Ο Γιώργος Γεωργίου, Executive Chairman του Ομίλου Green Energy, μιλά για τη νέα εποχή της ενέργειας, τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ενεργειακής μετάβασης, καθώς και για τη νέα στρατηγική τοποθέτηση του Ομίλου Green Energy, ο οποίος διαθέτει εικοσαετή εμπειρία στον τομέα της πράσινης ενέργειας και μία δεκαετία δυναμικής παρουσίας στην κυπριακή ενεργειακή αγορά.

Περνώντας σε μία νέα εποχή ανάπτυξης, ο Όμιλος θέτει πλέον ως στρατηγική προτεραιότητα τους βασικούς επενδυτικούς του άξονες: την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας, την αγορά και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση. Παράλληλα, ενισχύει την καθετοποιημένη παρουσία του σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα, επενδύοντας στην τεχνολογία, την καινοτομία και τις ενεργειακές υποδομές της επόμενης ημέρας.

Α. Ενεργειακό Τοπίο & Κύπρος

1. Η ενέργεια βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο της οικονομίας, της ανταγωνιστικότητας και της γεωπολιτικής. Πώς διαβάζετε τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα και πού τοποθετείται η Κύπρος μέσα σε αυτή;

Βρισκόμαστε σε μία περίοδο κατά την οποία ο τρόπος που παράγουμε, αποθηκεύουμε, διαχειριζόμαστε και καταναλώνουμε ενέργεια αλλάζει με πολύ μεγάλη ταχύτητα. Είναι ξεκάθαρο πως αυτή η αλλαγή δεν αφορά μόνο τον ενεργειακό κλάδο αλλά επηρεάζει άμεσα το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών, την προσέλκυση επενδύσεων και, τελικά, την ενεργειακή ασφάλεια κάθε χώρας.

Η Ευρώπη έχει ήδη δώσει μία πολύ συγκεκριμένη κατεύθυνση, με το αναθεωρημένη Renewable Energy Directive – RED III, όπου ο δεσμευτικός στόχος για το 2030 είναι οι ΑΠΕ να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 42,5% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Για την Κύπρο, αυτή η μετάβαση έχει ιδιαίτερη σημασία. Διαθέτουμε ένα εξαιρετικό φυσικό πλεονέκτημα λόγω του υψηλού ηλιακού δυναμικού μας και τα τελευταία χρόνια έχουμε καταγράψει σημαντική ανάπτυξη των ΑΠΕ. Το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ αντιστοιχούσε περίπου στο 27,9% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Όμως σήμερα περνάμε σε μία δεύτερη και πιο σύνθετη φάση. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόση πράσινη ενέργεια μπορούμε να παράγουμε, αλλά πόση μπορούμε πραγματικά να αξιοποιήσουμε. Χρειαζόμαστε αποθήκευση, πιο έξυπνα και ευέλικτα δίκτυα, ψηφιακή διαχείριση, καλύτερη πρόβλεψη παραγωγής και ζήτησης και μεγαλύτερη διασύνδεση μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. Η Κύπρος έχει ήδη το ενεργειακό πλεονέκτημα του ήλιου. Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας είναι να δημιουργήσουμε την υποδομή και την τεχνολογία που θα μας επιτρέψουν να μετατρέψουμε αυτό το πλεονέκτημα σε πραγματική οικονομική αξία.

2. Τι σημαίνει σήμερα ενεργειακή μετάβαση για την Κύπρο και τι χρειάζεται για να επιταχυνθεί;

Η ενεργειακή μετάβαση έχει πλέον περάσει σε μία νέα φάση. Η πρώτη φάση αφορούσε κυρίως την ανάπτυξη της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η επόμενη αφορά κάτι πολύ πιο σύνθετο: τη δημιουργία ενός ενεργειακού συστήματος που θα μπορεί να αξιοποιεί αυτή την παραγωγή με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ευελιξία και προβλεψιμότητα.

Τα δεδομένα στην Κύπρο δείχνουν ήδη αυτή την ανάγκη. Η ανάπτυξή των ΑΠΕ πρέπει πλέον να συνοδεύεται από τις αντίστοιχες επενδύσεις σε αποθήκευση, δίκτυα, τεχνολογία και έξυπνη διαχείριση της ενέργειας.

