Τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Κύπρου σε ξένο νόμισμα στο «A-» με θετική προοπτική, επιβεβαίωσε το βράδυ της Παρασκευής ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings.

Οι αξιολογήσεις της Κύπρου αντικατοπτρίζουν, σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, το επίπεδο του κατά κεφαλήν εισοδήματος πάνω από το μέσο όρο «A», τα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα και την αξιοπιστία της πολιτικής που υποστηρίζεται από την ένταξη της χώρας στην ΕΕ και την Ευρωζώνη.

Αυτά τα πλεονεκτήματα εξισορροπούνται από ελαφρώς ασθενέστερους δείκτες διακυβέρνησης σε σχέση με αντίστοιχες χώρες, από τις ευπάθειες στα εξωτερικά οικονομικά και από ένα πλαίσιο περιφερειακών πολιτικών εντάσεων που σχετίζονται με τη διαίρεση του νησιού, υπογραμμίζει ο οίκος.

Αναφέρει επίσης ότι η θετική προοπτική καθοδηγείται από τη συνεχιζόμενη απομόχλευση του χρέους και τις ευνοϊκές προοπτικές ανάπτυξης που αυξάνουν τη δημοσιονομική και εξωτερική ανθεκτικότητα.

Αναφορικά με την ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας στις εξωτερικές προκλήσεις, ο Fitch αναφέρει ότι ο πόλεμος στο Ιράν και ο αντίκτυπός του στις τιμές της ενέργειας αποτελεί πρόκληση για την Κύπρο, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και το εξωτερικό ισοζύγιο της.

Προσθέτει ότι η Κύπρος είναι περισσότερο εκτεθειμένη από άλλες χώρες της ΕΕ στον πόλεμο, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της ενεργειακής της κατάστασης, αλλά προς το παρόν ο οίκος πιστεύει ότι ο αντίκτυπος στην πιστοληπτική ικανότητα της Κύπρου «θα είναι μέτριος και προσωρινός».

Αυτό υποστηρίζεται, σύμφωνα με τον οίκο, από την επιταχυνόμενη οικονομική διαφοροποίηση, τα σταθερά μακροοικονομικά θεμελιώδη στοιχεία και τους πολύ βελτιωμένους δημόσιους και ιδιωτικούς ισολογισμούς τα τελευταία χρόνια.

Παρ' όλα αυτά, όπως σημειώνει, μια κλιμάκωση ή παράταση της σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερους κινδύνους, ιδίως εάν επιβαρύνει περισσότερο τον τουρισμό, το εμπόριο και τις επενδύσεις.

Αναφορικά με την ανάπτυξη, ο Fitch προβλέπει ότι ύστερα από μια ισχυρή απόδοση της οικονομίας το 2025 (ανάπτυξη 3,8%), η αύξηση του ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί κατά μέσο όρο 2,6% τη διετία 2026-2027, κάτω από το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της χώρας (3%), αλλά σε παρόμοια επίπεδα με τον μέσο όρο ανάπτυξης 2,4% των χωρών που αξιολογούνται με «Α».

Ο αμερικανικός οίκος αναμένει ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα αποδυναμωθεί, καθώς ο πληθωρισμός αυξάνεται και οι συνθήκες χρηματοδότησης δυσκολεύουν.

Οι επενδύσεις θα υποστηριχθούν από το τελικό στάδιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και από μια μεγάλη σειρά ιδιωτικών έργων, αλλά μια πιο έντονη μετατόπιση του όλου κλίματος αποτελεί βασικό κίνδυνο καθοδικής πορείας, σημειώνει.

Αναφέρει επίσης ότι τα στοιχεία για την αγορά εργασίας έχουν παραμείνει «πολύ ισχυρά» και αναμένει ότι τα επίπεδα της ανεργίας «θα παραμείνουν χαμηλά και σταθερά» κατά την περίοδο που εξετάζει ο οίκος.

Στο 2,3% το δημοσιονομικό πλεόνασμα, στο 45% στο τέλος 2027 το χρέος

Επιπλέον, ο Fitch αναφέρεται σε ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα της Κύπρου, σημειώνοντας ότι η δημοσιονομική επίδοση της συνεχίζει να ξεπερνά τις αντίστοιχες χώρες της Ευρωζώνης και τις χώρες με αξιολόγηση «Α», υποστηριζόμενη από την ισχυρή δέσμευση για υγιή δημόσια οικονομικά και ευνοϊκό μακροοικονομικό πλαίσιο.

