Γράφει ο Αλέξανδρος Λοθάνο

Οπως κάθε αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που σημάδεψε μια χώρα ή/και μια εποχή, έτσι και ο Μάο Τζεντόνγκ (πιο γνωστός ως Τσετούνγκ) έχει αιώνιους υποστηρικτές και αιώνιους εχθρούς αναφορικά με τον τρόπο που κυβέρνησε τον ασιατικό γίγαντα από το 1949 έως τον θάνατό του, το 1976.

Οι πρώτοι θεωρούν τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας και ιδρυτή της Λαϊκής Δημοκρατίας ως έναν μεγάλο επαναστάτη που έβαλε τη χώρα στον δρόμο του εκσυγχρονισμού και την απελευθέρωσε από την ιμπεριαλιστική επιρροή.

Οι δεύτεροι, αντίθετα, τον θεωρούν επί της ουσίας έναν δικτάτορα, αφού η διακυβέρνησή του συνδέθηκε με εκατομμύρια θανάτους από λιμούς (οι αριθμοί κυμαίνονται από 40 έως 80 εκατομμύρια), εκκαθαρίσεις και στρατόπεδα εργασίας, στον βωμό της ταχύτατης εκβιομηχάνισης και κολεκτιβοποίησης.

Πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό του, η σκιά του «Μεγάλου Τιμονιέρη», όπως επίσης χαρακτηριζόταν, εξακολουθεί να απλώνεται βαριά στη χώρα του 1,4 δισεκατομμυρίου κατοίκων και η κάθε αναφορά στο πρόσωπό του από τη Δύση αντιμετωπίζεται με μεγάλη δυσπιστία.

Ειδικά, δε, όταν αυτή προέρχεται από έναν ποδοσφαιριστή που πιθανότατα δεν έχει διαβάσει ούτε γραμμή σε βιβλίο για την πορεία του Κινέζου πολιτικού, αλλά ασπάζεται ελαφρά τη καρδία την άποψη περί του «δικτάτορα Μάο», επειδή κάποιος τον παρουσίασε ως τέτοιο, για να πικάρει τον Εμπαπέ, ο οποίος εσχάτως έχει γίνει viral παντού ως «δικτάτορας».

Πρόσφατα, ο τερματοφύλακας της Ρεάλ Μαδρίτης, Τιμπό Κουρτουά, παραδέχθηκε ότι στα αποδυτήρια της Βασίλισσας ρίχνουν μεγάλο γέλιο με την απεικόνιση του Εμπαπέ ως δικτάτορα με στρατιωτική στολή, και μάλιστα έγινε γνωστό ότι οι συμπαίκτες του στην εθνική Γαλλίας τον αποκαλούν χαϊδευτικά (;) «Μομπούτ», εμπνευσμένοι από τον (επισήμως) αιμοσταγή δικτάτορα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Μομπούτου Σέσε Σέκο.

Σε ένα γαλλικό podcast ονόματι «The Bridge Show», τον Απρίλιο του 2025, ο Εμπαπέ ρωτήθηκε για ένα βίντεο που τον παρουσίαζε στο σώμα του Μάο. «Οταν έκαναν ένα βίντεο με έναν τύπο, νομίζω ότι ήταν ένας Κινέζος δικτάτορας, έβαλαν το πρόσωπό μου», εμφανίζεται να λέει ο Γάλλος ποδοσφαιριστής και να κάνει ένα περιπαικτικό μειδίαμα, προτού προσθέσει γελώντας πως «το χρησιμοποιώ πολύ με τους φίλους μου».

Αυτό το «Κινέζος δικτάτορας» δεν άρεσε καθόλου στις Αρχές της Κίνας, οι οποίες θεώρησαν τον χαρακτηρισμό «ασυγχώρητη προσβολή» ενός πολιτικού που σημάδεψε ανεξίτηλα την Ιστορία της χώρας. Και οι έντονες αντιδράσεις δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνισή τους.

