ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ.

Ανοιχτό το ενδεχόμενο να ανοίξει η «βεντάλια» έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης αφήνει η Κομισιόν, εξετάζοντας πρόσθετες παρεμβάσεις για τη διαθεσιμότητα και τις τιμές των καυσίμων μεταφορών, την ώρα που ο επιπλέον λογαριασμός της Ευρώπης για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει ήδη ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.

«Εχουμε ήδη πληρώσει περισσότερα από 100 δισ. ευρώ επιπλέον για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, χωρίς να έχουμε λάβει ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας», τόνισε ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν μετά το άτυπο συμβούλιο υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο, περιγράφοντας το κόστος που προκαλούν στην Ευρώπη η αναταραχή στις διεθνείς αγορές και η συνεχιζόμενη κρίση στα Στενά του Ορμούζ.

Ο ίδιος, πάντως, ξεκαθάρισε ότι δεν διαπιστώνεται σήμερα άμεσος κίνδυνος για τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης ενόψει του χειμώνα, προειδοποίησε ωστόσο ότι η σημερινή κρίση τιμών «δεν μπορεί να γίνει η νέα κανονικότητα».

Στο πλαίσιο αυτό, οι Βρυξέλλες εμφανίζονται έτοιμες για μεγαλύτερη «ευελιξία».

«Ακούμε τα κράτη-μέλη και τις εκκλήσεις τους», υπογράμμισε ο επίτροπος, προσθέτοντας ότι, πέραν του κανονισμού για το μεθάνιο, η Κομισιόν εξετάζει «τι μπορούμε να κάνουμε για να στηρίξουμε τη διαθεσιμότητα και την προσιτή τιμή των καυσίμων μεταφορών». Πρόκειται, όπως είπε, για μείζονα ανησυχία των πολιτών, με επιπτώσεις σε μεγάλο μέρος της οικονομίας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ, το οποίο έχει επαναφέρει στο τραπέζι ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Νταν Γιόργκενσεν αποκάλυψε ότι έχει στείλει «πολύ σαφές μήνυμα» στον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ ότι δεν είναι προς το συμφέρον ούτε των ΗΠΑ ούτε της Ευρώπης να περιοριστεί η όσο το δυνατόν ελεύθερη ροή ενέργειας στην παρούσα συγκυρία. Σημείωσε, παράλληλα, ότι ο ίδιος ο Ράιτ έχει εκφραστεί δημοσίως κατά μιας τέτοιας απαγόρευσης.

Παράλληλα, χωρίς να έχει ληφθεί απόφαση, συζητείται και το ενδεχόμενο αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ερωτηθείς μετά τη νέα κίνηση των ΗΠΑ για διάθεση αποθεμάτων στην αγορά, ο επίτροπος είπε ότι το ζήτημα εξετάζεται τόσο μεταξύ των κρατών-μελών όσο και με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Οπως εξήγησε, η χρήση των αποθεμάτων μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των αιχμών των τιμών, πρέπει όμως να σταθμιστεί έναντι της ανάγκης να παραμείνουν διαθέσιμα για ενδεχόμενη επιδείνωση της κατάστασης.

Τα κράτη-μέλη συμφωνούν ως προς τη σοβαρότητα της κρίσης, όχι όμως και ως προς την απάντηση.

Η Ισπανία επιμένει, για παράδειγμα, να ζητεί από την Κομισιόν να εξετάσει πώς τα έκτακτα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών μπορούν να επιστρέψουν στους καταναλωτές, ενώ υποστηρίζει μόνιμη εισφορά στους κλάδους πετρελαίου και φυσικού αερίου. Μαζί με Πορτογαλία και Λουξεμβούργο πιέζει, επίσης, για σαφή ευρωπαϊκό στόχο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για το 2040. Η Φινλανδία, αντιθέτως, προκρίνει ευρύτερο στόχο «καθαρής ενέργειας», ώστε να μην αποκλείεται η περαιτέρω ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, που ήδη καλύπτει περίπου το 40% της ηλεκτροπαραγωγής της.

Η συζήτηση στο Δουβλίνο διεξήχθη λίγες ημέρες μετά την επιστολή Γιόργκενσεν προς τους «27», με την οποία τους καλούσε να εξετάσουν άμεσα μέτρα περιορισμού της ζήτησης φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.

Μεταξύ των επιλογών που παρέθετε ήταν χαμηλότερες θερμοκρασίες στα δημόσια κτίρια, αποφυγή της θέρμανσης εξωτερικών χώρων και σβήσιμο του μη αναγκαίου δημόσιου φωτισμού τις νυχτερινές ώρες. Παράλληλα, επέμενε ότι οι παρεμβάσεις στις τιμές πρέπει να είναι προσωρινές και καλά στοχευμένες, ώστε να προστατεύονται οι περισσότερο ευάλωτοι καταναλωτές, χωρίς να ενθαρρύνεται η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, κάτι που επανέλαβε και χθες.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Κομισιόν θεωρεί ότι η αξιοποίηση της ευελιξίας στους κανόνες αποθήκευσης φυσικού αερίου, ακόμη και με στόχο πλήρωσης στο 80%, θα μπορούσε να περιορίσει την άμεση πίεση στις τιμές και το κόστος επαναπλήρωσης των αποθηκών. Ο Γιόργκενσεν αναγνώρισε επίσης ότι, σε συνθήκες κρίσης, μπορεί να απαιτηθούν προσωρινά μέτρα στήριξης, που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα επέλεγε.