Η επίσκεψη του Κολεγίου Επιτρόπων αύριο και μεθαύριο στην Κύπρο και η σκιά που πέφτει πάνω από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, στη διάρκεια ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου Ε.Ε., σε συνδυασμό με την έκρυθμη κατάσταση στο εσωτερικό, έχουν σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τις κινήσεις της Λευκωσίας, οδηγώντας την σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να κλείσει άρον-άρον τις πληγές που άνοιξε το επίμαχο βίντεο. Οι διαδοχικές παραιτήσεις της Φιλίππας Καρσερά Χριστοδουλίδη από τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ως επίσης και του διευθυντή του Γραφείου του προέδρου Χριστοδουλίδη και σύγαμπρού του, Χαράλαμπου Χαραλάμπους, φέρονται να επιστρατεύθηκαν για να εκτονώσουν την κατάσταση, η οποία «φούσκωσε περισσότερο από ό,τι αναμενόταν» με βάση την αρχική εκτίμηση της περασμένης Πέμπτης, οπότε το επίμαχο βίντεο έκανε την εμφάνισή του στον λογαριασμό Emily Thomson, στην πλατφόρμα Χ.

Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, η κυβέρνηση θεωρούσε αρχικά ότι θα μπορούσε να διαχειριστεί την κατάσταση στο εσωτερικό, χωρίς παραιτήσεις. Αλλά, εκ των υστέρων και «έχοντας εις γνώσιν πληροφορίες ότι επίκειντο και δημοσιεύματα στον ευρωπαϊκό Τύπο» (κάτι που στην πορεία επιβεβαιώθηκε, Politico-Financial Times), κρίθηκε ότι θα έπρεπε να δρομολογηθούν ενέργειες για άμεση εκτόνωση της κατάστασης, «πριν από την άφιξη του Κολεγίου Επιτρόπων» στην Κύπρο. Κι αυτό, αφενός γιατί ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης θέλει να αποφύγει αναταράξεις και να διασφαλίσει ότι η εικόνα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου δεν θα τρωθεί, καθώς όπως επανειλημμένα έχουμε δημοσιεύσει, φέρεται να επιδιώκει να την αξιοποιήσει για εξασφάλιση μιας δεύτερης θητείας στην ηγεσία του κυπριακού κράτους. Αλλά και γιατί, αφετέρου, η ατζέντα της Ε.Ε. βαραίνει ολοένα και περισσότερο τις τελευταίες μέρες, με πολλά ανοικτά μέτωπα, όπως η νέα διαμάχη που ξέσπασε στους κόλπους της Ε.Ε. για το Ουκρανικό, το Ιρανικό, αλλά και η πρόθεση Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία που ανήκει στη Δανία, κράτος-μέλος της Ε.Ε.

Αν και η εκάστοτε Προεδρία του Συμβουλίου δεν καθορίζει την πολιτική θέση της Ε.Ε., εντούτοις είθισται να λειτουργεί συντονιστικά και ως έντιμος διαμεσολαβητής. Και στο πλαίσιο αυτό, η εικόνα εσωστρέφειας που εμφανίζει η Λευκωσία, υπό το φως του επίμαχου βίντεο, δεν λειτουργεί ενισχυτικά στην προσπάθεια της Κυπριακής Προεδρίας να διαδραματίσει τον θεσμικό ρόλο που της αναλογεί. Αλλά, μάλλον κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση.

Οι δεύτερες σκέψεις

Υπό το φως αυτών των δεδομένων και με στόχο την «προάσπιση του ονόματος της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου Ε.Ε.», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που σε πρώτο χρόνο είχε αποφασίσει να υψώσει ασπίδα προστασίας γύρω από τον κ. Χαράλαμπο Χαραλάμπους, στη συνέχεια έκανε δεύτερες σκέψεις. Και 48 ώρες μετά την εκδήλωση της κρίσης, διαμήνυσε μέσω του αναπληρωτή κυβερνητικού εκπροσώπου, Γιάννη Αντωνίου, στο ΡΙΚ, ότι «εάν διαπιστωθεί διάπραξη οποιασδήποτε επιλήψιμης ενέργειας από τον διευθυντή του Γραφείου του, ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους θα πάψει να είναι δίπλα στον Πρόεδρο».

Μια μέρα αργότερα, η σύζυγος του Προέδρου, Φιλίππα Καρσερά, γνωστοποίησε την παραίτησή της από τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και 24 ώρες μετά, παραιτήθηκε ο κ. Χαράλαμπος Χαραλάμπους, δημιουργώντας εικόνα δύο στοχευμένων παραιτήσεων, χρονικά, αλλά και ουσιαστικά, προκειμένου να εκτονώσουν την κατάσταση, τόσο στο εσωτερικό μέτωπο, όσο και ενόψει άφιξης του Κολεγίου Επιτρόπων, στην Κύπρο. Παράλληλα, χθες, ο γενικός εισαγγελέας διόρισε ως ανεξάρτητο ποινικό ανακριτή για το επίμαχο βίντεο τον Ανδρέα Πασχαλίδη, πρώην δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου και προέδρο της Ανεξάρτητης Αρχής Ισχυρισμών και Παραπόνων.

