Η παρουσία της Κύπρου ως σημαντικού και ισχυρού πρωταγωνιστή στη διαμόρφωση της ναυτιλιακής πολιτικής και με θετική επιρροή στα παγκόσμια ναυτιλιακά δρώμενα είναι ο στόχος του Υφυπουργείου Ναυτιλίας όπως ανέφερε ο Υφυπουργός Μαρίνα Χατζημανώλη κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού του Υφυπουργείου Ναυτιλίας για το 2027, σημειώνοντας παράλληλα ότι από τον Σεπτέμβριο 2023 μέχρι σήμερα η χωρητικότητα του στόλου του Κυπριακού Νηολογίου έχει αυξηθεί κατά περίπου 27%.

Όπως ανέφερε κατά την συζήτηση στη σημερινή συνεδρία της κοινοβουλευτικής επιτροπής οικονομικών, ο προϋπολογισμός για το 2027 είναι πλεονασματικός, με τα έσοδα να ανέρχονται στα €21,7 εκατ. ενώ οι δαπάνες του Υφυπουργείου στα €18,2 εκατ. Είπε επίσης ότι οι δαπάνες υλοποίησης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και βελτίωση της ποιότητας του κυπριακού νηολογίου ανέρχονται στα €2,4 εκατ. 

Σε δηλώσεις της μετά την συνεδρία η Υφυπουργός ανέφερε ότι ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου για το 2027 είναι πλεονασματικός, αποτυπώνοντας τη σταθερή προσήλωση στην περαιτέρω ενίσχυση της κυπριακής ναυτιλίας, στην ανάπτυξη του ναυτιλιακού οικοσυστήματος και στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Κύπρου ως διεθνούς ναυτιλιακού κέντρου.

«Η σταθερή ανοδική πορεία του Κυπριακού Νηολογίου τα τελευταία τρία χρόνια επιβεβαιώνει ότι η Κύπρος παραμένει ένας αξιόπιστος και ανταγωνιστικός ναυτιλιακός προορισμός» ανέφερε η Υπουργός.

Είπε επίσης ότι από τον Σεπτέμβριο του 2023 μέχρι σήμερα, η χωρητικότητα του στόλου του Κυπριακού Νηολογίου, η κυπριακή σημαία, έχει αυξηθεί κατά περίπου 27%, «γεγονός που αντανακλά την εμπιστοσύνη της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας προς τη χώρα μας», ενώ τα έσοδα του Υυφπουργείου έχουν αυξηθεί κατά 17,5% τα τελευταία τρία χρόνια.

Είπε επίσης ότι από την αρχή του 2026 έχουν εγγραφεί 119 νέα πλοία, συνολικής ολικής χωρητικότητας πέραν των 2,4 εκατομμυρίων τόνων στο κυπριακό νηολόγιο, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2023, η χωρητικότητα του στόλου υπό κυπριακή σημαία έχει αυξηθεί κατά περίπου 27%.

Σε σχέση με τα έσοδα από τον φόρο χωρητικότητας, η κ. Χατζημανώλη σημείωσε ότι κατά το φορολογικό έτος 2025 παρατηρήθηκε αύξηση των εσόδων κατά 8,92% σε σύγκριση με το φορολογικό έτος 2024.

Όραμα και συνεχής στόχος του Υφυπουργείου είναι να καταστεί η Κύπρος ένας σημαντικός και ισχυρός πρωταγωνιστής στη διαμόρφωση ναυτιλιακής πολιτικής και ένα ελκυστικό ναυτιλιακό κέντρο, ανέφερε.

Μιλώντας για την θαλάσσια επιβατική σύνδεση Κύπρου- Ελλάδας η οποία είναι σε εφαρμογή μέχρι το 2027 ανέφερε ότι στόχος είναι να συνεχίσει και θα κατατεθεί σχετική πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Σε σχέση με τον τουρισμό κρουαζιέρας η Υφυπουργός ανέφερε ότι στόχος είναι πριν το τέλος του 2026 να κατατεθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο η Εθνική Στρατηγική για τον τουρισμό κρουαζιέρας. 

Σημειώνεται επίσης ότι ποσό ύψους € 1.315.430 από τον προϋπολογισμό προορίζεται για την αποδοτική και αποτελεσματική λειτουργία του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, με την Υφυπουρργό να αναφέρει ότι η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Υφυπουργείου προχωρεί, ενώ μέσα στο 2027 θα ολοκληρωθεί, αφού μόνο 2 υπηρεσίες εκκρεμούν.

