Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν συναντήθηκε σήμερα, Παρασκευή, με τον Πακιστανό ομόλογό του, για να συζητήσουν προτάσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Δύο ημέρες μετά την παράδοση της τελευταίας αμερικανικής απάντησης στις διαπραγματεύσεις προς την ιρανική πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Σιέντ Μοχσίν Νακβί είχε νέο γύρο συνομιλιών στην Τεχεράνη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim.

Οι δύο υπουργοί συναντήθηκαν για να συζητήσουν προτάσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ, ανέφεραν ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Ακολουθούν όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής για τις διαπραγματεύσεις, για τα δύο βασικά σημεία τριβής, καθώς και για τους κινδύνους από ενδεχόμενη συνέχιση των συγκρούσεων.

Υπάρχει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις;

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε χθες ότι υπάρχουν «θετικά σημάδια» στις συνομιλίες.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση εάν το Ιράν επιμείνει σε σύστημα επιβολής τελών για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία, όπως υποστηρίζει η Ουάσιγκτον, έχουν ουσιαστικά κλείσει για το μεγαλύτερο μέρος της ναυσιπλοΐας μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

«Υπάρχουν κάποια θετικά σημάδια», είπε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας όμως ότι «δεν θέλει να είναι υπερβολικά αισιόδοξος» και πως οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες.

Ποια είναι τα σημεία τριβής

Σύμφωνα με ανώτατη ιρανική πηγή που μίλησε στο Reuters, το χάσμα έχει περιοριστεί, αλλά το ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου και των Στενών του Ορμούζ παραμένουν βασικά σημεία τριβής.

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, με την άνοδο των τιμών του πετρελαίου να εντείνει τους φόβους για πληθωριστικές πιέσεις. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG περνούσε από τα Στενά πριν από τον πόλεμο.

Το δολάριο ΗΠΑ κινήθηκε κοντά σε υψηλό έξι εβδομάδων λόγω αβεβαιότητας γύρω από τις συνομιλίες, ενώ οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, καθώς οι επενδυτές αμφισβητούν την πιθανότητα συμφωνίας.

Ο αναλυτής της IG, Τόνι Σάικμορ, δήλωσε ότι «δεν είναι ιδιαίτερα πεπεισμένος ότι βρισκόμαστε πιο κοντά σε λύση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν», αναφερόμενος στη 12η εβδομάδα της σύγκρουσης και στις έξι εβδομάδες της εκεχειρίας.

Ποιες οι θέσεις των δύο πλευρών για τα πυρηνικά

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα ανακτήσουν τελικά το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, το οποίο η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι προορίζεται για πυρηνικά όπλα, ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει πως προορίζεται αποκλειστικά για ειρηνική χρήση.

«Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε, δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το πάρουμε, αλλά δεν θα τους επιτρέψουμε να το έχουν», δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Την ίδια στιγμή, δύο ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι ο ανώτατος ηγέτης αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει εκδώσει οδηγία να μη σταλεί το ουράνιο στο εξωτερικό.

Τι περιλαμβάνει η πρόταση της Τεχεράνης

Η Τεχεράνη έχει καταθέσει νέα πρόταση στις ΗΠΑ, η οποία, σύμφωνα με διαρροές, επαναλαμβάνει όρους που η κυβέρνηση Τραμπ είχε απορρίψει, όπως:

- έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ,
- αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη στη διάρκεια του πολέμου,
- άρση κυρώσεων,
- αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και
- αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων.

Ποιοι οι πολεμικοί στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ

Τραμπ και Νετανιάχου έχουν δηλώσει ότι οι πολεμικοί στόχοι περιλαμβάνουν:

- τον περιορισμό της ιρανικής στήριξης σε περιφερειακές οργανώσεις,
- την αποδυνάμωση του πυρηνικού προγράμματος,
- την καταστροφή των πυραυλικών δυνατοτήτων και
- την ενίσχυση εσωτερικών πιέσεων για αλλαγή καθεστώτος.

Εσωτερική πίεση στον Τραμπ

Ο Τραμπ επέκρινε έντονα την πρόταση της Τεχεράνης για επιβολή τελών σε πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά.

«Θέλουμε να είναι ανοιχτά, ελεύθερα. Δεν θέλουμε διόδια», είπε, χαρακτηρίζοντάς τα διεθνή ύδατα.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται ήδη εσωτερική πίεση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς οι Αμερικανοί αντιδρούν στις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και η δημοτικότητα του προέδρου παραμένει χαμηλή.

Κίνδυνος ενός παγκόσμιου σοκ

Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε για το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ παγκοσμίως.

Η κορύφωση της θερινής ζήτησης και η έλλειψη νέας προσφοράς από τη Μέση Ανατολή ενδέχεται να οδηγήσουν την αγορά σε «κόκκινη ζώνη» τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Η διέλευση από τα Στενά έχει μειωθεί δραματικά σε σχέση με τις 125-140 ημερήσιες διελεύσεις πριν από τον πόλεμο.

Το Ιράν δηλώνει ότι επιδιώκει να ανοίξει τα Στενά σε «φιλικές χώρες» που αποδέχονται τους όρους του, συμπεριλαμβανομένων πιθανών τελών.

Ο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε διπλωματική συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και απειλή για τον κόσμο.

Με πληροφορίες από Reuters