Οι δύο παραιτήσεις, Καρσερά και Χαραλάμπους, ως επίσης και ο διορισμός ποινικού ανακριτή, λειτουργούν κατευναστικά στο εσωτερικό μέτωπο, αναχαιτίζοντας σε κάποιο βαθμό τις αντιδράσεις, κυρίως αυτές που είχαν εκδηλωθεί από συγκυβερνώντα κόμματα. Την ίδια ώρα, στις Βρυξέλλες τηρείται μάλλον μια «στάση αναμονής», γύρω από τις εξελίξεις. Κάτι που προφανώς δεν είναι άσχετο με τα κενά που υπάρχουν τόσο σε σχέση με το επίμαχο βίντεο, όσο και σε σχέση με την ταυτότητα των συντελεστών του.

Μέσα στη γενικότερη εικόνα, καταγράφεται και η ερώτηση που υπέβαλε ο γ.γ του Ευρωπαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος Sandro Gozi προς την Κομισιόν για το επίμαχο βίντεο, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για το πώς ασκείται η εξουσία στην κορυφή του κυπριακού κράτους. Στην ερώτησή του, ο κ. Gozi επιστρατεύει και αναφορά που έκανε ο επικεφαλής του Κινήματος Άλμα (που συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα) Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι αποκαλύψεις αγγίζουν τον πυρήνα του κράτους δικαίου.

Βαριά ατζέντα Ε.Ε.

Όταν η Κύπρος ανέλαβε την Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., θεωρείτο βέβαιο ότι το μεγάλο βάρος που θα καλείτο να διαχειριστεί και να συντονίσει, θα εξαντλείτο κυρίως στα ζητήματα της προώθησης της εργασίας επί του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034 και της προώθησης των νομικών πράξεων που απαιτούνται για την οικονομική στήριξη μέσω δανειοδότησης της Ουκρανίας, με το πακέτο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, ως επίσης και την προώθηση του νέου πακέτου κυρώσεων, κατά της Μόσχας.

Ωστόσο, οι καταιγιστικές εξελίξεις σε πολλά υφιστάμενα μέτωπα σε συνδυασμό με καινούργιες εστίες ανάφλεξης, απαιτούν από την Ε.Ε. ουσιαστικότερη εμπλοκή, και από την Κυπριακή Προεδρία σοβαρή παρουσία, στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου και χωρίς βεβαίως να αναμένονται υπερβολές. Ωστόσο, η Λευκωσία φαίνεται να εξαντλείται και να αναλώνεται στην εσωστρέφεια, συνεπεία του επίμαχου βίντεο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ενώ λοιπόν ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης και οι συνεργάτες του ασχολούνται με το βίντεο, στην Ε.Ε. έχει ξεσπάσει μια ουσιαστική διαμάχη με επίκεντρο το Ουκρανικό. Στο πλαίσιο της διαμάχης αυτής, η Γαλλία του Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι προσβλέπουν στο άνοιγμα ενός καναλιού επικοινωνίας και διαβούλευσης απευθείας με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, κάτι που προκαλεί αντιδράσεις άλλων κρατών-μελών. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν αρκείται να αναφέρει ότι υπάρχει ακόμη αρκετός δρόμος πριν από την έναρξη διαβουλεύσεων, αν και ήδη γίνονται σκέψεις για διορισμό του Μάριο Ντράγκι ως απεσταλμένου της Ε.Ε. για το Ουκρανικό.

Παράλληλα, η Ε.Ε. προσανατολίζεται σε κυρώσεις κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης, υπό το φως της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων, ενώ η Ευρωβουλή έκλεισε την πόρτα σε αξιωματούχους του Ιράν. Και ο Ντόναλντ Τραμπ, που ενώ γράφονταν αυτές οι γραμμές έκανε σκέψεις να κτυπήσει το Ιράν, διαμήνυσε την πρόθεσή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, που ανήκει στη Δανία, κράτος-μέλος της Ε.Ε. Το ζήτημα αυτό προκάλεσε αντιδράσεις στην Ε.Ε., ενώ η Κυπριακή Προεδρία, επί της ουσίας δεν έχει ακόμη αρθρώσει λέξη, αν και όπως πληροφορείται η «Κ» το θέμα περιλαμβανόταν μεταξύ των συζητήσεων με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα, κατά την τελετή έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας, μια μέρα πριν δημοσιοποιηθεί το επίμαχο βίντεο. Και στην περίπτωση αυτή, όπως και σε όλες τις περιπτώσεις, περιλαμβανομένων των ανοικτών μετώπων, κανείς δεν αναμένει από τη Λευκωσία να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στην Ε.Ε. Ωστόσο, οφείλει να διαδραματίσει τον θεσμικό ρόλο που της αναλογεί το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, ο οποίος τείνει να περιοριστεί σημαντικά, δεδομένης της εσωστρέφειας που εκπέμπει τις τελευταίες μέρες το κυπριακό κράτος.