Μετά από τρία χρόνια πολέμου του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, ο παλαιστινιακός θύλακας βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ανθρωπιστική καταστροφή πρωτοφανούς κλίμακας, με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες και το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών του κατεστραμμένο.

Η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023, μετά την αιματηρή επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, κατά την οποία σκοτώθηκαν 1.139 άνθρωποι και 240 συνελήφθησαν ως όμηροι.

Το Ισραήλ απάντησε με εκτεταμένους βομβαρδισμούς στη Γάζα, εντείνοντας παράλληλα τον 16 ετών αποκλεισμό του παλαιστινιακού θύλακα και περιορίζοντας την πρόσβαση του πληθυσμού σε τρόφιμα, νερό, καύσιμα και βασικές υπηρεσίες.

Μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου 2025, χωρίς ωστόσο να σημάνει το τέλος των εχθροπραξιών.

Σύμφωνα με τη συντριπτική πλειοψηφία των μελών της Διεθνούς Ενωσης Μελετητών Γενοκτονιών (IAGS), οι πράξεις του Ισραήλ στη Γάζα στοιχειοθετούν το έγκλημα της γενοκτονίας.

Ο απολογισμός της καταστροφής

Το Al Jazeera δημοσίευσε στοιχεία από τον θλιβερό απολογισμό του πολέμου στον παλαιστινιακό θύλακα:

Ενας στους 30 κατοίκους έχει σκοτωθεί

Τρία χρόνια ισραηλινών επιθέσεων έχουν αφήσει πίσω τους τουλάχιστον 74.000 νεκρούς Παλαιστινίους, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 21.000 παιδιά. Πρόκειται για περίπου έναν στους 30 κατοίκους της Γάζας, δηλαδή το 3% του προπολεμικού πληθυσμού. Το υπουργείο Υγείας της Χαμάς καταγράφει μόνο τους θανάτους που έχουν καταγραφεί σε νοσοκομεία ή έχουν δηλωθεί επισήμως. Ο πραγματικός απολογισμός εκτιμάται ότι είναι πολύ υψηλότερος, καθώς δεν περιλαμβάνει χιλιάδες ανθρώπους που εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα ερείπια ή αγνοούνται.

Eνας στους 13 κατοίκους έχει τραυματιστεί

Περισσότεροι από 175.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί, δηλαδή περίπου ένας στους 13 κατοίκους της Γάζας. Σύμφωνα με εκτίμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), περίπου 24% των τραυματιών έχoυν υποστεί τραυματισμούς που θα αλλάξουν τη ζωή τους και θα χρειαστούν μακροχρόνια αποκατάσταση. Περίπου το ένα τέταρτο αυτών είναι παιδιά. Την ίδια στιγμή, οι ελάχιστες υγειονομικές εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να λειτουργούν στη Γάζα βρίσκονται στα όρια των δυνατοτήτων τους, με τεράστιες ανάγκες και ολοένα μικρότερα αποθέματα σε βασικά υλικά και φάρμακα.

Περίπου 1.500 νεκροί μετά την κατάπαυση του πυρός

Από τότε που τέθηκε σε ισχύ η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στις 10 Οκτωβρίου 2025, το Ισραήλ έχει εξαπολύσει πληθώρα επιθέσεων, οι οποίες έχουν στοιχίσει τη ζωή τουλάχιστον 1.460 ανθρώπων, ενώ 5.116 έχουν τραυματιστεί. Ανάλυση του Al Jazeera διαπίστωσε ότι το Ισραήλ εξαπέλυσε επιθέσεις στη Γάζα τις 325 από τις 361 τελευταίες ημέρες. Μόλις 36 ημέρες πέρασαν χωρίς να αναφερθούν επιθέσεις, νεκροί ή τραυματισμοί.

Το 94% των υγειονομικών εγκαταστάσεων έχει υποστεί ζημιές

Σχεδόν το σύνολο των νοσοκομείων και των κλινικών της Γάζας έχει βρεθεί στο στόχαστρο ισραηλινών επιθέσεων. Τρία χρόνια μετά, το 94% των υγειονομικών εγκαταστάσεων έχει τεθεί πλήρως ή μερικώς εκτός λειτουργίας, αφήνοντας ασθενείς χωρίς πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA). Από τις συνολικά 666 εγκαταστάσεις, μόλις 42 εξακολουθούν να λειτουργούν.

Η Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης προβλέπει ότι τα νοσοκομεία δεν πρέπει να αποτελούν στόχο επιθέσεων, ενώ το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο παρέχει ειδική προστασία στις ιατρικές μονάδες και το υγειονομικό προσωπικό. Σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, η εκ προθέσεως επίθεση σε νοσοκομείο συνιστά έγκλημα πολέμου.

Το 91% των νοικοκυριών χωρίς επαρκή πρόσβαση σε νερό

Από τον Οκτώβριο του 2023, το Ισραήλ έχει στοχοποιήσει τις ήδη εύθραυστες υποδομές ύδρευσης της Γάζας, πλήττοντας γεωτρήσεις, αγωγούς, μονάδες αφαλάτωσης και συστήματα αποχέτευσης. Εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ αναφέρουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης έχει υποστεί ζημιές ή έχει καταστραφεί. Οι τοπικές αρχές κάνουν λόγο για κατεστραμμένους αγωγούς και γεωτρήσεις που είτε έχουν μολυνθεί από λύματα είτε δεν είναι πλέον προσβάσιμες εξαιτίας των επιθέσεων και του εκτοπισμού του πληθυσμού. Σχεδόν ο μισός πληθυσμός της Γάζας επιβιώνει πλέον με λιγότερα από έξι λίτρα νερού την ημέρα για πόση και μαγείρεμα. Το όριο έκτακτης ανάγκης για «βραχυπρόθεσμη επιβίωση» ορίζεται στα 20 λίτρα ημερησίως.

Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει καταρρεύσει

Περίπου το 93% των σχολείων χρειάζεται πλήρη ανοικοδόμηση, σύμφωνα με το OCHA, αφήνοντας περισσότερους από 700.000 μαθητές χωρίς πρόσβαση στη δημόσια εκπαίδευση. Τουλάχιστον 63 κτίρια πανεπιστημίων έχουν καταστραφεί, ενώ όσα παραμένουν όρθια χρησιμοποιούνται ως καταφύγια για εκτοπισμένους.

Σχεδόν όλα τα σπίτια έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές

Το 82% του συνόλου των κτιρίων στη Γάζα έχει καταστραφεί. Σύμφωνα με το OCHA, ολόκληρες γειτονιές έχουν ισοπεδωθεί, με αποτέλεσμα 1,98 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι να έχουν εκτοπιστεί. Πρόκειται για το 90% του συνολικού πληθυσμού. Το 93% των σχολείων χρειάζεται ανοικοδόμηση

Το πιο επικίνδυνο μέρος για δημοσιογράφους

Σχεδόν 300 δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από τις 7 Οκτωβρίου 2023, μεταξύ των οποίων 12 δημοσιογράφοι του Al Jazeera, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Shireen Abu Akleh.

Με πληροφορίες από Al Jazeera