ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Ουκρανία: Νέο δάνειο 45 δισ. με φόντο τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

Αλεξάνδρα Βουδούρη

Η Κομισιόν ζητά τη συμμετοχή και των 27 κρατών-μελών, ενώ η πίεση Μερτς προκαλεί αντιδράσεις

Υπό την απειλή του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς να «μπλοκάρει» τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, εάν δεν συμμετέχουν και οι 27 στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, η Κομισιόν παρουσίασε σήμερα την πρότασή της για νέο δάνειο 45 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Η πρωτοβουλία έρχεται λίγες ημέρες πριν από την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της 26ης και 27ης Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τις αυξανόμενες ανάγκες της Ουκρανίας αλλά και τις διαφωνίες για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Η Ε.Ε. είχε ήδη εγκρίνει πέρυσι δάνειο 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026–2027, με 45 δισ. να προορίζονται για κάθε έτος. Ο αρχικός σχεδιασμός, ωστόσο, είχε βασιστεί στην υπόθεση ότι ο πόλεμος θα τερματιζόταν έως το τέλος του 2026.

Αντίθετα, οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται, προκαλώντας νέες καταστροφές στις ενεργειακές υποδομές και επιβαρύνοντας περαιτέρω την ουκρανική οικονομία.

Ετσι, παρά τα 45 δισ. ευρώ που έχουν ήδη προβλεφθεί από το προηγούμενο δάνειο για το 2027, υπολογίζεται πρόσθετο χρηματοδοτικό κενό 70 δισ. ευρώ. Για τον λόγο αυτό η Κομισιόν προτείνει να καλύψει η Ε.Ε. τα 45 δισ. από αυτό το νέο κενό, ενώ τα υπόλοιπα 25 δισ. θα πρέπει να εξασφαλιστούν από άλλους διεθνείς εταίρους.

Εφόσον εγκριθεί η πρόταση, η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω των δύο δανείων για το 2027 θα φτάσει συνολικά τα 90 δισ. ευρώ: 45 δισ. από το ήδη εγκεκριμένο και 45 δισ. από το νέο.

Από το πρόσθετο δάνειο, 25 δισ. ευρώ προορίζονται για στρατιωτική βοήθεια, κυρίως drones, πυρομαχικά και αντιαεροπορική άμυνα, και 20 δισ. για τη στήριξη του ουκρανικού προϋπολογισμού.

Ωστόσο, τα πολιτικά «εμπόδια» παραμένουν, καθώς ήδη Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία είχαν εξαιρεθεί από το προηγούμενο δάνειο, ενώ και η Βουλγαρία εμφανίζεται απρόθυμη να συμμετάσχει στη νέα χρηματοδότηση.

Η Κομισιόν επιδιώκει αυτή τη φορά συμφωνία και των 27, καθώς η τροποποίηση του ισχύοντος ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, που απαιτείται για την εγγύηση του νέου δανείου, χρειάζεται ομοφωνία.

Πάντως, σήμερα η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε αισιόδοξη, στηρίζοντας, μάλιστα, ανοιχτά τη θέση Μερτς.

«Κοινός προϋπολογισμός, κοινές ευθύνες», τόνισε, εξηγώντας ότι οι χώρες που δεν επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν στρατιωτικές δαπάνες μπορούν να κατευθύνουν τη συμμετοχή τους στο πολιτικό σκέλος της βοήθειας.

Για τον λόγο αυτό, η κατανομή μεταξύ στρατιωτικής και δημοσιονομικής στήριξης καθορίζεται εξαρχής στη νομοθετική πρόταση που παρουσιάστηκε σήμερα.

Σε κάθε περίπτωση, ο Γερμανός καγκελάριος έχει συνδέσει την έγκριση του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, της περιόδου 2028–2034, με την κοινή χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Η στάση του προκάλεσε την αντίδραση του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος έκανε λόγο για «εκβιασμό».

Ωστόσο, η αντιπαράθεση αυτή μεταφέρει πλέον το ζήτημα της ουκρανικής βοήθειας και στις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό, που επίσης απαιτείται ομοφωνία.

Ο μηχανισμός εγγύησης και οι τόκοι

Πάντως, για τη χρηματοδότηση του νέου δανείου, η Κομισιόν θα αντλήσει 45 δισ. ευρώ από τις διεθνείς αγορές εκδίδοντας ευρωπαϊκά ομόλογα και θα διαθέσει τα χρήματα στην Ουκρανία.

Ως εγγύηση θα χρησιμοποιηθεί το διαθέσιμο περιθώριο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στο ανώτατο ποσό εσόδων που μπορεί να συγκεντρώσει η Ε.Ε. από τα κράτη-μέλη και στις προγραμματισμένες δαπάνες της.

Με αυτόν τον τρόπο, οι επενδυτές διασφαλίζουν ότι η Ε.Ε. μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της, ακόμη και αν η Ουκρανία δεν αποπληρώσει το δάνειο. Δεν απαιτείται, επομένως, άμεση καταβολή 45 δισ. ευρώ από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Η Ουκρανία θα υποχρεούται να επιστρέψει το κεφάλαιο μόνο όταν λάβει πολεμικές αποζημιώσεις από τη Ρωσία. Διαφορετικό ζήτημα είναι οι τόκοι, τους οποίους η Ε.Ε. μπορεί να αναλάβει να καλύψει.

Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της Κομισιόν, το συνολικό κόστος δανεισμού για το ήδη εγκεκριμένο δάνειο των 90 δισ. και το νέο των 45 δισ. εκτιμάται σε περίπου 40 δισ. ευρώ κατά την επταετία 2028–2034. Πρόκειται για ενδεικτικό υπολογισμό, που εξαρτάται από τα επιτόκια και τον ρυθμό εκταμίευσης, όχι για οριστικοποιημένη δημοσιονομική δαπάνη.

Η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει 100 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας στον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Δεν έχει, όμως, αποφασιστεί εάν και σε ποιο ύψος θα καλυφθούν από την Ε.Ε. οι τόκοι των δανείων. Η Κομισιόν τάσσεται υπέρ της πλήρους κάλυψής τους, μέσω ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού πέραν των ανώτατων ορίων δαπανών του νέου προϋπολογισμού.

Παράλληλα, προτείνει να αξιοποιηθούν μελλοντικά τα κέρδη από τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του κεφαλαίου των δανείων παρά τις ισχυρές και συνεχιζόμενες ενστάσεις του Βελγίου, καθώς η Euroclear, που κρατά το μεγαλύτερο μέρος τους, βρίσκεται στις Βρυξέλλες.

Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική διαπραγμάτευση μόλις ξεκίνησε, με πρώτο σταθμό το Βερολίνο, όπου η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα συζητήσει αύριο τη νέα πρόταση, και στη συνέχεια την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών.

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ

X

Μπες στο μυαλό των
αγαπημένων σου αρθρογράφων

Λάβε στο email σου το τελευταίο τους άρθρο τη στιγμή που δημοσιεύεται.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Απόκτησε συνδρομή με €50 τον χρόνο για πρόσβαση στην έντυπη έκδοση.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