Γράφει ο Γιάβεν Τσεν

Ο Ντόναλντ Τραμπ συνειδητοποιεί ότι η διακοπή της μεγαλύτερης θαλάσσιας διαδρομής πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο έχει τρομερές συνέπειες. Αυτό είναι σαφές από την προσπάθειά του να επανεκκινήσει τις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, προσφέροντας ασφάλιση για δεξαμενόπλοια και συνοδευτικά μέσα του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Η ιδέα θυμίζει τον «Πόλεμο των Δεξαμενόπλοιων» στo τέλος της δεκαετίας του 1980, όταν η Ουάσιγκτον προστάτευε τις αποστολές πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ. Αυτή τη φορά όμως μια γρήγορη λύση είναι απίθανη. Οι έμποροι βασίζονται στο στενό κανάλι στο τέλος του Αραβικού Κόλπου για να μεταφέρουν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Λίγες μέρες μετά την επίθεση στο Ιράν που ουσιαστικά σταμάτησε τις εμπορικές ροές, ο Τραμπ έσπευσε να τους καθησυχάσει για τη βοήθεια των ΗΠΑ. Πρώτον, προσφέρεται να ασφαλίσει κινδύνους που οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες δεν θέλουν πλέον να αναλάβουν, μέσω της US International Development Finance Corporation (DFC). Ο αμερικανικός φορέας έχει εξουσιοδότηση να παρέχει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου 1 δισ. δολαρίων ανά οντότητα, πολύ πάνω από την αξία ενός τυπικού νέου δεξαμενόπλοιου που κοστίζει έως και 120 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με τους αναλυτές της Evercore. Επί του παρόντος, έχει συνολική μέγιστη ευθύνη 205 δισ. δολαρίων. Θεωρητικά, μια τέτοια κάλυψη θα μπορούσε να πείσει τους απρόθυμους ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων να επιστρέψουν στον Κόλπο. Στην πράξη, φαίνεται πιθανό το αντίθετο. Οι ναύλοι για πολύ μεγάλα μεταφορικά μέσα αργού έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από τον Ιανουάριο, ενώ πολλές ασφαλιστικές εταιρείες κινδύνου πολέμου αποσύρονται εντελώς.

Μια κυβερνητική εγγύηση μπορεί να καλύπτει οικονομικές απώλειες, αλλά δεν κάνει πολλά για να αντιμετωπίσει τις απειλές από drones, νάρκες και δυνάμεις του Ιράν. Επίσης, διαφαίνονται λειτουργικά προβλήματα. Το ασφαλιστικό προϊόν της DFC ενδέχεται να απαιτεί ακόμη χρονοβόρες εγκρίσεις, εκτιμά η Evercore. Οι φορείς εκμετάλλευσης δεξαμενόπλοιων καλούνται τώρα να αποφασίσουν αν αξίζει τον κίνδυνο. Και ακόμη κι αν η οικονομική κάλυψη υλοποιούνταν γρήγορα, η στρατιωτική προστασία μπορεί να είναι ακόμη πιο δύσκολη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ, οι ΗΠΑ ηγούνταν επιχειρήσεων συνοδείας, αλλά είχαν μεγαλύτερο στόλο και μπορούσαν να παρουσιαστούν ως ημι-ουδέτερος φύλακας των ναυτιλιακών οδών. Σήμερα, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει λιγότερα διαθέσιμα μέσα, ενώ η Ουάσιγκτον συμμετέχει άμεσα στην αντιπαράθεση. Αυτό καθιστά τα συνοδευόμενα δεξαμενόπλοια πιο πιθανό να γίνουν στόχοι.

Το στρατηγικό υπόβαθρο είναι ακόμη λιγότερο επιεικές. Οι επιθέσεις σε υποδομές εξαγωγών στα ΗΑΕ έχουν δείξει ότι ακόμη και οι εφεδρικές διαδρομές είναι ευάλωτες. Η Saudi Aramco διερευνά εναλλακτικές λύσεις μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, αλλά η ίδια η διαδρομή αντιμετώπισε απειλές και παρενοχλήσεις από τους μαχητές Χούθι που συνδέονται με το Ιράν και έχει ουσιαστικά κλείσει από το 2024.

Στην πραγματικότητα, ο κίνδυνος είναι τόσο υψηλός που οι πλοιοκτήτες έμειναν μακριά ακόμη και αφού ο Τραμπ οδήγησε τους Χούθι σε ειρηνευτική συμφωνία τον περασμένο Μάιο και μόλις πρόσφατα δήλωσαν την πρόθεσή τους να επιστρέψουν. Εάν η κρίση συνεχιστεί, οι τιμές πετρελαίου θα εκτοξευθούν περαιτέρω. Ενα πλήρες κλείσιμο χωρίς αντισταθμίσεις θα μπορούσε να αφαιρέσει περίπου 20 εκατ. βαρέλια την ημέρα από την παγκόσμια προσφορά, εκτιμούν αναλυτές της Goldman Sachs. Εφαρμόστε τον εμπειρικό κανόνα της Goldman ότι κάθε εκατομμύριο απώλειας προσφοράς πετρελαίου ημερησίως για ένα χρόνο προσθέτει 8 δολάρια στις τιμές του πετρελαίου, με βάση τα δεδομένα από το 1998. Εάν η διαταραχή του Ορμούζ διαρκέσει τρεις μήνες, το αργό πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτοξευθεί κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι.