Γράφει η Ελένη Τζαννάτου

Μεγάλες, μικρές, κρεμαστές, φουσκωτές, αγκαλιασμένες από τροφαντούς αρκούδους, ζαχαρένιες, σε ανθοπωλεία, σε ζαχαροπλαστεία, ακόμα και σε φούρνους, οι κόκκινες καρδιές αυτές τις ημέρες είναι παντού. Και προμηνύουν ένα και μόνο πράγμα: τα βέλη που ετοιμάζεται να ρίξει ο Αγιος Βαλεντίνος στους απανταχού ερωτευμένους για τους εορτασμούς της 14ης Φεβρουαρίου.

Αν προσπαθήσει κανείς να κλείσει τραπέζι για δύο σε εστιατόριο για αυτό το Σάββατο, για οποιαδήποτε πιθανή περίσταση, θα απογοητευτεί. Ζευγάρια ετοιμάζονται για ρομαντικό δείπνο για δύο, με λουλούδια και λοιπά δώρα να ολοκληρώνουν το κάδρο της ημέρας. Μαζί με τους θιασώτες είναι πολλοί φυσικά και οι… αρνητές του Αγίου Βαλεντίνου, που με βασικό επιχείρημα το «μα καλά, αυτή την ημέρα περιμένεις για να το γιορτάσεις;» αποκαθηλώνουν τη γιορτή ως ακόμα ένα εμπορικό κόλπο.

Και η Gen Z τι κάνει; Είναι η γενιά που πολλοί έχουν συνδέσει με τις γρήγορες γνωριμίες μέσω εφαρμογών, το εξίσου γρήγορο dating, τη μη ρομαντική/σεξουαλική αποκλειστικότητα και νέες, υβριδικές μορφές συνύπαρξης όπως το situationship (δηλαδή, τη συνθήκη στην οποία δύο άτομα βγαίνουν αλλά χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις και αποφεύγοντας να δώσουν μεγάλη σαφήνεια στο καθεστώς της σχέσης τους). Σε αυτό το τοπίο χωρούν οι ρομαντικές χειρονομίες του Αγίου Βαλεντίνου; Ή οι σημερινοί εικοσάρηδες σφυρίζουν αδιάφορα- ενδεχομένως και κυνικά- για τη γιορτή των ερωτευμένων;

«Μια ημέρα σαν όλες τις άλλες»

Ο Δημήτρης, 28 ετών, έχει κάθε χρόνο τέτοια ημέρα την ίδια εθιμοτυπική εικόνα από τους γονείς του: τον πατέρα του να αγοράζει μια τούρτα σε σχήμα καρδιάς ή μια σοκολάτα με καρδούλες για τη μητέρα του. «Από τη μία είναι χαριτωμένο, από την άλλη, πάντα μου φαινόταν λίγο cringe η τελετουργία», παραδέχεται.

Μέχρι σήμερα έχει κάνει δύο σχέσεις στη ζωή του και, όπως λέει, με κανέναν από τους συντρόφους του δεν έχουν γιορτάσει τη 14η Φεβρουαρίου – δεν σκοπεύει να το κάνει ούτε και φέτος. «Είναι μια ημέρα σαν όλες τις άλλες», για τον ίδιο, κάτι που έβρισκε και βρίσκει σύμφωνες και τις σχέσεις του. Για την ακρίβεια, βρίσκει όλο αυτόν τον καταιγισμό και τον καταναγκασμό των ημερών αρκετά κουραστικό και μια κατάσταση στην οποία δεν εντοπίζει σημεία επαφής: «Στην τηλεόραση και στον δρόμο βομβαρδίζομαι με διαφημίσεις για “το άλλο μου μισό” και κατακλύζομαι με όλον αυτόν τον ρομαντισμό που πρέπει οπωσδήποτε να τον γιορτάσω. Ειδικά τα αρκουδάκια των ημερών δεν τα κατάλαβα ποτέ – μαζεύουν σκόνη και τα πιο πολλά είναι άσχημα», σχολιάζει.

Τη λέξη cringe, ως καθαρόαιμος εκπρόσωπος της Γενιάς Ζ, χρησιμοποίησε και ο 26χρονος Αγγελος για να περιγράψει την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, εντοπίζοντας βιωματικά σε πολύ πιο τρυφερή ηλικία αυτόν τον «εξαναγκασμό» της ημέρας: «Οταν ήμασταν παιδάκια ήταν η πιο άβολη ημέρα της χρονιάς. Η ερώτηση κάποιου θείου αν γιορτάζεις σήμερα ήταν αρκετή ώστε να ψάξεις τρόπους να αποφύγεις κάθε ατυχές συναπάντημα στη διάρκεια αυτού του επίπονου εικοσιτετραώρου. Στην εφηβεία ήταν cringe πριν αξιοποιηθεί η λέξη cringe. Ποιος θα τολμούσε να εμφανιστεί στο σχολείο με ροζ μαξιλάρια ή σοκολατάκια;», αναρωτιέται σήμερα, με την ανακουφιστική απόσταση του χρόνου.