Η αποθήκευση, και ιδιαίτερα τα συστήματα μπαταριών, θα έχει καθοριστικό ρόλο. Μας επιτρέπει να μεταφέρουμε την ενέργεια χρονικά, από τις ώρες υψηλής παραγωγής στις ώρες πραγματικής ζήτησης, να περιορίζουμε τις απώλειες πράσινης παραγωγής και να προσθέτουμε μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα.

Ταυτόχρονα, η επόμενη μεγάλη εξέλιξη θα είναι και ψηφιακή. Η τεχνητή νοημοσύνη, η ανάλυση δεδομένων και τα προηγμένα energy management systems μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο προβλέπουμε την παραγωγή και τη ζήτηση, διαχειριζόμαστε συστήματα αποθήκευσης, βελτιστοποιούμε φορτία και συντονίζουμε διαφορετικά ενεργειακά assets.

Σταδιακά περνάμε από ένα ενεργειακό σύστημα που αντιδρά στις μεταβολές της παραγωγής και της κατανάλωσης σε ένα σύστημα που μπορεί να προβλέπει, να βελτιστοποιεί και να λαμβάνει αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο. Τεχνολογίες όπως τα smart grids, τα Virtual Power Plants, το demand response και το smart charging θα αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία αυτής της μετάβασης.

Αυτή είναι και η φιλοσοφία με την οποία ο Όμιλος Green Energy βλέπει την επόμενη ημέρα. Δεν αντιμετωπίζουμε πλέον τα φωτοβολταϊκά, την αποθήκευση, την ηλεκτροκίνηση, την ενεργειακή απόδοση, την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και την τεχνολογία ως ανεξάρτητες δραστηριότητες. Αποτελούν διαφορετικά σημεία του ίδιου ενεργειακού οικοσυστήματος.

Για την Κύπρο, συνεπώς, η πραγματική πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι απλώς να παράγει περισσότερη πράσινη ενέργεια. Είναι να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ενεργειακό σύστημα που θα μπορεί να μετατρέπει το σημαντικό δυναμικό των ΑΠΕ σε ενεργειακή ασφάλεια, χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα για την οικονομία. Αυτό απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, επενδύσεις, σταθερό θεσμικό πλαίσιο και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, αγοράς, ακαδημαϊκής κοινότητας και επενδυτών.

Β. Όμιλος Green Energy – Στρατηγική Επανατοποθέτηση & Επενδυτική Στρατηγική

3. Ο Όμιλος Green Energy εισέρχεται σε μία νέα φάση ανάπτυξης και επανατοποθέτησης. Ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από αυτή τη μετάβαση;

Η νέα στρατηγική τοποθέτηση του Ομίλου Green Energy είναι η φυσική εξέλιξη της πορείας που έχουμε διανύσει μέχρι σήμερα. Από έναν οργανισμό με πρωτοπόρα και ισχυρή παρουσία στις ενεργειακές λύσεις, εξελισσόμαστε σε έναν καθετοποιημένο, επενδυτικά προσανατολισμένο ενεργειακό Όμιλο, με παρουσία σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα.

Για εμάς, η καθετοποίηση έχει ουσιαστική στρατηγική αξία. Μας επιτρέπει να συνδέουμε την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με την αποθήκευση, την αγορά και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, την ηλεκτροκίνηση, την ενεργειακή απόδοση, τη λειτουργία και συντήρηση ενεργειακών υποδομών και την τεχνολογία.

Να τονίσω πως η ανάπτυξη της στρατηγικής μας κτίζει με βάση την παρακαταθήκη και την εμπειρία μας. Η καθετοποίηση μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε εικόνα και τεχνογνωσία σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής μιας ενεργειακής επένδυσης, από τον σχεδιασμό και την επένδυση μέχρι την παραγωγή, τη λειτουργία, τη διαχείριση και τελικά τη διάθεση της ενέργειας στην αγορά.

Αυτή είναι η βάση της επόμενης φάσης ανάπτυξης του Ομίλου Green Energy: ένας ενεργειακός Όμιλος που δεν επενδύει αποσπασματικά σε επιμέρους τεχνολογίες, αλλά αναπτύσσει καθετοποιημένη παρουσία, επενδυτική δυνατότητα και επιχειρησιακή τεχνογνωσία σε όλο το ενεργειακό οικοσύστημα.

