Ανθεκτική παραμένει η αμερικανική οικονομία παρά τις υψηλές τιμές βενζίνης, την επιτάχυνση του πληθωρισμού και τις προβλέψεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης στον υπόλοιπο πλανήτη.

Ενδεικτικά, η Citi μείωσε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ για τις ΗΠΑ κατά μόλις 0,1 μονάδα. Ο λόγος είναι ότι οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου και LNG καταναλώνουν το 1%-2% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ενώ οι καθαρές εξαγωγές τους συμβάλλουν περίπου 0,2% στο ΑΕΠ των ΗΠΑ.

Εξ ου και ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει τον Περσικό Κόλπο διαφορετικά από τους προκατόχους του. Τα στρατηγικά του κίνητρα δεν διαφέρουν πολύ: να στερήσει από μία εχθρική δύναμη τα μέσα για την απόκτηση κυριαρχίας στην περιοχή και να προστατεύσει το Ισραήλ. Διαφέρει όμως η οικονομική προσέγγισή του. Αλλοι πρόεδροι των ΗΠΑ πίστευαν ότι η ελεύθερη ροή πετρελαίου είναι ένα από τα παγκόσμια δημόσια αγαθά, τα οποία οι ΗΠΑ μπορούν ή και οφείλουν να προστατεύσουν.

Χαρακτηριστικά, ο Τζορτζ Μπους είχε στείλει δυνάμεις στον Κόλπο το 1990 για να απελευθερώσει το Κουβέιτ από έναν επικίνδυνο δικτάτορα, αλλά και για να του στερήσει τον έλεγχο στο 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου. «Ο ρόλος των ΗΠΑ στη στήριξη των κρατών του Περσικού Κόλπου είναι μόνιμος», είχε τονίσει τότε στο Κογκρέσο.

Αντιθέτως, ο Τραμπ έδειξε να αδιαφορεί για την επανεκκίνηση του πετρελαϊκού εμπορίου μέσω των Στενών του Ορμούζ: «Οι ΗΠΑ δεν εισάγουν σχεδόν καθόλου πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ και δεν πρόκειται να κάνουν κάτι τέτοιο στο μέλλον», δήλωσε. Συμπλήρωσε μάλιστα ότι όσοι θέλουν πετρέλαιο, ας το αγοράσουν από τις ΗΠΑ: «Εχουμε άφθονο».

Ετσι, η αλλαγή του ρόλου των ΗΠΑ στην παγκόσμια ασφάλεια και στο εμπόριο αφορά πλέον και το πετρέλαιο. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι ΗΠΑ δεν θεωρούν πια ότι οφείλουν να προστατεύουν τη διεθνή σταθερότητα και τους κανόνες. Απεναντίας, λειτουργούν με βάση τα δικά τους συμφέροντα και εκμεταλλεύονται τον έλεγχο του πετρελαίου ώστε να αυξήσουν περαιτέρω την ισχύ τους.

Οι ΗΠΑ έγιναν ενεργειακή υπερδύναμη χάρη σε ένα συνδυασμό ευνοϊκών συγκυριών και στοχευμένων πολιτικών. Η «σχιστολιθική επανάσταση» αύξησε κατακόρυφα την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ χάρη στην ομοσπονδιακή πολιτική και στην κατασκευή εγκαταστάσεων LNG ο υπόλοιπος κόσμος απέκτησε πρόσβαση.

Στο μεταξύ, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο άρχισαν να συνεισφέρουν σημαντικά στην ανάπτυξη και στην ισχύ των ΗΠΑ. Ενδεικτικά, η χώρα κερδίζει περισσότερο από τις εξαγωγές LNG παρά από τις εξαγωγές καλαμποκιού και σόγιας, ενώ έχει διπλάσιο όφελος σε σύγκριση με τον κινηματογράφο και το τηλεοπτικό περιεχόμενο.

Εξ ου και τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν θεμέλιο της στρατηγικής του Τραμπ, όχι μόνο για την οικονομική ευημερία στο εσωτερικό, αλλά και για την ενίσχυση της διεθνούς επιρροής των ΗΠΑ.

Τον Ιανουάριο, όταν οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, το όφελος ήταν διπλό. Πρώτον, κατεστάλη ένα καθεστώς που ανταγωνιζόταν την ηγεμονία των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο και, δεύτερον, οι ΗΠΑ απέκτησαν de facto τον έλεγχο μιας τεράστιας πηγής πετρελαίου.

Ο Τραμπ ενδεχομένως να ήλπιζε σε άμεση πτώση του ιρανικού καθεστώτος, όπως στη Βενεζουέλα. Η κατάσταση όμως εξελίχθηκε διαφορετικά και οι υπόλοιπες χώρες πίεζαν για επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών μέσω του Ορμούζ.

Ακόμη και αν τελικά αυξηθεί ο έλεγχος των ΗΠΑ στην παγκόσμια προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου, η οικονομική πραγματικότητα θα περιορίζει τη χρησιμότητά του σε γεωπολιτικό επίπεδο. «Για να είσαι πραγματικά κυρίαρχος, πρέπει να έχεις χαμηλό κόστος και εμείς δεν το έχουμε», επισήμανε στη WSJ ο αναλυτής πετρελαίου Φίλιπ Βέρλεγκερ.

Κάποιες χώρες στράφηκαν οικειοθελώς στο αμερικανικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο χάρη στη φήμη αξιοπιστίας που είχαν οι ΗΠΑ πριν από τη δεύτερη θητεία του Τραμπ. Σύμφωνα με τη WSJ, αν αυτή η σχέση εργαλειοποιηθεί, τότε θα αναζητήσουν εναλλακτικές.