«Λόγια και πράξεις που πληγώνουν τα αισθήματα του κινεζικού λαού θα αντιμετωπιστούν βεβαίως με ομόφωνη απόρριψη απ’ όλους τους τομείς της κινεζικής κοινωνίας», προανήγγειλε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Γκούο Τζιακούν. Και πώς αποτυπώθηκε αυτή η ομόφωνη απόρριψη;

Τρεις εκ των χορηγών του Εμπαπέ από την Κίνα, η κορυφαία γαλακτοβιομηχανία Mengniu, η εταιρεία ενεργειακών ποτών Dongpeng και η εταιρεία παραγωγής τυροκομικών προϊόντων Milkground τερμάτισαν τις χορηγικές συμφωνίες τους με τον Γάλλο σταρ, οι οποίες αποτιμώνται συνολικά σε ένα ποσό που ξεπερνάει τα επτά εκατ. ευρώ.

Η αντίδραση, όμως, δεν έμεινε εκεί. Ο λογαριασμός του Εμπαπέ στις κινεζικές διαδικτυακές πλατφόρμες Weibo, RedNote και Xiaohongshu «πάγωσε», ενώ διεθνείς εταιρείες που έχουν συμφωνίες μαζί του, όπως Dior, Hublot και On, υποχρεώθηκαν να αποσύρουν περιεχόμενο που περιλάμβανε τον Εμπαπέ.

Ο διαδικτυακός αποκλεισμός, όμως, θα μεταφερθεί και στην τηλεόραση, αφού το κρατικό κανάλι CCTV αποφάσισε να μη μεταδίδει τα παιχνίδια της Ρεάλ Μαδρίτης για να μην προβάλλει τον Εμπαπέ, θέτοντας σε κίνδυνο μια συμφωνία 400 εκατ. ευρώ της ισπανικής La Liga με τον κινεζική πλατφόρμα streaming Migu, η οποία και αυτή είναι κρατική.

Η δυναμική αντίδραση των Κινέζων θορύβησε τόσο πολύ τον πρόεδρο της Λίγκας, Χαβιέρ Τέμπας, που ζήτησε δημοσίως συγγνώμη, συναντήθηκε με τον Κινέζο πρέσβη στην Ισπανία, Γιάο Τζινγκ, σε μια προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι, και δεν αποκλείεται να μεταβεί στην Κίνα για να έχει κατ’ ιδίαν συζητήσεις με τους υπευθύνους των τηλεοπτικών καναλιών.

Η Ρεάλ Μαδρίτης, η οποία βεβαίως με τη σειρά της έχει άλλες, πολύ προσοδοφόρες εμπορικές συμφωνίες με κινεζικές εταιρείες, έσπευσε και αυτή να ζητήσει συγγνώμη με σχετική ανακοίνωση, κάτι που έκανε και ο Εμπαπέ είτε γιατί τον υποχρέωσαν ο σύλλογος και η λίγκα στην οποία αγωνίζεται είτε επειδή το περιβάλλον του τον προέτρεψε να προσπαθήσει να μαζέψει τα ασυμμάζευτα.

Στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν βίντεο με εξαγριωμένους Κινέζους ποδοσφαιρόφιλους να καίνε φανέλες του Εμπαπέ ή να διαλύουν διαφημίσεις με το πρόσωπο του Γάλλου, οι οποίες κυριαρχούσαν άλλωστε στους δρόμους του Πεκίνο στη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Η Κίνα μπορεί να μην έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια ανταγωνιστική εθνική ομάδα και να έχει μόλις μία μουντιαλική παρουσία στην ιστορία της (με τρεις ήττες και 0-9 γκολ το 2002 σε Ιαπωνία και Νότια Κορέα), αλλά λατρεύει το ποδόσφαιρο.

Και ο Εμπαπέ είναι ένα από τα πιο ισχυρά «προϊόντα» του αθλήματος τα τελευταία χρόνια, όπως επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η φανέλα του είναι αυτή με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στη χώρα, απ’ όπου προέρχεται το 10%-15% των διεθνών πωλήσεων της Ρεάλ, η οποία υπολογίζεται πως έχει 97 εκατομμύρια φιλάθλους στην Κίνα, ο μεγαλύτερος αριθμός εκτός Ισπανίας.

Μια λατρεία που δέχθηκε ανεπανόρθωτο πλήγμα τις τελευταίες ημέρες επειδή, προφανώς χωρίς να βουτήξει πριν τη γλώσσα στο μυαλό, ο Γάλλος ποδοσφαιριστής πρόσβαλε ένα πρόσωπο που δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο στην Κίνα. Είτε έτσι είτε αλλιώς…