Το ζήτημα της κατάχρησης στη διαβάθμιση εγγράφων αναδείχθηκε σε συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών την Τετάρτη, στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης εξέτασης του θέματος έπειτα από εισήγηση της Βουλευτή του κινήματος «Άλμα», Ειρήνης Χαραλαμπίδου. Κατά τη συζήτηση υπογραμμίστηκε η ανάγκη εκπαίδευσης των δημόσιων λειτουργών και των Υπουργείων γενικότερα, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας και να τερματιστούν τα φαινόμενα κατάχρησης.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, εξέφρασε τη θέση ότι υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης προς το κοινοβούλιο. «Είναι πολλές οι φορές που ως κοινοβούλιο έχουμε ζητήσει να κατατεθούν διαβαθμισμένα έγγραφα για σκοπούς ελέγχου και η εκτελεστική εξουσία αρνείται πεισματικά και διαχρονικά να διαβαθμίσει έγγραφα», σημείωσε.

Η Βουλευτής του κινήματος «Άλμα», Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είπε ότι αφορμή για την εγγραφή του συγκεκριμένου θέματος ήταν τα πρωτοσέλιδα στα ΜΜΕ για το θωρακισμένο αυτοκίνητο του Προεδρικού.

«Επειδή δεν θέλει η εκτελεστική εξουσία να υπάρχει διαφάνεια και πληροφόρηση, γύρω από τα ερωτήματα που υποβάλλουμε, τα σφραγίζουν με ένα εμπιστευτικό», είπε.

«Προτιθέμεθα να κάνουμε εισήγηση με πρόταση νόμου για να σταματήσει η κατάσταση με την κατάχρηση της εκτελεστικής εξουσίας. Δεν προστατεύεται το δημόσιο συμφέρον, προστατεύεται η επικοινωνιακή πολιτική της εκτελεστικής εξουσίας», πρόσθεσε.

Ο διευθυντής της Εθνικής Αρχής Ασφαλείας (ΕΑΑ), αντισυνταγματάρχης Αλέξης Χατζηπροκόπης, ανέφερε πως αν κάποιος κάνει αυτή την κατάχρηση διώκεται ποινικά.

Σημείωσε πως με το νέο διάταγμα «καθορίζεται ρητώς ποιοι έχουν το δικαίωμα να διαβαθμίζουν έγγραφα. Εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε τη διερεύνηση, η Αστυνομία πρέπει να κάνει τη διερεύνηση», ανέφερε.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, Δένα Θεοδώρου, είπε πως «υπάρχει κατάχρηση στη διαβάθμιση εγγράφων, το βλέπουμε και εμείς από διάφορα έγγραφα που λαμβάνουμε».

Εξέφρασε την άποψη πως «αυτή η υπερβολή οφείλεται στο ότι δεν έχουν κατανοήσει τη διαφορά των διαβαθμισμένων εγγράφων και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Θα πρέπει να σταλεί μια εγκύκλιος που να αναφέρει τους βαθμούς διαβάθμισης και τα σχετικά άρθρα του διατάγματος».

«Ναι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και εκπροσωπώ ένα Υπουργείο που χειρίζεται έναν αριθμό διαβαθμισμένων εγγράφων. Θα συμφωνήσω με την ανάγκη εκπαίδευσης και επιμόρφωσης το οποίο εμείς ξεκινήσαμε εδώ και καιρό να το κάνουμε», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Δημήτρης Δημητρίου.

«Υπάρχει ένας ενδελεχής οδηγός διαβάθμισης. Αυτό το παράρτημα θα μπορούσε να αποτελέσει ένα εξαιρετικό έναυσμα για κάθε υπουργείο για να γίνει κάποια εκπαίδευση», ανέφερε ο Γιώργος Χριστοφίδης, ο οποίος εκπροσώπησε τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο.

«Το να μην μας επιτρέπουν να διαχειριστούμε την πληροφορία, είναι φίμωση, υπογράμμισε η Βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου.

Με τη σειρά του, ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας ανέφερε ότι χρειάζεται μια εκπαίδευση του συνόλου της υπηρεσίας για το θέμα των διαβαθμισμένων εγγράφων.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Μιχάλης Φελλάς, δήλωσε μετά το τέλος της συνεδρίας ότι η σημερινή συζήτηση στην Επιτροπή Θεσμών «ανέδειξε την ανάγκη να υπάρχει ισορροπία μεταξύ της προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών και της διαφάνειας στη δημόσια διοίκηση».

«Κανείς δεν αμφισβητεί ότι πρέπει να προστατεύονται ζητήματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας και άλλων ευαίσθητων πληροφοριών. Διαφάνηκε όμως από τη συζήτηση ότι υπάρχει κατάχρηση στη διαβάθμιση εγγράφων, καθώς επίσης και η ανάγκη καλύτερης εκπαίδευσης των δημοσίων λειτουργών», συμπλήρωσε.

«Αναγνωρίζουμε πλήρως την ανάγκη προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών για λόγους ασφάλειας και εθνικού συμφέροντος. Η προστασία όμως αυτή δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πρόσχημα αποφυγής ελέγχου ή λογοδοσίας ή απλά κάποιος για να νιώθει ο ίδιος ασφαλής να χαρακτηρίζει έτσι απλά ένα έγγραφο ως διαβαθμισμένο», ανέφερε ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου.

«Γνωρίζουμε ότι η υπερδιαβάθμιση ενός εγγράφου πρέπει να αποφεύγεται γιατί φορτώνει με επιπρόσθετα κόστη το κράτος, καθώς επιβραδύνει παράλληλα την νόμιμη ανταλλαγή πληροφοριών», σημείωσε.

«Το επίπεδο διαβάθμισης δεν πρέπει να είναι ούτε υψηλότερο, ούτε χαμηλότερο από τον πραγματικό κίνδυνο και είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να προβληματίσει και οι αρμόδιοι να το επιληφθούν», κατέληξε.

«Από πλευράς εκτελεστικής εξουσίας γίνεται μία πολύ μεγάλη κατάχρηση. Ένα απλό παράδειγμα να σας φέρω, χαρακτήρισαν ως απόρρητο το απλό πρωτόκολλο για θέματα απεξάρτησης ανηλίκων», δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας η βουλευτής του κινήματος Άλμ», Ειρήνη Χαραλαμπίδου.

«Δεν μπορεί ο κάθε λειτουργός με εντολές του υπουργού του, επειδή δεν θέλουν η πληροφόρηση να δίνεται ευρέως, να χαρακτηρίζει το έγγραφο», σημείωσε.

Ανέφερε επίσης πως η διαβάθμιση ενός εγγράφου σημαίνει κόστος για το κράτος.

Η κ. Χαραλαμπίδου είπε ότι «υπήρξε παραδοχή στη διάρκεια της συνεδρίασης ότι γίνεται τεράστια κατάχρηση από πλευράς εκτελεστικής εξουσίας πάνω σε αυτό το ζήτημα».

«Δεν μπορούμε να περιορίζουμε τη λογοδοσία, τη διαφάνεια, την πληροφόρηση και στη συνέχεια να ακούμε τους ίδιους υπουργούς να βγαίνουν να κάνουν δημόσιες δηλώσεις πάνω σε αυτά που σε εμάς έστειλαν ως εμπιστευτικά», τόνισε.

«Πρέπει να γίνει μία εκπαίδευση στα αρμόδια υπουργεία και στους λειτουργούς που χειρίζονται τέτοια θέματα για να γίνεται σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας και να σταματήσει η κατάχρηση», κατέληξε.