4. Ποιο είναι το investment story του Ομίλου και πώς συνδέονται οι τέσσερις βασικοί άξονες ανάπτυξης;

Οι τέσσερις βασικοί επενδυτικοί άξονες, οι οποίοι αποτελούν τα φωτοβολταϊκά πάρκα, την αποθήκευση ενέργειας, την αγορά και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση μέσω της GreenCharge, είναι και η ουσία της επόμενης φάσης της στρατηγικής μας. Δεν τους αντιμετωπίζουμε ως ανεξάρτητες δραστηριότητες. Η παραγωγή αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνδέεται με αποθήκευση, η αποθήκευση με τη λειτουργία της αγοράς και η αγορά με νέες μορφές ζήτησης, όπως η ηλεκτροκίνηση.

5. Σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία αλλάζει γρήγορα, πώς αποφασίζει ένας ενεργειακός Όμιλος πού αξίζει να επενδύσει;

Δεν μπορείς να επενδύεις μόνο με βάση τη συγκυρία. Εξετάζουμε τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, τη θέση μιας επένδυσης μέσα στο ευρύτερο ενεργειακό σύστημα και τις συνέργειες με τις υπόλοιπες δραστηριότητες. Η σωστή επένδυση δεν είναι απλώς ένα καλό asset. Είναι ένα asset που ενισχύει το συνολικό οικοσύστημα.

Γ. Ολοκληρωμένο Ενεργειακό Οικοσύστημα

6. Πόσο καθοριστικός θα είναι ο ρόλος της αποθήκευσης και πώς αλλάζει την αξία της παραγωγής από ΑΠΕ;

Η αποθήκευση είναι ένας από τους βασικούς κρίκους της επόμενης ημέρας. Επιτρέπει να αποσυνδέσουμε, σε έναν βαθμό, τη στιγμή της παραγωγής από τη στιγμή της κατανάλωσης και να αξιοποιούμε αποτελεσματικότερα την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Γι’ αυτό βλέπουμε τις μπαταρίες ως κρίσιμη ενεργειακή υποδομή.

7. Πώς βλέπετε τον ρόλο της αγοράς και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και της GreenCharge μέσα στο ίδιο οικοσύστημα;

Η αγορά και προμήθεια δημιουργεί τη σύνδεση μεταξύ παραγωγής και πραγματικής ζήτησης, ενώ η ηλεκτροκίνηση δημιουργεί μία νέα, δυναμική κατηγορία κατανάλωσης. Η GreenCharge δεν αφορά μόνο φορτιστές. Αφορά υποδομές, τεχνολογία και τη σύνδεση της κινητικότητας με ένα ευρύτερο, έξυπνο ενεργειακό σύστημα, είτε αφορά δημόσια φόρτιση, φόρτιση στόλου ή την επένδυση σε υποδομές για έξυπνες λύσεις ηλεκτροκίνησης.

Στο fleet charging αυτή η λογική γίνεται ακόμη πιο ουσιαστική. Για μία εταιρεία μεταφορών, το ζητούμενο δεν είναι η εγκατάσταση ενός αριθμού φορτιστών, αλλά ο σωστός σχεδιασμός ολόκληρου του ενεργειακού μοντέλου του στόλου.Ιδιαίτερα στην ηλεκτροκίνηση, βλέπουμε σημαντικό πεδίο ανάπτυξης. Εταιρείες μεταφορών, logistics, διανομών, δημόσιων μεταφορών και οργανισμοί με μεγάλους εταιρικούς στόλους χρειάζονται πλέον όχι απλώς φορτιστές, αλλά έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό μετάβασης με δεδομένα που μπορούν να υποστηρίξουν την ενεργειακή και ESG στρατηγική τους. Μέσα από τέτοιες λύσεις, η ηλεκτροκίνηση μπορεί να συμβάλει τόσο στη μείωση του λειτουργικού και ενεργειακού αποτυπώματος όσο και στην τεκμηρίωση της πράσινης μετάβασης και, όπου εφαρμόζεται, στην υποστήριξη σχετικών πράσινων πιστοποιήσεων και απαιτήσεων βιωσιμότητας.

