Η αυξανόμενη τοξικότητα των φυτοφαρμάκων, που χρησιμοποιούνται κυρίως στη γεωργία απειλεί τους στόχους διατήρησης της βιοποικιλότητας που καθορίστηκαν στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιολογική Ποικιλότητα το 2022, στον Καναδά, αναφέρει το EfeVerde.

Τα έθνη δεσμεύτηκαν σε εκείνη τη σύνοδο κορυφής να μειώσουν τους κινδύνους που σχετίζονται με τη χρήση φυτοφαρμάκων στη γεωργία κατά 50% έως το 2020, αλλά μια μελέτη ερευνητών από το γερμανικό πανεπιστήμιο Kaiserslautern-Landau αποκαλύπτει ότι αυτός ο παγκόσμιος στόχος «απειλείται σοβαρά».

Οι ερευνητές, σύμφωνα με την περίληψη που παρέχεται από το περιοδικό Science, χρησιμοποίησαν μια νέα αναλυτική μέθοδο για να αξιολογήσουν τις τάσεις τοξικότητας των φυτοφαρμάκων παγκοσμίως και διαπίστωσαν ότι η τρέχουσα κατάσταση απέχει πολύ από τον στόχο του 2030, επομένως προέτρεψαν για άμεση και συντονισμένη δράση σε σχεδόν όλες τις χώρες για να αντιστραφεί η τάση και να εκπληρωθεί η δέσμευση του ΟΗΕ.

Έχουν αναλύσει παγκόσμια δεδομένα σχετικά με τη χρήση φυτοφαρμάκων, συγκρίνοντας την ποσότητα κάθε δραστικού συστατικού που εφαρμόζεται στη γεωργία με την περιβαλλοντική του τοξικότητα, μια μέτρηση που επιτρέπει μια πιο ακριβή αξιολόγηση της παγκόσμιας απειλής ή των πιθανών επιπτώσεων που θέτουν τα φυτοφάρμακα στη βιοποικιλότητα.

Για τον υπολογισμό της συνολικής εφαρμοζόμενης τοξικότητας, η μελέτη παρουσιάζει για πρώτη φορά ένα πλήρες σύνολο δεδομένων 625 φυτοφαρμάκων και τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν μια σημαντική αύξηση στην εφαρμοζόμενη τοξικότητα κατά την περίοδο που αναλύθηκε.

Η αύξηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, οφείλεται στη μεγαλύτερη ποσότητα φυτοφαρμάκων που εφαρμόστηκαν, λόγω της επέκτασης των γεωργικών εκτάσεων και της εντατικοποίησης των γεωργικών πρακτικών, και εν μέρει και στην αυξανόμενη τοξικότητα των ίδιων των δραστικών συστατικών, ιδίως των εντομοκτόνων.

Οι αυξήσεις ήταν ιδιαίτερα έντονες στην περίπτωση των χερσαίων εντόμων, των οργανισμών του εδάφους και των ψαριών. Θετικές τάσεις παρατηρήθηκαν επίσης στην περίπτωση των υδρόβιων ασπόνδυλων, των επικονιαστικών εντόμων και των χερσαίων φυτών, και μόνο δύο ομάδες (υδρόβια φυτά και χερσαία σπονδυλωτά) παρουσίασαν μειώσεις.

Όλες οι κύριες ομάδες φυτοφαρμάκων (ζιζανιοκτόνα, εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα) συνέβαλαν στην αύξηση της εφαρμοζόμενης τοξικότητας, αν και μόνο περίπου 20 δραστικά συστατικά ήταν καθοριστικά για διαφορετικές ομάδες ζώων και φυτών.

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην αντικατάσταση αυτών των εξαιρετικά τοξικών ουσιών με λιγότερο τοξικές εναλλακτικές λύσεις για την καλύτερη προστασία της βιοποικιλότητας, και έχουν επισημάνει ότι, παρόλο που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι απαραίτητες συγκεκριμένες λύσεις, η συνολική προσέγγιση θα πρέπει να επικεντρωθεί στη σταδιακή εξάλειψη των πιο επιβλαβών ενώσεων.

Η Βραζιλία, η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ινδία ήταν οι κύριες χώρες που συνέβαλαν στην παγκόσμια εφαρμοσμένη τοξικότητα κατά την περίοδο μελέτης (2013-2019), ενώ η Νιγηρία εμφάνισε συγκριτικά χαμηλά επίπεδα εφαρμοσμένης τοξικότητας, αλλά οι ερευνητές έχουν προειδοποιήσει ότι αυτό θα μπορούσε να αλλάξει, ακόμη και στην Αφρική, καθώς η εντατικοποίηση της γεωργίας επιταχύνεται και υιοθετούνται πιο τοξικά δραστικά συστατικά.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα φρούτα, τα λαχανικά, το καλαμπόκι, η σόγια, τα δημητριακά και το ρύζι αντιπροσώπευαν περίπου το 80% της συνολικής τοξικότητας των φυτοφαρμάκων.

Οι ερευνητές έχουν δείξει ότι μόνο η Χιλή βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου του ΟΗΕ για το 2030, και ενώ η Κίνα, η Ιαπωνία και η Βενεζουέλα παρουσιάζουν πτωτική τάση στην τοξικότητα των φυτοφαρμάκων κατά την περίοδο παρατήρησης, οι περισσότερες άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας (όπου εδρεύει η ερευνητική ομάδα), πρέπει να αντιστρέψουν την τρέχουσα πορεία τους.