Το περπάτημα είναι ίσως η πιο αυτονόητη μορφή κίνησης. Τι συμβαίνει όμως όταν –αντί να αφήνουμε το σώμα να κινείται σχεδόν αυτόματα- επιβραδύνουμε κάθε βήμα και επικεντρωνόμαστε συνειδητά στο πώς ακουμπά το πέλμα το έδαφος, πώς μεταφέρεται το βάρος και πώς διατηρούμε την ισορροπία μας;

Αυτή είναι, σε γενικές γραμμές, η λογική πίσω από το tai chi walking, μια απλούστερη εκδοχή των κινήσεων του tai chi. Είναι ένας πιο προσιτός τρόπος να γνωρίσει κάποιος ορισμένα από τα στοιχεία της παραδοσιακής κινεζικής πρακτικής. Δεν απαιτεί την εκμάθηση μιας ολόκληρης ακολουθίας κινήσεων και μπορεί να γίνει ακόμη και σε ένα διάδρομο, ένα πεζοδρόμιο ή μέσα σε έναν αρκετά μεγάλο χώρο.

Τι ακριβώς είναι το tai chi walking

Το tai chi είναι μια πολεμική τέχνη και μορφή άσκησης με ιστορία αιώνων, η οποία βασίζεται σε αργές και συνεχόμενες κινήσεις.

Στην παραδοσιακή φιλοσοφία του tai chi κεντρικό ρόλο έχει η έννοια του qi, της ζωτικής ενέργειας η οποία θεωρείται ότι κυκλοφορεί μέσα στο σώμα. Πρόκειται για στοιχείο της παραδοσιακής θεωρίας πάνω στην οποία αναπτύχθηκε η πρακτική και όχι για έννοια της σύγχρονης ιατρικής.

Οι ολοκληρωμένες ασκήσεις tai chi αποτελούνται από συγκεκριμένες στάσεις και βήματα που εκτελούνται διαδοχικά και με προκαθορισμένη σειρά. Μια πλήρης ακολουθία ονομάζεται «form» και η εκμάθησή της μπορεί να είναι απαιτητική.

«Η εκμάθηση μιας φόρμας tai chi μπορεί να φαίνεται λίγο δύσκολη για κάποιους ανθρώπους, επειδή απαιτεί πολλή απομνημόνευση», εξηγεί ο Στάνγουντ Τσανγκ, εκπαιδευτής tai chi στο πρόγραμμα WellnessWorks του Ιατρικού Κέντρου Beth Israel Deaconess, που συνεργάζεται με το Χάρβαρντ. Ορισμένες ακολουθίες, μάλιστα, μπορεί να χρειαστούν έως και έναν χρόνο για να κατακτηθούν.

Το tai chi walking κρατά ουσιαστικά το κομμάτι των βημάτων και της κίνησης του κάτω μέρους του σώματος, χωρίς να απαιτεί την εκμάθηση μιας πλήρους ακολουθίας.

Γιατί διαφέρει από το συνηθισμένο περπάτημα

Η βασική διαφορά έγκειται στην ταχύτητα και στον τρόπο μεταφοράς του βάρους. Στο κανονικό περπάτημα, η ορμή του σώματος μάς βοηθά να κινηθούμε προς τα εμπρός. Στο tai chi walking, αντίθετα, κάθε βήμα γίνεται αργά και ελεγχόμενα, με το σώμα να παραμένει για περισσότερο χρόνο στηριγμένο στο ένα πόδι. Αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη πρόκληση για την ισορροπία, καθώς το σώμα πρέπει να παραμένει σταθερό την ώρα που μετακινείται το κέντρο βάρους.

Παράλληλα, ο ασκούμενος καλείται να προσέξει περισσότερο τι συμβαίνει στα πέλματά του. Αντί το πόδι να προσγειώνεται γρήγορα και το επόμενο βήμα να ακολουθεί σχεδόν αυτόματα, πρώτα τοποθετείται στο έδαφος και στη συνέχεια το βάρος μεταφέρεται σταδιακά πάνω του. Η διαδικασία αυτή, σύμφωνα με το Χάρβαρντ, μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη αντίληψη της βάδισης και της ισορροπίας.