Αυτό αποτυπώνει και μία βασική αρχή της στρατηγικής μας: δεν θέλουμε να προσφέρουμε προϊόντα και υπηρεσίες ως αυτόνομες μονάδες. Θέλουμε να σχεδιάζουμε τη λύση γύρω από τον πελάτη, με ένα custom-made approach, λαμβάνοντας υπόψιν τις πραγματικές ενεργειακές ανάγκες, το επιχειρηματικό μοντέλο, τις υποδομές και τους στόχους κάθε πελάτη.

Δ. Επιχειρησιακή Ικανότητα & Τεχνογνωσία

8. Πέρα από τους βασικούς επενδυτικούς άξονες, τι δίνει στον Όμιλος Green Energy τη δυνατότητα να λειτουργεί ως πραγματικά ολοκληρωμένος ενεργειακός Όμιλος;

Το Operations & Maintenance, η ενεργειακή απόδοση, ο κλιματισμός (μέσα από την εταιρεία μας Airway Solutions) και οι τεχνικές μας δυνατότητες λειτουργούν οριζόντια μέσα στον Όμιλο. Αυτή η επιχειρησιακή τεχνογνωσία μάς επιτρέπει να κατανοούμε ολόκληρο τον κύκλο ζωής μιας ενεργειακής επένδυσης, από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέχρι τη λειτουργία και τη συντήρηση.

Αυτή η οριζόντια τεχνογνωσία είναι και αυτό που μας επιτρέπει να λειτουργούμε με λογική solution provider. Ο πελάτης δεν χρειάζεται να συντονίζει διαφορετικούς προμηθευτές για κάθε επιμέρους ανάγκη. Ο Όμιλος μπορεί να αξιολογήσει συνολικά το ενεργειακό του προφίλ και να συνθέσει, ανάλογα με την περίπτωση, παραγωγή, αποθήκευση, ηλεκτροκίνηση, ενεργειακή απόδοση, προμήθεια, λειτουργία και συντήρηση σε μία ενιαία λύση.

9. Πόσο σημαντικό είναι να συνυπάρχουν investment capability και operational capability στον ίδιο Όμιλο;

Είναι καθοριστικό. Η επένδυση δημιουργεί το asset, αλλά η σωστή λειτουργία δημιουργεί και διατηρεί την αξία του. Όταν ένας Όμιλος διαθέτει και τις δύο δυνατότητες, μπορεί να λαμβάνει καλύτερες επενδυτικές αποφάσεις και να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα την απόδοση σε βάθος χρόνου.

Ε. Έρευνα, Καινοτομία, GreenSyn & Ευρωπαϊκά Προγράμματα

10. Πόσο σημαντική είναι η έρευνα και η καινοτομία για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ και τη στρατηγική του Όμιλος Green Energy;

Η επόμενη φάση των ΑΠΕ απαιτεί τεχνολογία που αντιμετωπίζει πραγματικά προβλήματα: αποθήκευση, πρόβλεψη παραγωγής και ζήτησης, έξυπνη διαχείριση φορτίων και καλύτερη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα. Για εμάς, η έρευνα πρέπει να συνδέεται με πραγματικές ανάγκες της αγοράς, μέσα από συνεργασίες, πιλοτικές εφαρμογές και έργα που μετατρέπουν τη γνώση σε εφαρμόσιμη τεχνολογία.

11. Πώς μπορούν το GreenSyn Accelerator, τα ευρωπαϊκά προγράμματα και οι διεθνείς συνεργασίες να μετατρέψουν την καινοτομία σε πραγματική επένδυση;

Το GreenSyn Accelerator είναι για εμάς πολύ περισσότερο από ένα πρόγραμμα επιτάχυνσης. Είναι ένας μηχανισμός που φέρνει τον Όμιλο πιο κοντά στην τεχνολογία που διαμορφώνει το μέλλον της ενέργειας και δημιουργεί μία πραγματική γέφυρα μεταξύ βιομηχανίας, startups, επενδυτών, έρευνας και αγοράς. Υποστηρίζεται από ένα διεθνές δίκτυο ανθρώπων που διαθέτουν εμπειρία από κορυφαίους θεσμούς και αγορές. Ενδεικτικά, στο οικοσύστημα συμμετέχουν προσωπικότητες όπως ο Dr. Barak Ben-Avinoam, Managing Partner της BGV Israel και με εμπειρία στο Israel Innovation Authority και το European Innovation Council, η Victoria Hernandez, μέλος του Board του European Innovation Council, ο Dr. Gideon Friedmann, πρώην Chief Scientist του Υπουργείου Ενέργειας του Ισραήλ και σήμερα CTO της NetZero Tech Ventures, καθώς και στελέχη και επενδυτές με διεθνή παρουσία στο climate tech και deep tech.