Σε σχέση με τα ναυτιλιακά γραφεία στο εξωτερικό δαπανείται ποσό ύψους €793.430, ενώ αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην παρουσία της Κύπρου σε αγορές όπως η Κορέα η Κίνα και η Ιαπωνία σημειώνοντας την ανάγκη για φυσική παρουσία της χώρας. Όπως ανέφερε η κ. Χατζημανώλη μέσα στην επιτροπή, αυτή την στιγμή το Υφυπουργείο μελετά άλλους τρόπους υλοποίησης αυτής της ανάγκης, είτε με απόσπαση λειτουργού του Υφυπουργείου είτε με σύμβαση.

Εξάλλου σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Εφραίμ Χρίστου, σημείωσε ότι στο πλαίσιο της εξέτασης του προϋπολογισμού του 2027 το ΑΚΕΛ έθεσε το ζήτημα των συνεχιζόμενων περιοριστικών μέτρων της Τουρκίας σε βάρος των κυπριακών πλοίων, που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα του Κυπριακού Νηολογίου. 

Για το θέμα της θαλάσσιας επιβατικής σύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας, το ΑΚΕΛ ζητά έγκαιρο σχεδιασμό για τη συνέχισή της, αξιολόγηση της επιβατικής εξυπηρέτησης και διερεύνηση δυνατοτήτων αναβάθμισης της υπηρεσίας με προσιτό κόστος για τους πολίτες.

Ο κ. Χρίστου αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης της ναυτικής και ναυτιλιακής εκπαίδευσης, ενώ επανέφερε την εισήγηση για εξέταση εξειδικευμένων κλάδων αξιωματικών εμπορικού ναυτικού και ζήτησε σαφή χρονοδιαγράμματα για την κάλυψη των αναγκών στελέχωσης του Υφυπουργείου, ιδιαίτερα σε επιθεωρητές πλοίων.

Από την πλευρά του ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ Ανδρέας Παπαχαραλάμπους είπε ότι «τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια εντυπωσιακή άνοδος στους αριθμούς της κρουαζιέρας στον τόπο μας» σημειώνοντας ότι από τις 110.000 του 2024, το 2025 είχαμε 250.000. 

Σε σχέση με την θαλάσσια σύνδεση Κύπρου Ελλάδας τόνισε την σημασία της αναφέροντας ότι «δεν είναι οικονομικό το ζήτημα, δεν είναι τουριστικό το ζήτημα, είναι ζήτημα ιστορικών, πολιτιστικών και εθνικών δεσμών. Είναι σημαντικό να φέρουμε ακόμη πιο κοντά στην Κύπρο τον εθνικό κορμό. Η θάλασσα για την Κύπρο δεν είναι σύνορο που μας περιορίζει, είναι δρόμος σε ανάπτυξη και προοπτική» ανέφερε ο κ. Παπαχαραλάμπους.

Κατά την συζήτηση μέσα στην επιτροπή η Βουλευτής ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου έθεσε ερωτήματα για το πώς προχωρά η Ναυτιλιακή Εταιρεία Πλοίων Περιορισμένης Ευθύνης ώστε να τεθεί σε εφαρμογή, ποιο είναι το ποσοστό των υπηρεσιών που έχουν ψηφιοποιηθεί και για το ναυτιλιακό γραφείο στην Άπω Ανατολή. Σε σχέση με τη Θαλάσσια επιβατική σύνδεση Κύπρου – Ελλάδας έθεσε το ερώτημα κατά πόσο το 2027 έγινε διαβούλευση για επιπλέον στήριξη ή μελέτη βιωσιμότητας, ώστε να βελτιωθεί η επιβατική σύνδεση καθώς και για τον στόχο για το κυπριακό νηολόγιο μέχρι το 2030.

Σειρά ερωτημάτων έθεσε και ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιαννάκης Γαβριήλ, ειδικότερα για τις επιπτώσεις στο Κυπριακό Νηολόγιο και στις ναυτιλιακές εταιρείες από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, την ανταγωνιστικότητα του Κυπριακού Νηολογίου, τις εγγραφές και διαγραφές πλοίων την τελευταία πενταετία και τη θαλάσσια ρύπανση στη Λεμεσό.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου ζήτησε ενημέρωση για το νομοσχέδιο δημιουργίας ΝΕΠΕ, καθώς και για τα κενά που πρέπει να καλύψουμε για να καταστεί πιο ανταγωνιστική η κυπριακή σημαία. Ανέφερε επίσης ότι η  μετάβαση των στόλων σε πιο πράσινες τεχνολογίες θεωρείται σε ορισμένες περιπτώσεις ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ζήτησε την προσέγγιση του Υφυπουργείου για το θέμα.

