Ενέργεια, ασφάλεια και περιφερειακές εξελίξεις βρέθηκαν στο επίκεντρο της άτυπης τριμερούς συνάντησης Κύπρου–Ελλάδας–Αιγύπτου στο Ελ Αλαμέιν την Τρίτη, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, τον Πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη να επαναβεβαιώνουν τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας των τριών χωρών για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε δηλώσεις του μετά την τριμερή συνάντηση, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την τριμερή «άτυπη στη μορφή αλλά στρατηγική στην ουσία», αναφερόμενος στη σημασία της πρόσφατης τελικής επενδυτικής απόφασης για το κοίτασμα Κρόνος, που, όπως είπε, σηματοδοτεί τη μετάβαση της Κύπρου στην εποχή των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, μέσω των υποδομών της Αιγύπτου.

Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου έδωσε έμφαση στην ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου–Ελλάδας και στην προοπτική μεταφοράς κυπριακού φυσικού αερίου στις αιγυπτιακές υποδομές για επανεξαγωγή στις ευρωπαϊκές αγορές. Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας για την αντιμετώπιση των περιφερειακών προκλήσεων.

Την ίδια ώρα, ο Έλληνας Πρωθυπουργός επανεπιβεβαίωσε τη στήριξη της Ελλάδας στην ηλεκτρική διασύνδεση GREGY και αναφέρθηκε στις προοπτικές μεταφοράς κυπριακού φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου προς την Ευρώπη.

Οι τρεις ηγέτες συζήτησαν επίσης τις εξελίξεις στη Γάζα, τη Συρία, τον Λίβανο και τη Λιβύη, επαναλαμβάνοντας τη στήριξή τους στη λύση δύο κρατών και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

«Στρατηγικό βάθος» απέκτησε η τριμερής συνεργασία είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε τον Αιγύπτιο Πρόεδρο για την πρόσκληση και τη φιλοξενία, σημειώνοντας ότι η τριμερής συνεργασία, που μετρά περισσότερο από μία δεκαετία, βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και σε κοινούς στόχους και έχει αποκτήσει στρατηγικό βάθος.

Όπως είπε, οι τέσσερις βασικοί πυλώνες της συνεργασίας είναι η σταθερότητα, η συνδεσιμότητα, η ασφάλεια και η συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή, ενώ ανακοίνωσε ότι σε λιγότερο από δύο εβδομάδες θα πραγματοποιηθεί στο Κάιρο η έκτη τριμερής συνάντηση των Υπουργών Άμυνας και στα τέλη Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη η συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών. Εξέφρασε, παράλληλα, την προσδοκία να φιλοξενήσει στην Κύπρο την 11η τριμερή σύνοδο κορυφής.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πρόσφατη τελική επενδυτική απόφαση για το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ, λέγοντας ότι «σφραγίζει τη μετάβαση της Κύπρου στην εποχή των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την ηπειρωτική Ευρώπη, μέσω των υποδομών της Αιγύπτου».

«Η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο προς την Ευρώπη», ανέφερε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας των τριών χωρών στον ενεργειακό τομέα.

Αναφερόμενος στις περιφερειακές εξελίξεις, ο Πρόεδρος είπε ότι στόχος είναι μια ειρηνική και σταθερή Ανατολική Μεσόγειος και ευρύτερα η ειρήνη στη Μέση Ανατολή, με τερματισμό των εχθροπραξιών, αποκλιμάκωση και ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Για τη Γάζα επανέλαβε τη στήριξη της Κύπρου στη λύση δύο κρατών και την αντίθεση σε αναγκαστικό εκτοπισμό των Παλαιστινίων, σημειώνοντας ότι ο θαλάσσιος ανθρωπιστικός διάδρομος από την Κύπρο συμπληρώνει τις χερσαίες οδούς μέσω Αιγύπτου και Ιορδανίας.

Για τον Λίβανο εξέφρασε στήριξη στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας και για τη Συρία στη διατήρηση της ενότητάς της και στην ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας στη βάση του διεθνούς δικαίου.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ακόμη ότι για την Κύπρο, την Ελλάδα και την Αίγυπτο, ως τρία ναυτικά κράτη, αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα η ελευθερία και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, των θαλάσσιων οδών και των ενεργειακών υποδομών.

Αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο της Αιγύπτου ως πυλώνα περιφερειακής και ευρωπαϊκής ασφάλειας και σταθερότητας, ενώ ευχαρίστησε τον Αιγύπτιο Πρόεδρο για τη διαχρονική στήριξη της Αιγύπτου στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. Σημείωσε ακόμη ότι κατά την πρόσφατη Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, οι σχέσεις ΕΕ–Μέσης Ανατολής αποτέλεσαν «κορυφαία προτεραιότητα».

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε ακόμη, στη συμβολική σημασία του Ελ Αλαμέιν, όπου η συμμαχική νίκη το 1942 ανέκοψε την προέλαση των δυνάμεων του Άξονα στη Βόρεια Αφρική, με τη συμμετοχή Ελλήνων και Κυπρίων εθελοντών.

