Γράφει ο Αιμίλιος Χαρμπής

Η βαθιά φωνή του βαρύτονου ξεχώριζε πάντα, ακόμα και δίχως να χρειαστεί να εμφανιστεί το πρόσωπό του στην οθόνη· είτε δίνοντας τη θρυλική εντολή «engage» στο πλήρωμα του Enterprise ως Κάπτεν Ζαν-Λικ Πικάρντ, είτε συμβουλεύοντας τα νεότερα –και πιο παράτολμα– μέλη των X-Men ως καθηγητής Τσαρλς Εξέιβιερ. Μοιάζει λίγο παράξενο το γεγονός ότι ένας ηθοποιός με το κλασάτο εκτόπισμα του Πάτρικ Στιούαρτ, που έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 86 ετών χτυπημένος από το Αλτσχάιμερ, μένει στη συλλογική μνήμη βασικά μέσα από δύο τόσο «εμπορικούς» χαρακτήρες. Από την άλλη ο ίδιος δεν είχε κανένα πρόβλημα με αυτό, χαρακτηρίζοντας σνομπ όσους επέμεναν να τον ρωτούν γιατί συνέχισε να παίζει επί τόσα χρόνια έναν τηλεοπτικό ρόλο.

Διότι το ταλέντο του (Σερ) Πάτρικ Στιούαρτ ήταν όντως σπουδαίο. Μέσα σε μια καριέρα έξι δεκαετιών υπηρέτησε σταθερά το θέατρο, ερμηνεύοντας ρόλους σε έργα του Σαίξπηρ, του Χάρολντ Πίντερ, του Σάμιουελ Μπέκετ και πολλών άλλων, ενώ στη μεγάλη οθόνη είχε την άνεση να παίξει από σκληροτράχηλους αξιωματικούς όπως στο «Dune» του Ντέιβιντ Λιντς, μέχρι μια παρωδία του βασιλιά Ριχάρδου, στο ανεκδιήγητο «Ρομπέν των Δασών: Οι ήρωες με τα κολάν» του Μελ Μπρουκς. Η κωμωδία άλλωστε του πήγαινε, όπως φάνηκε και στο διαμαντάκι του Στιβ Μάρτιν «L.A. Story».

Η «χρυσή» επταετία

Στην καριέρα του ωστόσο, όπως είπαμε, δεσπόζει η επταετία 1987-1994 και τα συνολικά 176 επεισόδια στα οποία φόρεσε τη στολή του κυβερνήτη του Enterprise στο τηλεοπτικό «Star Trek: Η επόμενη γενιά». Εχοντας να επωμιστεί την κληρονομιά μιας ήδη θρυλικής σειράς, τόσο εκείνος όσο και οι υπόλοιποι πρωταγωνιστές κατάφεραν να δημιουργήσουν καινούργιες στρατιές πιστών θαυμαστών, οι οποίοι συνέχισαν να τους/τον λατρεύουν πολύ μετά την ολοκλήρωσή της. Με την αυγή του 21ου αιώνα, ο Πάτρικ Στιούαρτ μπήκε στα παπούτσια ενός άλλου, ήδη μυθικού χαρακτήρα, τουλάχιστον όσον αφορά το κομίστικο φάσμα της ποπ κουλτούρας. Ο καθηλωμένος στο αναπηρικό αμαξίδιο, αλλά τρομακτικά ιδιοφυής, δρ Εξέιβιερ ήταν ο επικεφαλής και μέντορας των X-Men, των μεταλλαγμένων που φροντίζουν για τη σωτηρία του κόσμου στο σύμπαν της Marvel. Ερμηνευμένος με θαυμαστή αμφισημία από τον Στιούαρτ σε μια σειρά από σίκουελ και άλλα παρακλάδια του franchise, ο χαρακτήρας είχε την ιδιότητα να αποπνέει άλλοτε απόλυτο σεβασμό και σοφία και άλλοτε κανονικό τρόμο, όταν οι ασύγκριτες δυνάμεις του στρέφονταν προς τη λάθος κατεύθυνση.

Με τον «Μαγκνίτο»

Από αυτές τις ταινίες φυσικά εκείνο που θυμόμαστε περισσότερο είναι οι πνευματικές –και όχι μόνο– αναμετρήσεις με τον άσπονδο εχθρό του, Μαγκνίτο, τον οποίο υποδυόταν ο κατά τα άλλα καλός του φίλος Ιαν ΜακΚέλεν. Οι δυο τους, πραγματικοί Βρετανοί τζέντλεμεν μιας άλλης εποχής, είχαν εμφανιστεί μαζί και στο θεατρικό σανίδι, όμως το ευρύ κοινό θα τους θυμάται πάντα για το ειδικό βάρος που κατάφεραν να δώσουν στους «χάρτινους» ήρωές τους. Οπως άλλωστε το έθεσε κάποτε ο ίδιος ο Πάτρικ Στιούαρτ, μιλώντας για τον Κάπτεν Πικάρντ: «Πραγματικά πιστεύω ότι δημιουργήσαμε ένα αξιοθαύμαστο άτομο».