Ο Βουλευτής του κινήματος ΑΛΜΑ Οδυσσέας Μιχαηλίδης αναφέρθηκε σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την ακτοπλοϊκή σύνδεση Κύπρου- Ελλάδας και στο εύρημα ότι η πληρότητα ανήλθε στο 49% και σε περιόδους αιχμής στο 69%, την στιγμή που τα εισιτήρια εμφανίζονταν ως sold out και ζήτησε να μάθει τα μέτρα που έχουν ληφθεί μετά την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τη διόρθωση των στρεβλώσεων. Ζήτησεδ επίσης ενημέρωση για τον αριθμό των εταιρειών που είναι ενταγμένες στο σύστημα tonnage tax και την πραγματική συνεισφορά τους στην οικονομία της Κύπρου. Έθεσε επίσης ερώτημα για την επάρκεια στις επθεωρήσεις πλοίων και τυχόν παράβαση νομοθεσίας σε λιμάνια του εξωτερικού καθώς και το χρονοδιάγραμμα για το νέο κτήριο του Υφυπουργείου. 

Απαντώντας στις ερωτήσεις των Βουλευτών η Υφυπουργός ανέφερε ότι ο νόμος για τις ΝΕΠΕ δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή σημειώνοντας ότι «ευελπιστούμε να ξεκινήσουμε αισίως εντός του 2027», ενώ εξήγησε ότι ήταν δική της απόφαση να μην προχωρήσουν πιο έγκαιρα, ώστε το εργαλείο να λειτουργεί 100%.

Σε σχέση με την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Υφυπουργείου ανέφερε ότι στις 27 Οκτωβρίου «προχωρήσαμε με την ψηφιοποίηση του Κυπριακού Νηολογίου», προσθέτοντας ότι εντός του 2027 θα ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση όλων των υπηρεσιών. 

Μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής της Βουλής η Υφυπουργός είπε ότι «θα ενημερώσουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή» ενώ πρόσθεσε ότι «θα φροντίσουμε ώστε το κάθε σεντ να ανταποκρίνεται στις υπηρεσίες που προσφέρονται».

Σε σχέση με την έκθεση Ελεγκτικής Υπηρεσίας ανέφερε ότι δεν λήφθηκαν υπόψη όσα είχε επισημάνει το Υφυπουργείο, αλλά έγιναν διορθωτικές κινήσεις, επισημαίνοντας ότι υπήρξε επικοινωνία με τον ανάδοχο για τη βελτίωση του συστήματος κρατήσεων και «φέτος δεν είχαμε ούτε ένα παράπονο».

Σε σχέση με τη γαλάζια οικονομία και την απανθρακοποίηση ανέφερε ότι στους επόμενους προϋπολογισμούς θα περιλαμβάνονται αρκετές δράσεις για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, ενώ για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό ανέφερε ότι το 2025 υποβλήθηκαν 15 αιτήσεις για έκδοση βεβαιώσεων συμβατότητας και συμμόρφωσης.

Σε σχέση με το τουρκικό εμπάργκο, ανέφερε ότι προσπαθούν να βρουν τρόπους αντιμετώπισης των περιορισμών και ότι καταρτίστηκε σχέδιο δράσης με στόχο εταιρείες των οποίων τα πλοία, λόγω του μεγέθους τους, δεν πηγαίνουν στην Τουρκία. Για την ανταγωνιστικότητα του Κυπριακού Νηολογίου, ανέφερε ότι «συνεχίζουμε να προσφέρουμε υπηρεσίες και να βρίσκουμε τρόπους προσέλκυσης εταιρειών» ενώ σημείωσε ότι το 2029 ολοκληρώνεται η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το φορολογικό σύστημα και θα γίνουν ενέργειες για ανανέωσή της. Πρόσθεσε ότι μεγάλοι όμιλοι, όπως η MSC, συνεχίζουν να επενδύουν στο φορολογικό μας σύστημα, εντάσσοντας συνεχώς πλοία.

Σε σχέση με την στελέχωση του Υφυπουργείου αναφέρθηκε ότι βρίσκεται σε πολύ καλά επίπεδα και ότι «αναμένεται μέχρι το τέλος του έτους να πληρωθούν ακόμη περισσότερες θέσεις».

Αναφορικά με το νέο κτήριο για το Υφυπουργείο Ναυτιλίας ενημέρωσε ότι έχει υποβληθεί σημείωμα έργου στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και συστάθηκε ομάδα εργασίας για την ετοιμασία master plan. «Προχωρούμε αργά αλλά σταθερά» ανέφερε η Υφυπουργός.

