’ αυτό. Ελπίζουμε να το δούμε να υλοποιείται ή να ξεκινάει το συντομότερο δυνατόν.

– Μιλώντας για αμυντική συνεργασία, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το ελληνικό Κοινοβούλιο ενέκρινε την αγορά 36 πολλαπλών εκτοξευτών PULS από το Ισραήλ, ενώ η Ελλάδα αναπτύσσει ένα πολυεπίπεδο αντιπυραυλικό σύστημα άμυνας, τη λεγόμενη «Ασπίδα του Αχιλλέα». Πώς αξιολογείτε το τρέχον επίπεδο αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας και σε ποιο βαθμό προβλέπετε τη συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων;

– Η συνεργασία μας είναι εξαιρετικά σημαντική, ειδικά με τις προκλήσεις που βλέπουμε ότι έρχονται και με όσα έχουμε δει να συμβαίνουν τα τελευταία δύο χρόνια. Κοιτάξτε απλώς πόσες καταστροφικές δυνάμεις έχουν δραστηριοποιηθεί στη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ απέκτησε μεγάλη εμπειρία τα τελευταία δύο χρόνια στο πεδίο της μάχης ενάντια σε πολύ επικίνδυνους στρατούς και ενάντια σε τρομοκρατικές οργανώσεις που δεν διστάζουν, που προωθούν την τεχνολογία τους και τον ανταρτοπόλεμό τους με εξελιγμένα συστήματα βαλλιστικών πυραύλων, όπως το ιρανικό.

Πρέπει λοιπόν να καταλάβετε ότι μέρος της δύναμης ενός στρατού είναι η εμπειρία που έχουν οι στρατιώτες, αλλά και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιούν. Γι’ αυτό και πολλοί έρχονται στο Ισραήλ για να αγοράσουν μεγάλο μέρος του συστήματος. Πιστεύω ότι η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ στον τομέα της άμυνας και των αμυντικών συστημάτων είναι εξαιρετικά κρίσιμη και μπορεί να συμβάλει στην ασφάλεια και την προστασία της περιοχής στο μέλλον.

– Την περασμένη εβδομάδα υπογράφηκε μια συμφωνία συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών, καθώς και μια διμερής συμφωνία συνεργασίας μεταξύ του IDF και των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας. Πιστεύετε ότι είναι επίσης δυνατό να δημιουργηθεί μια στρατιωτική αποτρεπτική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο με στρατεύματα και από τις τρεις χώρες;

– Αυτό στο οποίο επικεντρωνόμαστε δεν είναι κάτι που στρέφεται εναντίον κάποιου άλλου, αλλά κοιτάμε την άμυνα και την ενίσχυση των λαών μας. Επομένως, μέσω της αμοιβαίας στρατιωτικής εκπαίδευσης επικεντρωνόμαστε όχι μόνο στην εξωτερική άμυνα, αλλά και στην εσωτερική. Μαζί θα είμαστε πάντα πιο δυνατοί και αυτό συμβαίνει είτε κάνοντας κοινές ασκήσεις και μαθαίνοντας ο ένας από τον άλλον, είτε πρόκειται για στρατιωτικά γυμνάσια στην πρώτη γραμμή, είτε για πυρκαγιές και πώς να τις καταπολεμήσουμε, είτε μέσω της υψηλής τεχνολογίας και των τεχνολογικών συμφωνιών που έχουμε υπογράψει. Oλα αυτά μας ενισχύουν και θα συμβάλουν σημαντικά στην ασφάλεια και στην προστασία της περιοχής.

– Από τις πρόσφατες συνομιλίες σας στις ΗΠΑ, πώς αξιολογεί η κυβέρνηση Τραμπ την εμβάθυνση της τριμερούς συνεργασίας;

– Την αξιολογεί θετικά και πρέπει να αναφέρω ότι η φιλία και οι σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και των ΗΠΑ, χάρη στον Νετανιάχου και στον Τραμπ, δεν ήταν ποτέ καλύτερες. Νομίζω ότι η υποστήριξη που λαμβάνει το Ισραήλ από τον Τραμπ έχει να κάνει με τη δημιουργία σταθερότητας, τη συνεργασία και τη διατήρηση της ειρήνης.

Πιστεύω πραγματικά ότι αν ο Τραμπ ήταν στην εξουσία ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θα είχε ξεκινήσει και μέρος της αποτροπής είναι η ισχυρή ηγεσία, μια ηγεσία που πιστεύει στη συνεργασία για την ειρήνη και τη σταθερότητα – και αυτό ακριβώς συμβαίνει και στην περιοχή μας.