Την ανάγκη επανέναρξης των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό από το σημείο όπου διακόπηκαν στη Διάσκεψη του Κραν Μοντανά, στη βάση των συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί, υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, σε ομιλία του στην Ειδική Έκτακτη Συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής για τις μαύρες επετείους της τουρκικής εισβολής και των γεγονότων του 1974.

Ο κ. Στεφάνου ανέφερε ότι μπροστά στις εξελίξεις και στην πρόθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, να συγκαλέσει άτυπη διευρυμένη συνάντηση με στόχο την επανεκκίνηση της διαδικασίας, η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να κινηθεί με «αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση», στηρίζοντας τις προσπάθειες για έξοδο από το παρατεταμένο αδιέξοδο.

Σύμφωνα με τον ΓΓ του ΑΚΕΛ, η βάση λύσης του Κυπριακού παραμένει η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως αυτή έχει συμφωνηθεί και επαναβεβαιωθεί επανειλημμένα από τις δύο πλευρές και όπως προβλέπεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

«Πρέπει να θυμούμαστε ότι συμφωνήσαμε και επαναβεβαιώσαμε πολλές φορές τη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα», ανέφερε, σημειώνοντας πως αυτή είναι η βάση που υποστηρίζει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία μπορεί να συμβάλει στην προσπάθεια για μια λύση που θα απελευθερώνει και θα επανενώνει την Κύπρο.

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ τόνισε ότι η διαφύλαξη των συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί στις διαπραγματεύσεις αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επανέναρξη της διαδικασίας, σημειώνοντας πως στα ουσιώδη κεφάλαια του Κυπριακού παραμένουν ανοικτά κυρίως ζητήματα που αφορούν το περιουσιακό, την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, την ασφάλεια και την εφαρμογή της λύσης.

«Η διαφύλαξη των συγκλίσεων και η επικέντρωσή μας σε αυτά που έχουν απομείνει ανοικτά όχι μόνο διατηρεί ζωντανή την προοπτική για επίλυση του εθνικού μας προβλήματος, αλλά συντομεύει και την απόσταση προς τη λύση», είπε.

Παράλληλα, επέκρινε την πολιτική της Τουρκίας για λύση δύο κρατών, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα αξιοποιεί το πέρασμα του χρόνου για παγίωση των κατοχικών δεδομένων.

Ο κ. Στεφάνου είπε πως «η Τουρκία βολεύεται με τα αδιέξοδα και με την παρέλευση του χρόνου, τον οποίο εκμεταλλεύεται με τον παράνομο εποικισμό, το ξεπούλημα των ελληνοκυπριακών περιουσιών και την προσπάθεια για αλλαγή του χαρακτήρα της τουρκοκυπριακής κοινότητας».

Προειδοποίησε ακόμα ότι η απομάκρυνση από τη συμφωνημένη βάση λύσης του Κυπριακού οδηγεί σε επικίνδυνες εξελίξεις. «Όταν ζητούμε αναθεώρηση πολιτικής και φυγή από τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, πρέπει να γνωρίζουμε ότι έτσι τελικά εξυπηρετείται το αφήγημα της Τουρκίας για λύση δύο κρατών», ανέφερε.

Στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του ο κ. Στεφάνου αναφέρθηκε στα γεγονότα του 1974, κάνοντας λόγο για τις «μαύρες επετείους» του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής και υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης.

Με προσωπική αναφορά στις στιγμές της τουρκικής εισβολής, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ περιέγραψε τη μέρα που, όπως είπε, ως παιδί στο Γερόλακκο αντίκρισε τα τουρκικά μεταγωγικά αεροπλάνα να πετούν πάνω από την περιοχή και να ρίχνουν αλεξιπτωτιστές.

«Ήταν 20 Ιουλίου και πλέον ήταν φανερό ότι η τουρκική εισβολή είχε αρχίσει», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η εισβολή ήταν ένα γεγονός που ο κυπριακός λαός ανέμενε ως πιθανή εξέλιξη σε περίπτωση πραξικοπήματος εναντίον του Προέδρου Μακαρίου.

Ο κ. Στεφάνου επανέλαβε τη θέση ότι το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 από τη Χούντα των Αθηνών και την ΕΟΚΑ Β’ αποτέλεσε «εθνική προδοσία», η οποία, όπως είπε, άνοιξε τον δρόμο στην τουρκική εισβολή.

«Το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή δεν προέκυψαν τυχαία. Ήταν οι δύο πλευρές του ίδιου σχεδίου για διχοτόμηση της Κύπρου», είπε, προσθέτοντας ότι το πραξικόπημα όχι μόνο έδωσε πρόσχημα στην Τουρκία, αλλά διευκόλυνε και τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις.

Αναφερόμενος στις πρώτες ώρες της εισβολής, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ είπε ότι οι πραξικοπηματίες δεν επέτρεψαν ουσιαστική αντίσταση, με αποτέλεσμα η Τουρκία να προχωρήσει στην κατάληψη μεγάλου μέρους των εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

«Οι εισβολείς δεν σταμάτησαν μέχρι να καταλάβουν το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο παράνομα κατακρατούν μέχρι σήμερα», ανέφερε.

Παράλληλα, ο κ. Στεφάνου τίμησε τους νεκρούς της εισβολής, τους αγνοούμενους, τους εγκλωβισμένους, τους αιχμαλώτους, τους τραυματίες και τους ανάπηρους του πολέμου, καθώς και όλους όσοι υπερασπίστηκαν την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αναφέρθηκε στους πρόσφυγες και στις γυναίκες που υπέστησαν βιασμούς κατά τη διάρκεια της εισβολής, σημειώνοντας ότι εξακολουθούν να κουβαλούν τα ψυχικά τραύματα της κακοποίησης.

Αναφερόμενος στην ιστορική μνήμη, υποστήριξε ότι η πραγματική τιμή προς όσους υπέφεραν από την τραγωδία του 1974 περνά μέσα από την υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας.

«Η αναφορά στις ιστορικές επετείους πρέπει πάντοτε να γίνεται με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον», είπε, για να σημειώσει ότι η ιστορική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για τις επόμενες γενιές.

Αναφέρθηκε επίσης στις εξελίξεις μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου, σημειώνοντας ότι οι διαφορετικές επιδιώξεις και οι πολιτικές που υπονόμευσαν το δικοινοτικό κράτος δημιούργησαν συνθήκες που οδήγησαν στις κρίσεις της δεκαετίας του 1960 και τελικά στην τραγωδία του 1974.

Όπως είπε, το ιστορικό δίδαγμα είναι ότι «σε αυτό που συμφωνούμε πρέπει να παραμένουμε συνεπείς», υπογραμμίζοντας ότι η συνέπεια στις συμφωνίες αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίλυση του Κυπριακού.

Καταλήγοντας, ο κ. Στεφάνου ανέφερε ότι το ΑΚΕΛ θα συνεχίσει να εργάζεται για μια λύση που θα τερματίζει την κατοχή και θα επανενώνει την Κύπρο.

«Η λύση η οποία θα απελευθερώνει και θα επανενώνει τον τόπο και τον λαό μας μπορεί να καταστήσει τη χώρα μας γέφυρα σταθερότητας και συνεργασίας στην πολύπαθη περιοχή μας», είπε, προσθέτοντας ότι μια τέτοια λύση θα δικαιώσει τους αγώνες και τις θυσίες όλων όσοι υπέφεραν από την κυπριακή τραγωδία.