Σε σχέση με την θαλάσσια ρύπανση αναφέρθηκε ότι έχει ετοιμαστεί σχέδιο δράσεων και καταγράφηκαν όλες οι πτυχές της ρύπανσης, καθώς και πλάνο για τη διασφάλιση των θεσμικών αρμοδιοτήτων και θα δοθεί πρόσθετη στήριξη από το Υπουργείο Οικονομικών.

Υπέρ της συνέχισης της ακτοπλοϊκής σύνδεσης το Υφυπουργείο Ναυτιλίας

Στις δηλώσεις της η Υφυπουργός Ναυτιλίας ξεκαθάρισε ότι ο στόχος του Υφυπουργείου είναι η συνέχιση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας, ζήτημα που τέθηκε έντονα από όλα τα κόμματα κατά τη διάρκεια συζήτησης του προϋπολογισμού.

Σημείωσε ότι το 2027 ολοκληρώνεται η σύμβαση και ήδη ξεκίνησαν να αξιολογούνται οι αριθμοί από την έναρξη της γραμμής. Σημείωσε ότι το ποσό των 5,5 εκατομμυρίων προέρχεται από τον προϋπολογισμό του Υφυπουργείου Ναυτιλίας και όχι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την οποία λαμβάνεται έγκριση.

Εξηγώντας την αναγκαιότητα του δρομολογίου η κ. Χατζημανώλη ανέφερε ότι δίνει την ευκαιρία σε πολλές οικογένειες οι οποίες δεν μπορούν πλέον να πληρώσουν τα εισιτήρια, ειδικά σε πενταμελή οικογένεια, αλλά και μια επιλογή για να συνεχίσουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Είπε επίσης ότι η γραμμή εξυπηρετεί και αρκετό κόσμο με προβλήματα υγείας, που για διάφορους λόγους δεν μπορούσε να ταξιδέψει αεροπορικώς.

«Ετοιμάζουμε πρόταση η οποία θα κατατεθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο, θα αξιολογηθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και θα αποφασίσει το Υπουργικό Συμβούλιο. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι εμείς, σαν Υφυπουργείο Ναυτιλίας, το αξιολογούμε θετικά», είπε.

Μέχρι τέλος του έτους εθνική Στρατηγική για κρουαζιέρα

Η Υφυπουργός ανέφερε ότι στόχος του Υφυπουργείου είναι να κατατεθεί εντός Νοεμβρίου η Εθνική Στρατηγική για την κρουαζιέρα. Όπως είπε, έχει ήδη καταρτιστεί το σχέδιο δράσης και θα παρουσιαστεί στο Υπουργικό Συμβούλιο ώστε να αποφασιστεί και ο φορέας υλοποίησης του σχεδίου, είτε το Υφυπουργείο Ναυτιλίας, είτε το Τουρισμού. 

Η κ. Χατζημανώλη είπε ότι τα τελευταία χρόνια και ειδικότερα πριν τις γεωπολιτικές εξελίξεις, υπήρχε αυξητική τάση στον τουρισμό κρουαζιέρας. «Τον τελευταίο χρόνο είχαμε επίσης μια εταιρεία η οποία χρησιμοποιούσε το λιμάνι Λεμεσού ως home port, που είναι πάρα πολύ σημαντικό, γιατί σημαίνει ότι ξεκινάει η κρουαζιέρα και ολοκληρώνεται στο λιμάνι της Λεμεσού. Άρα, δίδεται ευκαιρία στον κόσμο να παραμείνει στην Κύπρο και να γνωρίσει τους άλλους προορισμούς της χώρας μας», επισήμανε.

Σε ερώτηση μετά το τέλος της συνεδρίας για το κατά πόσο δεν πληρώνουν φόρους οι πλοιοκτήτες, η Υφυπουργός ανέφερε ότι «υπάρχει ο φόρος χωρητικότητας. Αυτό σημαίνει ότι έχουν το δικαίωμα να πληρώνουν φόρο πάνω στους τόνους των πλοίων τους» εξηγώντας ότι αντί να πληρώνουν τον κανονικό φόρο που πληρώνουν οι οποιεσδήποτε άλλες εταιρείες, εγγράφονται στο φορολογικό σύστημα της Κύπρου.

«Υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια. Αν πληρούν τα κριτήρια, τότε εγγράφονται στο φορολογικό μας σύστημα, το οποίο είναι εγκεκριμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και πληρώνουν βάσει των τόνων που έχει το συγκεκριμένο πλοίο. Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της κυπριακής ναυτιλίας», εξήγησε.