Εξάλλου, σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ, η Προεδρία της Δημοκρατίας ανέφερε ότι στην ατζέντα της συνάντησης βρέθηκαν ψηλά η ενέργεια, η οικονομία και η ασφάλεια, καθώς και οι περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, με τους τρεις ηγέτες να επαναβεβαιώνουν τη σημασία του τριμερούς σχήματος για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ανάπτυξη στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.

«Ορόσημο» η ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου-Ελλάδας είπε ο Αιγύπτιος Πρόεδρος

Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου χαρακτήρισε την τριμερή συνεργασία Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου πρότυπο στρατηγικής περιφερειακής συνεργασίας, που στηρίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, το κοινό όφελος και το διεθνές δίκαιο.

Στο επίκεντρο των δηλώσεών του βρέθηκε η ενέργεια, με τον κ. αλ Σίσι να χαρακτηρίζει την ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου–Ελλάδας «πραγματικό ορόσημο» για την περιφερειακή ενεργειακή ολοκλήρωση. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον σχεδιασμό για μεταφορά κυπριακού φυσικού αερίου στις αιγυπτιακές υποδομές και επανεξαγωγή του στις ευρωπαϊκές αγορές.

Ανέδειξε ακόμη τη σημασία του συντονισμού στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας για την αντιμετώπιση των περιφερειακών προκλήσεων, ενώ αναφέρθηκε στις δυνατότητες περαιτέρω οικονομικής και επενδυτικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών.

Για τη Γάζα, ο Αιγύπτιος Πρόεδρος τάχθηκε κατά του «εκτοπισμού των Παλαιστινίων» και της «αλλαγής της δημογραφικής σύνθεσης των παλαιστινιακών εδαφών», ζητώντας πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας του Σαρμ ελ Σέιχ και απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Επανέλαβε τη θέση για ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα της 4ης Ιουνίου 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Σε σχέση με τη Λιβύη, υποστήριξε πολιτική διαδικασία υπό λιβυκή ηγεσία, τη διεξαγωγή εκλογών και την αποχώρηση ξένων δυνάμεων, μαχητών και μισθοφόρων.

Για τη Συρία τάχθηκε υπέρ της ενότητας και της εδαφικής της ακεραιότητας, ενώ αναφέρθηκε στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και πολιτικών λύσεων στο Σουδάν και στο Κέρας της Αφρικής.

«Υπόδειγμα υπέρ της σταθερότητας» η συνεργασία Κύπρου-Ελλάδας-Αιγύπτου είπε ο Έλληνας Πρωθυπουργός

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την τριμερή άτυπη αλλά ουσιαστική και συνέχεια της επιτυχημένης 10ης τριμερούς συνόδου στο Κάιρο, υπογραμμίζοντας ότι το σχήμα αποτελεί «υπόδειγμα υπέρ της σταθερότητας και της ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο» και «δεν στρέφεται εναντίον οποιασδήποτε χώρας».

Αναφερόμενος στην ενέργεια, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στην ηλεκτρική διασύνδεση GREGY, ενώ για το φυσικό αέριο ανέφερε ότι «θα παράγεται στην Κύπρο, θα μεταφέρεται στην Αίγυπτο, θα χρησιμοποιεί τις υποδομές για να υγροποιείται και θα μπορεί να επιστρέφει στην Ευρώπη μέσω Αλεξανδρούπολης για να καλύψει ανάγκες χωρών στη νοτιοανατολική και κεντρική Ευρώπη». Όπως είπε, πρόκειται για «υπόδειγμα ενεργειακής συνεργασίας».

Για τη Γάζα τάχθηκε υπέρ μιας δίκαιης ειρήνης στη βάση της λύσης δύο κρατών, αναδεικνύοντας την ανάγκη απρόσκοπτης ανθρωπιστικής βοήθειας και αφοπλισμού της Χαμάς. Για τον Λίβανο επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Σε σχέση με τη Λιβύη, υποστήριξε την ενότητα της χώρας και μια πολιτική διαδικασία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, καθώς και τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών. Αναφέρθηκε ακόμη στις παράτυπες μεταναστευτικές ροές από την ανατολική Λιβύη προς την Ελλάδα, επαινώντας την Αίγυπτο για τη διαχείρισή τους.

Για το Κυπριακό, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας σε δίκαιη και βιώσιμη λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφαλείας και τάχθηκε υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, σημειώνοντας ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών πρέπει να γίνεται μέσω διαλόγου. Ως παράδειγμα ανέφερε τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών Ελλάδας–Αιγύπτου.

«Αυτή ήταν, είναι και θα είναι η προσέγγισή μας συνολικά και στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, επιδιώκει τη σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις καλής γειτονίας, πάντα με βάση το διεθνές δίκαιο», είπε.

«Σταθερότητα ωστόσο δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε και ανοχή σε τετελεσμένα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα «δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση, ούτε και να συνομιλήσει», καθώς, όπως είπε, «είναι οι δύο όψεις μιας υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής».

Καταλήγοντας, ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η ισχυρή σχέση ΕΕ–Αιγύπτου αποτελεί επένδυση στη σταθερότητα και την ευημερία της κοινής γειτονιάς, χαρακτηρίζοντας την τριμερή συνεργασία Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου «σταθερό άξονα ευημερίας και ασφάλειας».