Με τις χερσαίες επιχειρήσεις να έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας μετατρέπεται σε μια σφοδρή αναμέτρηση αντιποίνων από αέρος, με στόχο τις κρίσιμες υποδομές και την καθημερινότητα των πολιτών του αντιπάλου. Οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν χτυπήματα σε κόμβους ανεφοδιασμού, λιμάνια και ενεργειακά δίκτυα, παρασύροντας εκατομμύρια ανθρώπους σε έναν εξουθενωτικό πόλεμο φθοράς.

Στο Κίεβο, οι αδιάκοπες επιθέσεις από ρωσικά drones κρατούν τους κατοίκους σε διαρκή επιφυλακή, χωρίς ωστόσο να κάμπτουν τη μαχητικότητα των δύο πλευρών. Σύμφωνα με αναλυτές, οι δοκιμασίες για τον πληθυσμό θα κορυφωθούν τον ερχόμενο χειμώνα, καθώς Μόσχα και Κίεβο πασχίζουν να ισχυροποιήσουν τη θέση τους ενόψει πιθανών ειρηνευτικών προσπαθειών υπό τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Κίεβο δεν έχει την πολυτέλεια να «λυγίσει», η δε Μόσχα αρνείται να κάνει πίσω, υπογραμμίζουν οι αναλυτές.

Πυροσβέστες επιχειρούν στο σημείο ρωσικής επίθεσης με drone, στην περιφέρεια του Κιέβου (3 Σεπτεμβρίου 2026). REUTERS/Anatolii Stepanov

«Το ερώτημα είναι ποιος έχει μεγαλύτερες αντοχές στα χτυπήματα, η Ρωσία ή η Ουκρανία, και τα περιθώρια της Ρωσίας είναι παραδοσιακά τεράστια», σημειώνει ο στρατιωτικός αναλυτής Ρομπ Λι από το ερευνητικό ινστιτούτο FPRI της Φιλαδέλφειας.

Το νέο κύμα αντιποίνων ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου, όταν το Κίεβο εξαπέλυσε μια 40ήμερη εκστρατεία με σκοπό να πιέσει τη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο. Εκτοτε, ουκρανικά drones έχουν πλήξει περισσότερες από 30 εγκαταστάσεις μεγάλων εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου –κυρίως της Wildberries, της λεγόμενης «ρωσικής Amazon». Τα χτυπήματα αυτά παρέλυσαν την εφοδιαστική αλυσίδα, προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στοίχισαν τη ζωή σε εργαζομένους.

Ταυτόχρονα, το Κίεβο συνεχίζει να στοχεύει ρωσικά διυλιστήρια και δεξαμενές καυσίμων. Τον προηγούμενο μήνα, περίπου το 70% των ρωσικών πρατηρίων παρουσίασε ελλείψεις σε βενζίνη ή πετρέλαιο κίνησης, προκαλώντας τη χειρότερη κρίση καυσίμων στη χώρα μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης. Το Κρεμλίνο επιχείρησε να καλύψει το κενό επιτρέποντας τη χρήση καυσίμων χαμηλότερης ποιότητας, αλλά μέχρι τα μέσα Αυγούστου οι ουρές στα πρατήρια της Μόσχας έφταναν ακόμα και τις δύο ώρες. Παράλληλα, τα πλήγματα στις εγκαταστάσεις της Αζοφικής και της Μαύρης Θάλασσας έχουν παγώσει τις ρωσικές εξαγωγές σιτηρών και έχουν απομονώσει την κατεχόμενη Κριμαία.

Αν και η ρωσική οικονομία δεν βρίσκεται στα πρόθυρα άμεσης κατάρρευσης –παρά τη στασιμότητα και το αυξημένο έλλειμμα–, τα πλήγματα στα μετόπισθεν έφεραν τον πόλεμο στην καθημερινότητα των Ρώσων πολιτών. Οι απώλειες αμάχων έχουν αγγίξει ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι κάτοικοι της ρωσικής πρωτεύουσας βλέπουν την ασφάλεια και την κανονικότητά τους να κλονίζονται, περνώντας άγρυπνες νύχτες υπό τον φόβο των drones.

Η ρωσική απάντηση υπήρξε άμεση. Η Μόσχα προειδοποίησε ότι το Κίεβο άνοιξε τον «ασκό του Αιόλου» και τα αντίποινα που ακολούθησαν υπήρξαν σφοδρά. Με τα αποθέματα των ουκρανικών συστημάτων Patriot να εξαντλούνται, ρωσικοί βαλλιστικοί και υπερηχητικοί πύραυλοι, μαζί με drones, χτυπούν τις πόλεις με ελάχιστη αντίσταση. Οι απώλειες μεταξύ των Ουκρανών αμάχων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, ξεπερνώντας κατά πολύ τα επίπεδα των πρώτων εβδομάδων της εισβολής.

Οι ρωσικές επιδρομές έχουν επίσης θέσει εκτός λειτουργίας βασικά λιμάνια στην περιφέρεια της Οδησσού, απειλώντας αγροτικές εξαγωγές αξίας άνω των 2 δισ. δολαρίων. Εκατοντάδες βενζινάδικα, αποθήκες τροφίμων και εμπορικά κέντρα έχουν καταστραφεί ή υποστεί σοβαρές ζημιές. Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, το ρωσικό υπουργείο Αμυνας απειλεί με σαρωτικά χτυπήματα στο ουκρανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να στοχοποιηθούν ακόμη και εγκαταστάσεις ύδρευσης. Ταυτόχρονα, η Μόσχα σκληραίνει τη ρητορική της και απέναντι στη Δύση, προειδοποιώντας ευθέως όποιον επιχειρεί να τη φθείρει.

Από την πλευρά του, το Κίεβο δεν κάνει πίσω. Αναπτύσσει δικούς του βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλης ισχύος, οι οποίοι θα μπορούσαν να αλλάξουν τις ισορροπίες τους επόμενους μήνες, ενώ προειδοποιεί τις διεθνείς αεροπορικές εταιρείες ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος δεν θεωρείται πλέον ασφαλής.

Σε διπλωματικό επίπεδο, οι προοπτικές παραμένουν δυσοίωνες. Ουσιαστικές διαπραγματεύσεις δεν προβλέπονται πριν από την ερχόμενη άνοιξη ή το καλοκαίρι, καθώς τα ρωσικά στρατεύματα ελέγχουν ακόμη λιγότερο από το 20% της Ουκρανίας – στόχος σαφώς κατώτερος από την πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, οι πολίτες και στις δύο χώρες προσαρμόζονται. Στη Μόσχα οι ουρές στα πρατήρια σταδιακά υποχωρούν. Στην Ουκρανία, η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε με σειρήνες και πυραυλικές επιθέσεις, αλλά και με λιγότερα παιδιά στα θρανία. Παρά τα ερείπια και τις ελλείψεις, οι Ουκρανοί συνεχίζουν να προτάσσουν ένα πείσμα επιβίωσης απέναντι σε έναν πόλεμο που αποδεικνύεται ανίκανος να κάμψει το φρόνημά τους.

«Συνηθίσαμε πλέον στις καταστροφές», δηλώνει η 45χρονη Αλιόνα Τσιστιακόβα, που πρόσφατα βρήκε άδεια τα ράφια ενός σούπερ μάρκετ ύστερα από ρωσικά πλήγματα. «Μας χτυπούν, προσπαθούν να μας αφανίσουν, αλλά εμείς βρίσκουμε τον τρόπο να αντέξουμε, κι αυτό δεν μπορούν να το αλλάξουν».

Με πληροφορίες από New York Times