Από την εκλογή μου στη θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αποφάσισα να επισκέπτομαι κάθε χρόνο όλα τα κράτη μέλη για διμερείς συναντήσεις με όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες και όλες τις Ευρωπαίες ηγέτιδες. Οι ανταλλαγές αυτές μου δίνουν κατά πρώτο και κύριο λόγο την ευκαιρία να ακούσω: να γνωρίσω καλύτερα τις ανησυχίες, τις προτεραιότητες και τις προσδοκίες των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και των πολιτών που εκπροσωπούν.

Μου δίνουν επίσης τη δυνατότητα να μοιραστώ την οπτική μου σχετικά με τις μελλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες για την Ένωσή μας. Οι επισκέψεις αυτές πραγματοποιούνται στην αρχή της πολιτικής περιόδου, παρέχουν μια μοναδική, σφαιρική εικόνα της κατάστασης της Ένωσής μας και συντελούν ώστε να διασφαλιστεί ότι το έργο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξακολουθεί να εδράζεται σταθερά στην πραγματικότητα, τις προτεραιότητες και τις προσδοκίες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης είναι ότι τα πιο απτά της οφέλη συχνά περνούν απαρατήρητα ακριβώς επειδή έχουν γίνει κομμάτι της καθημερινής μας ζωής. Διασχίζουμε τα σύνορα με ευκολία. Μοιραζόμαστε ένα ενιαίο νόμισμα από τη Λισαβόνα μέχρι το Ελσίνκι και από το Δουβλίνο μέχρι την Αθήνα. Επωφελούμαστε από κοινά πρότυπα που προστατεύουν το περιβάλλον, την υγεία και την ποιότητα ζωής μας. Αλληλοϋποστηριζόμαστε για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών —όπως για παράδειγμα φέτος το καλοκαίρι με τις καταστροφικές δασικές πυρκαγιές—, καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας και άλλων κοινών προκλήσεων. Επιπλέον, όταν ταξιδεύουμε σε ολόκληρη την Ευρώπη, παραμένουμε σε επαφή με την οικογένεια και τους φίλους μας χωρίς να ανησυχούμε για τα τέλη περιαγωγής κινητής τηλεφωνίας. Ό,τι είναι πλέον συνηθισμένο στην καθημερινή μας ζωή αποτελεί, στην πραγματικότητα, το αποτέλεσμα δεκαετιών κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα ισχυρό θεμέλιο πάνω στο οποίο θα συνεχίσουμε να οικοδομούμε την Ευρώπη. Στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα, μια Ευρώπη ισχυρότερη, ανθεκτικότερη και πιο αυτόνομη είναι πιο σημαντική από ποτέ.

Για τον λόγο αυτό οικοδομούμε την Ευρώπη της άμυνας: για να ενισχύσουμε την ικανότητά μας να αποτρέπουμε απειλές, να προστατεύουμε τους πολίτες μας και, εν τέλει, να αποκαταστήσουμε την ειρήνη στην ήπειρό μας. Μια ειρήνη την οποία διέλυσε η συνεχιζόμενη επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο να αυξήσει αποφασιστικά την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης έως το 2030 μέσω της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, της μείωσης των στρατηγικών εξαρτήσεων και της από κοινού ανάπτυξης στρατιωτικών δυνατοτήτων προτεραιότητας. Ζωτικής σημασίας είναι να επιδιωχθεί συλλογικά ο αναγκαίος επανεξοπλισμός της Ευρώπης, με αποφυγή των αλληλεπικαλύψεων και της σπατάλης και, πάνω απ’ όλα, με την εγγύηση ότι η ιστορική αυτή προσπάθεια ενισχύει τη συλλογική ασφάλεια και άμυνα της Ευρώπης στο σύνολό της.