Ενεργοποιεί και τους μικρότερους μυς

Κατά το συνηθισμένο περπάτημα, το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς αναλαμβάνουν οι μεγαλύτερες μυϊκές ομάδες. Η πολύ πιο αργή και ελεγχόμενη κίνηση του tai chi walking ενεργοποιεί περισσότερο μικρότερους μυς στα πέλματα, τους αστραγάλους και το κάτω μέρος των ποδιών, οι οποίοι παίζουν σημαντικό ρόλο στη σταθερότητα και στο βάδισμα. Η παρατεταμένη φόρτιση κάθε ποδιού ενδέχεται επίσης, σύμφωνα με το Χάρβαρντ, να συμβάλλει θετικά στην οστική πυκνότητα.

Τα οφέλη που επισημαίνονται, πάντως, δεν περιορίζονται στο καθαρά σωματικό κομμάτι.

Και μια άσκηση ενσυνειδητότητας

Το tai chi walking λειτουργεί παράλληλα ως πρακτική ενσυνειδητότητας (mindfulness). Ο στόχος δεν είναι να φτάσει κανείς γρήγορα κάπου. Αντίθετα, καλείται συνειδητά να αντισταθεί στην τάση να επιταχύνει και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στο κάθε βήμα. Η προσοχή στρέφεται στη μεταφορά του βάρους, στην αίσθηση των πελμάτων αλλά και στην αναπνοή.

Με αυτόν τον τρόπο, μια καθημερινή κίνηση όπως το περπάτημα μετατρέπεται σε μια πολύ πιο συνειδητή διαδικασία. Το Χάρβαρντ επισημαίνει ότι η επιβράδυνση των βημάτων, η προσεκτική μεταφορά του βάρους και η εστίαση στην αναπνοή μπορούν να υποστηρίξουν την ισορροπία, το βάδισμα και την ενσυνειδητότητα.

Οχι, δεν είναι «θαυματουργή» μέθοδος αδυνατίσματος

Το ενδιαφέρον γύρω από νέες μορφές άσκησης συνοδεύεται συχνά από υπερβολικούς ισχυρισμούς στα social media. Ο Τσανγκ ξεκαθαρίζει ότι το tai chi walking δεν αποτελεί κάποιον «εύκολο δρόμο» για εντυπωσιακή απώλεια βάρους ή μεγάλη αύξηση της μυϊκής μάζας.

Οι ισχυρισμοί που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο ότι κάποιος μπορεί να χάσει μεγάλες ποσότητες βάρους ή να αυξήσει εντυπωσιακά τη μυϊκή του μάζα μόνο με tai chi walking είναι, όπως λέει, «απλώς ψευδείς».

Πώς γίνεται

Η βασική κίνηση είναι σχετικά απλή. Ξεκινά με αυτό που στο tai chi ονομάζεται «empty step», δηλαδή «άδειο βήμα». Το δεξί πόδι προχωρά μπροστά και ακουμπά ολόκληρο στο έδαφος, χωρίς όμως αρχικά να μεταφερθεί πάνω του το βάρος. Στη συνέχεια, το βάρος μετακινείται αργά προς τα εμπρός μέχρι να στηρίζεται πλήρως στο δεξί πόδι. Το σώμα κινείται ξανά ελαφρώς προς τα πίσω, τα δάχτυλα του ποδιού ανασηκώνονται και το πέλμα στρέφεται λίγο προς τα έξω. Το βάρος περνά ξανά μπροστά και στη συνέχεια προχωρά το αριστερό πόδι, με την ίδια διαδικασία να επαναλαμβάνεται.

Υπάρχει και απλούστερη εκδοχή: τα πόδια παραμένουν παράλληλα και παραλείπεται η κίνηση μπρος-πίσω. Το ένα πόδι τοποθετείται μπροστά χωρίς βάρος, το βάρος μεταφέρεται σταδιακά πάνω του και στη συνέχεια ακολουθεί το άλλο. Οι κινήσεις μπορούν να γίνουν προς τα εμπρός, προς τα πίσω ή στο πλάι.

Παρότι τα βασικά βήματα είναι εύκολα στην εκμάθηση, το Χάρβαρντ σημειώνει ότι ένα βίντεο επίδειξης ή η καθοδήγηση εκπαιδευτή μπορεί να βοηθήσει κάποιον να κατανοήσει καλύτερα την τεχνική.

Με πληροφορίες από Harvard Health