Για τον Όμιλο, το GreenSyn δημιουργεί παράλληλα ένα στρατηγικό παράθυρο προς τις τεχνολογίες που έρχονται. Μας δίνει τη δυνατότητα να εντοπίζουμε νωρίς λύσεις σε τομείς όπως storage, smart grids, AI-enabled energy management, predictive maintenance, EV charging και νέες τεχνολογίες ΑΠΕ, να αξιολογούμε πού υπάρχει πραγματική επιχειρηματική αξία και, όπου υπάρχει στρατηγική συνάφεια, να δημιουργούμε pilots, συνεργασίες ή και επενδυτικές ευκαιρίες. Τα ευρωπαϊκά προγράμματα λειτουργούν συμπληρωματικά σε αυτή τη στρατηγική, όχι μόνο ως πηγή χρηματοδότησης αλλά ως πρόσβαση σε τεχνογνωσία, ερευνητικά δίκτυα και διεθνείς συνεργασίες.

ΣΤ. Ηγεσία & Όραμα 2035

12. Τι θα χαρακτηρίζει τους ενεργειακούς ομίλους που θα πρωταγωνιστήσουν στην επόμενη δεκαετία και ποια είναι η φιλοδοξία σας για τον Όμιλος Green Energy;

Θα είναι οι οργανισμοί που μπορούν να συνδυάζουν κεφάλαιο, τεχνολογία, τεχνογνωσία, επιχειρησιακή ικανότητα και ταχύτητα προσαρμογής. Η φιλοδοξία μας είναι ο Όμιλος Green Energy να μην ταυτίζεται με μία μόνο τεχνολογία, αλλά με την ενέργεια συνολικά: ως επενδυτής, operator και φορέας καινοτομίας.

Το σημαντικότερο, όμως, θα είναι η ικανότητα να προβλέπουν και να κατανοούν τις ανάγκες των πελατών όχι μόνο όπως είναι σήμερα, αλλά όπως θα διαμορφωθούν τα επόμενα χρόνια. Οι ενεργειακές επενδύσεις έχουν μακρύ χρονικό ορίζοντα. Επομένως, ο σωστός σχεδιασμός πρέπει να ξεκινά από την ανάγκη του αύριο: από το πώς θα εξελιχθεί η κατανάλωση, η ηλεκτροκίνηση, η αποθήκευση, οι απαιτήσεις βιωσιμότητας, η τεχνολογία και το κανονιστικό περιβάλλον. Έτσι μπορούμε να σχεδιάζουμε σήμερα τις υποδομές και τις λύσεις που θα παραμένουν σωστές και ανταγωνιστικές αύριο.

Σε αυτή την πορεία έχουμε ένα πολύ σημαντικό σημείο αναφοράς: την εμπιστοσύνη των πελατών μας, τους οποίους θέλω να ευχαριστήσω. Οι ίδιοι ανεβάζουν συνεχώς τον πήχη των προσδοκιών τους και αυτό μας υποχρεώνει θετικά να εξελισσόμαστε, να βελτιώνουμε διαρκώς τις υπηρεσίες και τα προϊόντα μας και, κυρίως, να ακούμε καλύτερα τι θα χρειαστούν στην επόμενη φάση της δικής τους ανάπτυξης.

13. Αν κοιτάξουμε την Κύπρο του 2035, τι πιστεύετε ότι θα έχει αλλάξει περισσότερο και πού θέλετε να βρίσκεται τότε ο Όμιλος Green Energy;

Πιστεύω ότι θα έχουμε περάσει από την εποχή των επιμέρους ενεργειακών λύσεων σε ένα περισσότερο ψηφιακό, ευέλικτο και διασυνδεδεμένο ενεργειακό σύστημα. Η δική μας στρατηγική είναι να προετοιμαζόμαστε από σήμερα για αυτή την πραγματικότητα. Δεν επενδύουμε σε μία μόνο τεχνολογία. Χτίζουμε δυνατότητες και παρουσία σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα.