Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συμφώνησαν χθες Παρασκευή να κηρύξουν κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με αξιωματούχο των ΗΠΑ, μετά τη νέα ανάφλεξη στον Λίβανο, που έφερε αντιμέτωπο με την πιο σοβαρή δοκιμασία του ως τώρα το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», τη συμφωνία-πλαίσιο της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διπλωματικό πυρετό ενόψει των νέων διαπραγματεύσεων.

Ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, μεταβαίνει στην Ελβετία για τον πρώτο γύρο των νέων διαπραγματεύσεων με το Ιράν, με σκοπό τη σύναψη οριστικής συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τη διευθέτηση της διένεξης για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ανέφερε χθες Παρασκευή ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος μη κατονομαζόμενη πηγή του στην αμερικανική κυβέρνηση.

Ο γαμπρός του κ. Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκεται ήδη στην Ελβετία, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σχεδιάζει περιοδεία στη Μέση Ανατολή την επόμενη εβδομάδα και αναμένεται να επισκεφθεί το Κουβέιτ, τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν, ανέφερε ρεπόρτερ του ειδησεογραφικού ιστότοπου Axios χθες Παρασκευή, επικαλούμενος δυο πηγές του. Αναμένεται να συμμετάσχει σε σύνοδο με τους ομολόγους του του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ), πρόσθεσε κατόπιν, επικαλούμενος τρίτη πηγή που δεν κατονόμασε.

Το πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς αναφέρει ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν απάντησε όταν του ζήτησε να σχολιάσει την πληροφορία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Σημειώνεται πως η συνεχιζόμενη σύγκρουση Ισραήλ – Χεζμπολάχ στον Λίβανο ρίχνει σκιές αμφιβολίας στην προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και απειλεί να ναρκοθετήσει τον δεύτερο γύρο των διαπραγματεύσεων για τα καίρια θέματα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και της άρσης των αμερικανικών κυρώσεων, που παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Σύμφωνα μάλιστα με χθεσινό δημοσίευμα της Washington Post, το οποίο επικαλείται ως πηγή πρώην και εν ενεργεία αξιωματούχους των ΗΠΑ, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν ήδη προειδοποιήσει την κυβέρνηση Τραμπ ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος δέχεται πιέσεις εκ των έσω να συνεχίσει τον πόλεμο στον Λίβανο, είναι πιθανό να προχωρήσει σε κινήσεις που θα υπονομεύσουν την προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να επιτύχει μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν.

Το χρονικό και το «αγκάθι» του Λιβάνου

Οι προετοιμασίες για την έναρξη του νέου γύρου, που επρόκειτο να ξεκινήσει χθες στην Ελβετία, βρίσκονταν στο τελικό στάδιο, όταν ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε αργά το βράδυ της Πέμπτης ότι ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος θα εκπροσωπούσε την αμερικανική πλευρά, ανέβαλε το ταξίδι του επικαλούμενος «τεχνικά» προβλήματα. Ωστόσο, προτού ακόμη ανακοινωθεί η αναβολή από αμερικανικής πλευράς, το ιρανικό πρακτορείο Tansim είχε γνωστοποιήσει ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν θα ξεκινούσαν τον νέο γύρο διαβουλεύσεων αν οι ΗΠΑ δεν έδιναν πειστικά δείγματα γραφής για την τήρηση του μνημονίου συνεννόησης που υπέγραψαν την Τετάρτη οι πρόεδροι των δύο χωρών, Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν.

Γρήγορα έγινε σαφές ότι το επίμαχο θέμα αφορούσε την κατάσταση στον Λίβανο. Το μνημόνιο προέβλεπε την κατάπαυση των εχθροπραξιών και τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της αραβικής χώρας, αλλά η κυβέρνηση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου δεν δεσμευόταν από τη συμφωνία του Τραμπ. Τουλάχιστον 47 Λιβανέζοι σκοτώθηκαν και 97 τραυματίστηκαν χθες από σφοδρά ισραηλινά πυρά στο νότιο τμήμα της χώρας, προκαλώντας έντονη αντίδραση της Τεχεράνης. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγκεΐ κατέστησε υπεύθυνες τις ΗΠΑ για τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις, προσθέτοντας ότι το Ιράν θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να προστατέψει τα συμφέροντα και τους συμμάχους του.

Είχε προηγηθεί φονική ενέδρα μαχητών της Χεζμπολάχ εναντίον Ισραηλινών στρατιωτών που επιχειρούσαν να προωθηθούν στο στρατηγικής σημασίας ύψωμα Αλί αλ Ταχέρ, βόρεια του ποταμού Λιτάνι. Η σιιτική οργάνωση εκτόξευσε όλμους και ρουκέτες ακριβείας, καταστρέφοντας τρία ισραηλινά τανκ «Μερκάβα» και σκοτώνοντας τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε σοκ στο Ισραήλ, όπου ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι η Χεζμπολάχ «θα πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα» για την εξόντωση των τεσσάρων στρατιωτών του. Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας Ισραελ Κατς τόνισε ότι οι δυνάμεις του θα παραμείνουν στον νότιο Λίβανο «από τις ακτές της Μεσογείου μέχρι τα υψώματα του κάστρου Μποφόρ» και ότι δεν θα επιτραπεί στους 200.000 κατοίκους των χωριών που έχει καταλάβει ο ισραηλινός στρατός να επιστρέψουν στις εστίες τους.

Σε ακόμη πιο επιθετικούς τόνους, ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ έγραψε στην πλατφόρμα Χ: «Για κάθε δάκρυ που χύνει μια Ισραηλινή μάνα, χίλιες Λιβανέζες μητέρες πρέπει να κλάψουν. Ολόκληρος ο Λίβανος πρέπει να καεί». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο σύμμαχός του, υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς έγραψε ότι «είναι η ώρα να ανοίξουν οι πύλες της κόλασης».

Στο μεταξύ, η Τεχεράνη είχε κάνει γνωστό ότι ο επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών και πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, δεν επρόκειτο να ταξιδέψει στην Ελβετία, ενώ εκπρόσωπος της Χεζμπολάχ δήλωσε ότι το Ιράν δεν επρόκειτο να ξεκινήσει τον δεύτερο γύρο των διαπραγματεύσεων αν δεν εφαρμοζόταν η κατάπαυση του πυρός και στον Λίβανο.

Τη δυσαρέσκειά του για τη στάση της κυβέρνησης Νετανιάχου είχε εκφράσει, λίγες ώρες νωρίτερα, και ο Τζέι Ντι Βανς δηλώνοντας: «Κάθε φορά που βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας μείζονος εξέλιξης που θα μας φέρει πιο κοντά στη συμφωνία, ξαφνικά εκδηλώνεται μια μεγάλη ανάφλεξη σε οικιστική περιοχή της νότιας Βηρυτού και πολλοί άνθρωποι που δεν σχετίζονται με τη Χεζμπολάχ χάνουν τη ζωή τους. Αυτό είναι απαράδεκτο».

Χθες το απόγευμα, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε σε διεθνή πρακτορεία ότι επετεύχθη εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, ύστερα από μεσολάβηση των ΗΠΑ και του Κατάρ, με τη βοήθεια και του Ιράν. Εκπρόσωπος της ισραηλινής κυβέρνησης επιβεβαίωσε την εκεχειρία, τονίζοντας ότι ο ισραηλινός στρατός θα την τηρήσει όσο θα κάνει το ίδιο και η Χεζμπολάχ. Στη συνέχεια, το ιρανικό ΥΠΕΞ ανακοίνωσε ότι η αναβληθείσα συνάντηση της Ελβετίας θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες μέρες.