Δεν είναι πως δεν έχει ασχοληθεί καθόλου με τη γιορτή μεγαλώνοντας, αλλά ποτέ δεν προχώρησε σε πολύ μεγάλες χειρονομίες, όπως να αγοράζει δώρα για τη σύντροφό του. Παρατηρώντας και τους συνομηλίκους του, θα έλεγε πάντως πως πολλοί ακολουθούν πιστά το «τελετουργικό»: «Ισως γιατί οι τελετουργίες ενίοτε υποκαθιστούν το πραγματικό νόημα αυτού που δήθεν γιορτάζεται στις 14 Φεβρουαρίου. Προφανώς, ο έρωτας δεν μπορεί να χωρέσει σε αυτές τις τελετουργίες, σε μικροδωράκια και επετειακές χαριτωμενιές. Αλλά όλα αυτά μπορούν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση ότι ναι, είμαστε ερωτευμένοι, είμαστε με κάποιον, μας νοιάζει κάποιος. Οτι δεν είμαστε μόνοι βασικά», θα συμπεράνει.

«Δεν μπορείς να κρυφτείς από τη 14η Φλεβάρη»

«Αν σε κάτι διαφέρω από την παρέα μου είναι ότι γιορτάζω τον Αγιο Βαλεντίνο», θα πει, αλλάζοντας το συλλογικό αφήγημα, η Μελίνα. «Ή, μάλλον, παραδέχομαι ότι γιορτάζω και όταν αυτό δεν είναι εφικτό, για ευνόητους λόγους, εύχομαι πάντα να γιόρταζα!», θα συμπληρώσει η 24χρονη.

Στα μάτια της, μια τέτοια γιορτή είναι κυρίως ευκαιρία για να ξεφύγει κανείς από την ομοιομορφία της καθημερινότητας: «Η ημέρα των ερωτευμένων είναι πάνω από όλα μία αφορμή για να γιορτάσεις κάτι, δηλαδή μία ξεκάθαρη ευκαιρία για να σπάσεις τη ρουτίνα. Ισως είναι και από τις λίγες φορές που δεν θα έπρεπε να λέμε κακό λόγο για τον καταναλωτισμό και την “εμπορευματοποίηση” του έρωτα, των συναισθημάτων κ.λπ. Αν είναι έτσι, να καταργήσουμε γενέθλια, γιορτές και ό,τι τέλος πάντων έχει παρόμοια διάθεση», θα σχολιάσει, αντιστρέφοντας τον κυνισμό.

Πολύ απλά, μια «ειδική περίσταση» είναι και αυτή που θα μας σηκώσει από τον καναπέ: «Είναι κακό να θες να το γιορτάσεις με το να αγοράσεις λουλούδια, σοκολάτες, δώρα ή εισιτήριο για μία ρομαντική ταινία; Από εκεί που θα βαριόσουν να πας μέχρι το σινεμά σκεπτόμενος το πού θα βρεις πάρκινγκ, την κούραση της εβδομάδας και τα χρήματα που θα ξοδέψεις, η γιορτή αυτή είναι μία τέλεια δικαιολογία για να τα παραβλέψεις όλα, να βγεις επιτέλους από το σπίτι και να ξεκολλήσεις από το Netflix», θα καταλήξει περήφανα η Μελίνα.

Ο ρομαντισμός μπορεί φυσικά να επιβιώνει και εκτός χρονικών και εορταστικών πλαισίων: «Μπορείς να γιορτάσεις τον ρομαντισμό κάπως αλλιώς: με μια χειρονομία, να πάρεις ένα δώρο ή ένα λουλούδι ξαφνικά επειδή το ένιωσες, ακόμα και ένα φαγητό από το σούπερ μάρκετ που ξέρεις ότι αρέσει στον άλλο», σύμφωνα με τον Δημήτρη, που προτιμά αυτή τη… μέθοδο.

Πάντως, λίγο-πολύ και οι «αρνητές», στο τέλος της ημέρας, θα παραδεχτούν τη συμβολική λειτουργία ενός εθιμοτυπικού σαν αυτό του Αγίου Βαλεντίνου. Οπως ο Αγγελος: «Δεν μπορείς να κρυφτείς από τη 14η Φλεβάρη. Σνομπάρεις, κοροϊδεύεις, παριστάνεις ότι αγνοείς τον εορτασμό, αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το ερώτημα του θείου “αν γιορτάζεις σήμερα” επανέρχεται σαν υπενθύμιση, σαν αγωνία, σαν προσμονή. Σαν όλα όσα πραγματικά “γιορτάζουν” τον έρωτα».