Η οικοδόμηση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης απαιτεί εξάλλου μια πιο ανταγωνιστική οικονομία. Για τον λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση διευκολύνει την επιχειρηματικότητα μειώνοντας τη γραφειοκρατία, κινητοποιώντας ιδιωτικές επενδύσεις για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να επεκταθούν και να καινοτομήσουν, ολοκληρώνοντας την ενιαία αγορά, ενισχύοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού και διαφοροποιώντας τις εμπορικές σχέσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες και σε οικονομικά προσιτές, καθαρές και εγχώριες πηγές ενέργειας. Σε όλους αυτούς τους τομείς, το θεματολόγιο «Μία Ευρώπη, μία αγορά» που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθορίζει συγκεκριμένους στόχους οι οποίοι πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το τέλος του 2027. Πέρα από τη γεωπολιτική επιτακτική ανάγκη, απώτερος στόχος είναι να γίνει η ζωή πιο προσιτή οικονομικά για τους πολίτες, να δημιουργηθούν οι συνθήκες για περισσότερες θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας και να βελτιωθεί η ανθεκτικότητα της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς της Ευρώπης.

Καθώς συναντώ τους Ευρωπαίους ηγέτες και τις Ευρωπαίες ηγέτιδες κατά τη φετινή περιοδεία στις πρωτεύουσες, ψηλά στην ημερήσια διάταξη θα βρίσκονται η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, μαζί με τη διεύρυνση της ΕΕ και τη συνεχιζόμενη στήριξή μας προς την Ουκρανία.

Ωστόσο, μεταξύ των βασικών αποφάσεων που αναμένεται να λάβουμε φέτος, μία ξεχωρίζει: η επίτευξη συμφωνίας, έως το τέλος του έτους, για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ —τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό μας για την περίοδο 2028-2034.

Γιατί πρέπει να κλείσουμε τη συμφωνία αυτή πριν από το τέλος του 2026; Διότι στη συνέχεια θα χρειαστούμε περίπου ένα έτος για να θέσουμε σε εφαρμογή το αναγκαίο νομοθετικό και διοικητικό πλαίσιο —στις Βρυξέλλες και στα κράτη μέλη— ώστε να διασφαλίσουμε την αδιάλειπτη εκτέλεση του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ. Πρόκειται απλώς για ορθό προγραμματισμό. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να διαταραχθεί η χρηματοδότηση για τους αγρότες και τις αγρότισσες, τις επιχειρήσεις, τους σπουδαστές και τις σπουδάστριες, τους ερευνητές και τις ερευνήτριες και τους φορείς καινοτομίας.

Επί δεκαετίες, ο προϋπολογισμός της ΕΕ στηρίζει τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη σε ολόκληρη την ήπειρό μας μέσω επενδύσεων στη γεωργία, τις περιφέρειές μας, την έρευνα και την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Η στήριξη αυτή θα συνεχιστεί. Ταυτόχρονα, ο προϋπολογισμός πρέπει επίσης να αντικατοπτρίζει τις εξελισσόμενες προτεραιότητες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων της άμυνας, της ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας.

Όπως και οι εθνικοί προϋπολογισμοί, ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να υλοποιεί τις προτεραιότητές του εντός των ορίων που θέτουν πεπερασμένοι πόροι. Το μεγαλύτερο κομμάτι του χρηματοδοτείται μέσω των εθνικών συνεισφορών των κρατών μελών. Πρέπει να διατηρήσουμε τις συνεισφορές αυτές εντός εύλογων ορίων. Γι’ αυτό ένα ισορροπημένο και φιλόδοξο σύνολο νέων κοινών πόρων θα αποτελέσει ουσιώδες τμήμα μιας συνολικής συμφωνίας.

Βρίσκω ενθαρρυντικό το μέχρι στιγμής εποικοδομητικό πνεύμα κατά τις συζητήσεις μεταξύ των ηγετών και των ηγέτιδων σχετικά με τον πολυετή προϋπολογισμό. Είμαι πεπεισμένος ότι, τελικά, θα βρούμε τη σωστή ισορροπία για την Ένωσή μας, τους πολίτες μας και το μέλλον μας. Επειδή αυτό αποτελεί κοινή μας ευθύνη.

Ο Αντόνιο Κόστα είναι Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου