Τις τελευταίες εβδομάδες, η φιλοϊρανική οργάνωση των Χούθι στην Υεμένη έχει εξαπολύσει επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, απειλώντας να περιορίσει δραστικά τις δυνατότητές της να εξάγει πετρέλαιο και αυξάνοντας την πίεση στην παγκόσμια οικονομία.

Η Σαουδική Αραβία έχει εκφράσει την απογοήτευση και την οργή της για την απροθυμία του προέδρου Τραμπ να αντιμετωπίσει τους Χούθι, σύμφωνα με πρώην διπλωμάτες και αναλυτές που επικαλούνται οι New York Times.

Οι διπλωματικές προσπάθειες του Ριάντ να προσεγγίσει το Ιράν έχουν επίσης αποφέρει περιορισμένα αποτελέσματα. Συνάντηση που είχε προγραμματιστεί για χθες, Δευτέρα μεταξύ αξιωματούχων του Ιράν, της Σαουδικής Αραβίας και άλλων χωρών του Κόλπου αναβλήθηκε αιφνιδίως το βράδυ της Κυριακής, καθώς οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παρέμεναν μεγάλες.

«Αυτή τη στιγμή οι Σαουδάραβες είναι πραγματικά απογοητευμένοι», δήλωσε ο Μάικλ Ράτνεϊ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία. «Από μια άποψη, είναι το χειρότερο δυνατό σενάριο για αυτούς», ανέφερε ακόμη.

Βασικός στόχος

Το δίλημμα της Σαουδικής Αραβίας αναδεικνύει το βαρύ τίμημα που έχει επιβάλει σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ακόμη και σε χώρες των οποίων οι ηγέτες είχαν αντιταχθεί στον πόλεμο ή είχαν επανειλημμένα προσπαθήσει να τον τερματίσουν.

Κατά τους πρώτους μήνες των συγκρούσεων, η Σαουδική Αραβία είχε δεχθεί συγκριτικά λίγες επιθέσεις από το Ιράν σε σχέση με τις γειτονικές της χώρες.

Καθώς δεν διαφαίνεται τέλος στις εχθροπραξίες, το Ιράν επιδιώκει πλέον να αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και η Σαουδική Αραβία —η μεγαλύτερη πετρελαιοεξαγωγός χώρα στον κόσμο έως ότου ο πόλεμος την υποβίβασε στην κατάταξη— έχει μετατραπεί σε βασικό στόχο.

Μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, η Σαουδική Αραβία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με επιθέσεις από τα ανατολικά, τα νότια και τα βόρεια.

Στα τέλη Αυγούστου, σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο δέχθηκε επίθεση στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο ναυτικοί.

Στα τέλη Αυγούστου, σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο δέχθηκε επίθεση στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο ναυτικοί.

Την Παρασκευή, η πολιτοφυλακή των Χούθι, η οποία είχε ήδη ανακοινώσει αποκλεισμό των σαουδαραβικών αποστολών πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, κατέλαβε έδαφος σε σημαντικό διεθνή θαλάσσιο εμπορικό διάδρομο και επικράτησε των δυνάμεων της Υεμένης, οι οποίες υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.

Την ίδια ημέρα, οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν ότι αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία κρίσιμου πετρελαιαγωγού, αποδίδοντας την επίθεση σε επίθεση με drone από ιρακινή πολιτοφυλακή που υποστηρίζεται από το Ιράν. Ο αγωγός είχε καταστεί βασική εναλλακτική οδός για την εξαγωγή σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, μετά τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.

«Ο λόγος για τον οποίο μια χώρα όπως η Σαουδική Αραβία επενδύει τόσο πολύ στην ανάπτυξη μιας σχέσης ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ακριβώς για να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο», δήλωσε ο Ράτνεϊ.

Η απροθυμία Τραμπ

Ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο de facto ηγέτης της χώρας, είχε λόγους να αισθάνεται ασφαλής σε αυτή τη συνεργασία. Εδώ και χρόνια, η κυβέρνησή του έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια και σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην καλλιέργεια προσωπικών σχέσεων με τον Τραμπ και την οικογένειά του.

Ωστόσο, όταν ο διάδοχος ζήτησε την περασμένη εβδομάδα από τον Τραμπ να αναλάβει στρατιωτική δράση εναντίον των Χούθι, ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές συνομιλίες.

Σαουδάραβες αξιωματούχοι και σχολιαστές έχουν καταστήσει σαφές ότι το βασίλειο δεν επιθυμεί να αντιμετωπίσει μόνο του τους Χούθι. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα επειδή προηγούμενη στρατιωτική εκστρατεία που είχε ηγηθεί η Σαουδική Αραβία εναντίον της οργάνωσης εξελίχθηκε σε δεκαετή περιπέτεια χωρίς σαφή έξοδο.

«Απαιτείται διεθνής στήριξη, όχι μόνο από τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες της περιοχής», έγραψε το Σάββατο σε σαουδαραβική εφημερίδα ο Αμπντουλραχμάν αλ-Ρασίντ, αρθρογράφος που βρίσκεται κοντά στη σαουδαραβική κυβέρνηση.

Ο Τραμπ, ωστόσο, φαίνεται απρόθυμος να εμπλακεί.

Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ιρλανδία ότι οι Χούθι «μας τηλεφώνησαν και δεν θέλουν να πολεμήσουν μαζί μας».

«Ηδη αντιμετωπίζει ανοιχτή σύγκρουση με το Ιράν, με ένα υπερφορτωμένο Πολεμικό Ναυτικό και μειούμενα αποθέματα πυρομαχικών. Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν θέλει να ανοίξει νέο μέτωπο», δήλωσε ο Νταν Σαπίρο, πρώην ανώτατος αξιωματούχος του Πενταγώνου για την πολιτική στη Μέση Ανατολή επί κυβέρνησης Μπάιντεν. «Στους Σαουδάραβες, όμως, αυτό προκαλεί απογοήτευση», σημείωσε ακόμη.

Το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ιρλανδία ότι οι Χούθι «μας τηλεφώνησαν και δεν θέλουν να πολεμήσουν μαζί μας».

«Υπάρχει μόνο μία χώρα με την οποία δεν είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι και θα το διευθετήσουμε», πρόσθεσε, αναφερόμενος στη Σαουδική Αραβία.

Ο Μοχάμεντ αλ-Μπουχάιτι, πολιτικός αξιωματούχος των Χούθι, διέψευσε ότι η οργάνωση είχε επικοινωνήσει με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Δεν επικοινωνήσαμε με τον Τραμπ ούτε του ζητήσαμε να μην μας επιτεθεί», δήλωσε.

Το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εμπλακούν στην Υεμένη παραμένει αντικείμενο συζήτησης, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει να παρέχει στη Σαουδική Αραβία υπηρεσίες πληροφοριών, δήλωσε ο αντιναύαρχος Τζον Ου. Μίλερ, απόστρατος διοικητής του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στη Μέση Ανατολή.

Στροφή στη διπλωματία

Η Σαουδική Αραβία είναι πλέον πιθανό να στραφεί στη διπλωματία, σύμφωνα με την Μπάρμπαρα Λιφ, πρώην υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ για θέματα Εγγύς Ανατολής. Παρά τα χρόνια σαουδαραβικών, αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών εναντίον των Χούθι, «κανείς δεν έχει βρει στρατιωτική λύση» για την αντιμετώπισή τους, δήλωσε.

Η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε επίσης να συνεργαστεί με τις γειτονικές χώρες και το Ιράν, προκειμένου να καταλήξουν σε ένα «σύνολο συμφωνιών» που θα έθετε τέλος στον πόλεμο με το Ιράν, πρόσθεσε.

Το βασίλειο θα μπορούσε επίσης να στραφεί στην Κίνα, αναζητώντας λύση, όμως οι προηγούμενες διπλωματικές προσπάθειες του Πεκίνου στην περιοχή δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνίες διαρκούς ειρήνης, σημείωσε. Η Κίνα είχε μεσολαβήσει για την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν το 2023, μία προσέγγιση που έκτοτε έχει αρχίσει να φθίνει.

Προς το παρόν, οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι είναι απίθανο να διαμαρτυρηθούν δημοσίως για τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, όσο έντονη και αν είναι η απογοήτευσή τους, εκτιμούν αναλυτές.

«Δεν πρόκειται να δείξουν κανένα είδος αποστασιοποίηση», είπε η Λιφ, προσθέτοντας: «Θα πρέπει να προχωρήσουν σε κάποια άλλη διπλωματική προσπάθεια».

Νέος πρέσβης των ΗΠΑ

Από πλευράς του, ο Αμερικανός πρόεδρος πρότεινε τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή του Τέξας Γουέσλι Χαντ για τη θέση του πρέσβη των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, καλύπτοντας μία θέση που παραμένει κενή από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025.

Ο Χαντ, βετεράνος του αμερικανικού στρατού, έχει υπηρετήσει στο παρελθόν στο Ιράκ και τη Σαουδική Αραβία. Δεν διεκδικεί την επανεκλογή του στη Βουλή των Αντιπροσώπων, μετά την ανεπιτυχή προσπάθειά του να εκλεγεί στη Γερουσία.

Εφόσον η υποψηφιότητά του εγκριθεί από τη Γερουσία, ο Χαντ θα αναλάβει καθήκοντα στο Ριάντ σε αυτή την περίοδο αυξημένης έντασης.

Πηγή: New York Times, Reuters