Ακόμη και αν οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ΗΠΑ, δεν αναμένεται διαφοροποίηση των αμερικανικών σχέσεων με την Αθήνα και τη Λευκωσία, εκτιμά ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ σε σχέση με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Εκείνο που θα μπορούσε να αλλάξει, σημείωσε, είναι ο βαθμός προσοχής που θα αφιερώνει η Ουάσιγκτον στην περιοχή, καθώς η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση και τα μεγάλα μέτωπα της Κίνας, της Ρωσίας και του Ιράν πιθανόν να απορροφήσουν περισσότερο πολιτικό κεφάλαιο.

Εξήγησε ότι η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο καθορίζεται λιγότερο από τις εκάστοτε κομματικές ισορροπίες και περισσότερο από μακροπρόθεσμα γεωπολιτικά συμφέροντα.

«Η στρατηγική αξία της Ελλάδας λόγω της Σούδας, ο αυξανόμενος ρόλος της Κύπρου ως κόμβου υποστήριξης επιχειρήσεων και ανθρωπιστικών αποστολών, καθώς και η στενή συνεργασία με το Ισραήλ, αποτελούν πλέον διακομματικές επιλογές στην Ουάσιγκτον. Επομένως, ακόμη και αν οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, δεν αναμένεται διαφοροποίηση των αμερικανικών σχέσεων με την Αθήνα και τη Λευκωσία», εκτίμησε ο κ. Χρυσοστόμου.

Τουρκολιβυκό Μνημόνιο

Ο κ. Χρυσοστόμου είπε στο ΚΥΠΕ ότι μια απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τον Τραμπ δεν σημαίνει αυτόματα μεταβολή της αμερικανικής στάσης απέναντι στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες και η διπλωματία, συνέχισε, διατηρούν διαχρονικά επιφυλάξεις έναντι μονομερών θαλάσσιων διευθετήσεων που προκαλούν αστάθεια στην περιοχή.

Ωστόσο, είπε ο διεθνολόγος, μια κυβέρνηση που θα είναι απορροφημένη από εσωτερικές συγκρούσεις πιθανόν να διαθέτει λιγότερο χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο για να ασκεί ενεργό πίεση σε περιφερειακές διαφορές.

«Τα περιφερειακά σχήματα συνεργασίας στα οποία συμμετέχουν Ελλάδα, Κύπρος συνδέονται με ευρύτερα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα. Παρ' όλα αυτά, η πολιτική υποστήριξη μπορεί να καταστεί λιγότερο ενεργητική και περισσότερο επιλεκτική εφόσον η Ουάσιγκτον αναγκαστεί να επικεντρωθεί σε μεγαλύτερες διεθνείς προκλήσεις και σε εσωτερικά ζητήματα», τόνισε ο κ. Χρυσοστόμου.

Τα πιθανά σενάρια για τον πόλεμο με το Ιράν

Ερωτηθείς εάν θα αυξηθεί ο κίνδυνος νέας κρίσης με το Ιράν σε συνεργασία με τον Νετανιάχου, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι η απάντηση δεν είναι μονοδιάστατη και εξήγησε πως υπαρχουν δυο αντίθετα σενάρια.

Από την μια, είπε, ένας Πρόεδρος που αντιμετωπίζει εσωτερικές δυσκολίες είναι πιθανό να αναζητήσει επιτυχίες στο εξωτερικό πεδίο, ιδιαίτερα σε συνεργασία με συμμάχους όπως το Ισραήλ.

«Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε σκληρότερη στάση απέναντι στο Ιράν, αυξημένες κυρώσεις και περιορισμένα στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών ή φιλοϊρανικών στόχων», πρόσθεσε.

Από την άλλη πλευρά, συνέχισε ο κ. Χρυσοστόμου, η απώλεια του Κογκρέσου θα αύξανε τον πολιτικό και θεσμικό έλεγχο σε κάθε προσπάθεια γενικευμένης στρατιωτικής εμπλοκής.