Αναφέρει ότι το δημοσιονομικό πλεόνασμα ανήλθε στο 3,4% του ΑΕΠ το 2025 (το υψηλότερο στην ΕΕ) και αναμένει ότι θα παραμείνει κατά μέσο όρο ισχυρό, 2,3%, κατά την περίοδο που εξετάζει ο οίκος.

Μέχρι στιγμής, τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή (συμπεριλαμβανομένης της άμεσης στήριξης του τουριστικού τομέα) ήταν σχετικά μέτρια (0,1% του ΑΕΠ), αναφέρει και σημειώνει ότι η φορολογική μεταρρύθμιση που έγινε το 2025 αναμένεται να έχει σημαντικότερο αντίκτυπο (0,7% του ΑΕΠ).

Αναφέρει επίσης ότι οι βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026 θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερο πολιτικό κατακερματισμό και σε ένα πιο απαιτητικό πολιτικό πλαίσιο, αλλά η ισχυρή συναίνεση που υπάρχει σε όλο το πολιτικό φάσμα σχετικά με τη δημοσιονομική σύνεση καταδεικνύει ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στη δημοσιονομική πολιτική.

Αναφορικά με το δημόσιο χρέος, ο αμερικανικός οίκος αναφέρει ότι το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε σταθερή καθοδική πορεία, έχοντας μειωθεί κατά σχεδόν 60 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ τα έτη 2020-2025, μια από τις πιο μεγάλες μειώσεις χρέους μεταξύ των κρατών με την ίδια αξιολόγηση.

Σύμφωνα με το βασικό του σενάριο για συνεχιζόμενα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη, ο Fitch αναμένει ότι ο λόγος χρέους/ΑΕΠ της γενικής Κυβέρνησης θα μειωθεί σε περίπου 45% έως το τέλος του 2027, πολύ κάτω από τον προβλεπόμενο μέσο όρο των κρατών με αξιολόγηση «Α» που είναι το 58,3%.

Η μείωση του χρέους και το χαμηλό κόστος των τόκων (μόνο 1,1% του ΑΕΠ το 2025) υποστηρίζουν τη χρηματοδότηση του χρέους και τη βιωσιμότητα του, υπογραμμίζει.

Παράγοντες για αναβάθμιση και υποβάθμιση

Σε σχέση με τους παράγοντες που θα μπορούσαν είτε μεμονωμένα είτε συλλογικά, να οδηγήσουν σε υποβάθμιση της αξιολόγησης της Κύπρου, ο Fitch αναφέρει ότι αυτοί είναι η μη μείωση του χρέους έναντι του ΑΕΠ της γενικής Κυβέρνησης, όπως είναι για παράδειγμα, μια σημαντική δημοσιονομική χαλάρωση ή ασθενέστερη ανάπτυξη του ονομαστικού ΑΕΠ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει, όπως σημειώνει, σε αναθεώρηση των προοπτικών της οικονομίας σε σταθερές.

Άλλος παράγοντας, όπως αναφέρει, είναι ένα εξωτερικό σοκ που θα επηρέαζε τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές βασικών τομέων της οικονομίας, όπως ο τομέας των υπηρεσιών, εντείνοντας τις εξωτερικές ευπάθειες.

Αναφορικά με τους παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναβάθμιση της αξιολόγησης, ο Fitch αναφέρει ότι αυτοί είναι μια αύξηση της εμπιστοσύνης ότι η σημαντική μείωση του χρέους έναντι του ΑΕΠ της γενικής Κυβέρνησης θα διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα, λόγω σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων, αλλά και μια μειωμένη ευπάθεια της οικονομίας σε εξωτερικά σοκ, για παράδειγμα, όπως αναφέρει, λόγω των συνεχιζόμενων ενδείξεων ότι τα μεγάλα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών (CADs) χρηματοδοτούνται από άλλες πηγές εκτός από χρέος, της συνεχιζόμενης διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας ή της αυξημένης ανθεκτικότητας σε γεωπολιτικά σοκ.