«Για τον λόγο αυτό το πιθανότερο σενάριο δεν είναι ένας νέος μεγάλης κλίμακας πόλεμος με το Ιράν, αλλά η εντατικοποίηση των πιέσεων μέσω κυρώσεων και περιορισμένων στρατιωτικων κτυπημάτων», εκτίμησε.

Ισχυρός Πρόεδρος χωρίς την πολιτική άνεση

Ο κ. Χρυσοστόμου ανέφερε στο ΚΥΠΕ ότι το δυσμενέστερο πολιτικό σενάριο για τον Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές θα ήταν η απώλεια του ελέγχου είτε της Βουλής των Αντιπροσώπων είτε και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.

Σε μια τέτοια περίπτωση, είπε, δεν θα τίθετο θέμα απώλειας των βασικών αρμοδιοτήτων της εκτελεστικής εξουσίας, ωστόσο η διακυβέρνησή του θα περνούσε σε καθεστώς «διχασμένης εξουσίας» (divided government). Η αντιπολίτευση, ανέφερε, θα αποκτούσε τη δυνατότητα να μπλοκάρει μεγάλο μέρος της νομοθετικής ατζέντας του, να καθυστερεί ή να απορρίπτει κρίσιμους διορισμούς, να ελέγχει αυστηρότερα τις κυβερνητικές δαπάνες και να ενεργοποιήσει σειρά κοινοβουλευτικών ερευνών.

«Ουσιαστικά, ο Τραμπ θα παρέμενε ισχυρός πρόεδρος, αλλά χωρίς την πολιτική άνεση που προσφέρει ο πλήρης έλεγχος του Κογκρέσου», σημείωσε.

Όπως ανέφερε ο κ. Χρυσοστόμου, ο μεγαλύτερος περιορισμός θα εμφανιζόταν στην εσωτερική πολιτική. «Νέα φορολογικά μέτρα, μεταρρυθμίσεις στο μεταναστευτικό, αλλαγές στις ομοσπονδιακές δαπάνες και γενικότερα οι βασικοί άξονες του προγράμματός του θα γίνονταν σημαντικά δυσκολότερο να υλοποιηθούν», εκτίμησε.

Αντίθετα, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, στην εξωτερική πολιτική ο Αμερικανός Πρόεδρος διαθέτει παραδοσιακά πολύ μεγαλύτερα περιθώρια πρωτοβουλίας, εξηγώντας ότι η διαχείριση των διεθνών σχέσεων, η επιβολή κυρώσεων, η διπλωματία, η στρατιωτική συνεργασία με συμμαχικές χώρες και πολλές αποφάσεις εθνικής ασφάλειας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο του Λευκού Οίκου.

«Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με εχθρικό Κογκρέσο ο Τραμπ θα εξακολουθούσε να διαμορφώνει σε σημαντικό βαθμό την αμερικανική στρατηγική στο διεθνές περιβάλλον», υπέδειξε.

Σε ερώτηση πώς είναι πιθανό να αντιδράσει ο Τραμπ σε μια τέτοια πολιτική ήττα, ο κ. Χρυσοστόμου ανέφερε ότι η πολιτική ιστορία του Τραμπ δείχνει ότι όταν βρίσκεται υπό πίεση τείνει να μην υποχωρεί αλλά να μεταφέρει τη σύγκρουση σε πεδία όπου διαθέτει μεγαλύτερο έλεγχο.

Επομένως, συνέχισε, μια απώλεια του Κογκρέσου θα μπορούσε να οδηγήσει σε συχνότερη χρήση προεδρικών διαταγμάτων, εντονότερη πολιτική πόλωση, πιο επιθετική επικοινωνιακή στρατηγική και μεγαλύτερη προβολή θεμάτων εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας.

«Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα καταστεί ανεξέλεγκτος, αλλά ότι θα αναζητήσει άλλους τρόπους για να διατηρήσει την πολιτική πρωτοβουλία και να συσπειρώσει τη βάση των ψηφοφόρων του», κατέληξε ο κ. Χρυσοστόμου.