Συνεχίζει να αιωρείται πάνω από τη συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού το ζήτημα της χρηματοδότησης των αυξήσεων στις συντάξεις. Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει ανοικτό αφορά το ύψος της κρατικής συνεισφοράς και το μέρος του κόστους που θα επωμιστεί το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Με άλλα λόγια, πόσα από τα κονδύλια που απαιτούνται για τη μεταρρύθμιση θα προέλθουν από τον κρατικό προϋπολογισμό και πόσα από τους πόρους του Ταμείου. Στο επίκεντρο του χθεσινού εργατικού συμβουλευτικού σώματος βρέθηκε ο πυλώνας μηδέν και συγκεκριμένα το ζήτημα της στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων, με βασικό ζητούμενο να αποσαφηνιστεί τόσο το ύψος της ενίσχυσης όσο και ο τρόπος με τον οποίο θα χρηματοδοτηθεί.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δημοσιονομική διάσταση της πρότασης, καθώς θα πρέπει να καταστεί σαφές ποιο μέρος του κόστους θα καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό και ποιο από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται και το ποσό των περίπου €183 εκατ. από τον κρατικό προϋπολογισμό που συνδέεται με τις δαπάνες για την κατώτατη σύνταξη και τη σχετική κρατική συνεισφορά. Ζητούμενο τόσο για τις συντεχνίες όσο και για τους εργοδότες είναι να διευκρινιστεί τι ακριβώς περιλαμβάνει το συγκεκριμένο ποσό, ποιες δαπάνες καλύπτει σήμερα και ποιο θα είναι το πρόσθετο κόστος που θα προκύψει από τη νέα ρύθμιση.

Παράλληλα, σημαντικό ερώτημα αποτελεί η τύχη της κοινωνικής σύνταξης στο νέο σύστημα. Όπως επισήμαναν οι συνδικαλιστές στην «Κ», θα πρέπει να αποσαφηνιστεί κατά πόσο θα συνεχίσει να υφίσταται ως ξεχωριστή παροχή ή εάν θα υπάρξει αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων.

Την Πέμπτη οι κοινωνικοί εταίροι θα θέσουν υπο το φακό τους την πρόταση της Κυβέρνησης για το πέναλτι 12% στις περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την Κυβερνητική πρόταση το γνωστό «πέναλτι» του 12% για την πρόωρη αφυπηρέτηση από το 12% στο 7,5%, εφαρμόζοντάς το αποκλειστικά επί του βασικού μέρους της σύνταξης. Όπως πληροφορούμαστε αντίθεση είναι η θέση της ΠΕΟ η οποία επικαλείται πρόταση που είχε καταθέσει πριν από περίπου δύο χρόνια ο τέως υπουργός Εργασίας, σύμφωνα με την οποία το ύψος του πέναλτι θα μπορούσε να συνδέεται με τα χρόνια ασφάλισης. Με αυτό τον τρόπο, όσο περισσότερα χρόνια έχει κάποιος καταβάλει εισφορές στο σύστημα, τόσο μικρότερη θα είναι η επιβάρυνση από την πρόωρη συνταξιοδότηση. Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν περιορίζεται μόνο στο βασικό μέρος της σύνταξης, αλλά εγείρει και το ζήτημα της εφαρμογής της μείωσης στο αναλογικό μέρος. Πρόκειται για μια παράμετρο που αναμένεται να εξεταστεί σε συνάρτηση με το κόστος της, καθώς θα πρέπει να διαπιστωθεί κατά πόσο μια τέτοια αλλαγή θα είναι περισσότερο ή λιγότερο δαπανηρή σε σχέση με την κυβερνητική πρόταση. Εξάλλου η συζήτηση για το συνταξιοδοτικό δεν αφορά, συνεπώς, μόνο το ύψος των συντάξεων. Συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τη δημοσιονομική επιβάρυνση του κράτους, τη στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων και την ανάγκη διαμόρφωσης ενός συστήματος που θα θεωρείται ταυτόχρονα κοινωνικά δίκαιο και οικονομικά βιώσιμο.

Διασφάλιση της βιωσιμότητας του Ταμείου

Ο Υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας μιλώντας στην εκπομπή «Διασπορά Ειδήσεων» στον ΣΠΟΡ FM, 95.00, σημείωσε ότι οι συζητήσεις με τους κοινωνικούς εταίρους έχουν εντατικοποιηθεί, με τις συνεδριάσεις να πραγματοποιούνται δύο φορές την εβδομάδα, προκειμένου να εξετάζονται αναλυτικά όλες οι πτυχές της μεταρρύθμισης. Όπως ανέφερε, στόχος είναι να υπάρξει συμφωνία στη βάση των οικονομικών δυνατοτήτων τόσο του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων όσο και του κράτους. Όπως ανέφερε, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έχουν σχεδιαστεί στη βάση των αναλογιστικών δεδομένων, με στόχο το Ταμείο να παραμείνει βιώσιμο για τις επόμενες τέσσερις έως πέντε δεκαετίες, χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η μεταρρύθμιση να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, ώστε οι αλλαγές να αποτυπωθούν στις συντάξεις που θα καταβληθούν τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους.

Ως γνωστόν, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους χαμηλοσυνταξιούχους είπε ο Υπουργός διευκρινίζοντας ότι, για συντάξεις μέχρι €600 προβλέπεται ελάχιστη αύξηση €30 τον μήνα, ενώ το ύψος της τελικής αύξησης θα διαφοροποιείται ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης, τις πιστωμένες περιόδους, το ύψος των εισφορών και τη συνέχεια της εργοδότησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αύξηση μπορεί να φτάσει έως και τα €250 τον μήνα σε ορίζοντα πενταετίας πρόσθεσε.

Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του ορίου για την παροχή που είναι γνωστή ως «μικρό τσεκούδι», από περίπου €794 σήμερα σε επίπεδο της τάξης των €900-€910. Ο Υπουργός υποστήριξε ότι, παρά τη διαφοροποίηση του ύψους της συγκεκριμένης παροχής λόγω της αύξησης των συντάξεων, οι δικαιούχοι θα καταλήγουν συνολικά με υψηλότερο εισόδημα.

Την ίδια ώρα, πάντως, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο μελλοντικής αύξησης των εισφορών, εφόσον οι αναλογιστικές μελέτες καταδείξουν ότι αυτό απαιτείται για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος. Ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι η Κυβέρνηση κινείται εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων που έχουν προσδιοριστεί και ότι οποιαδήποτε πρόσθετη παροχή θα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη εξεύρεση πόρων.

Οι επιφυλάξεις και η αιτία πολέμου

Θετική ως προς τη συνέχιση του διαλόγου, εμφανίζεται η ΟΕΒ διατηρεί όμως σημαντικές επιφυλάξεις ως προς το ύψος των παροχών και κυρίως ως προς τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η μεταρρύθμιση στη χρηματοοικονομική ισορροπία του συστήματος.

Όπως επισήμανε ο Γενικός Διευθυντής της Ομοσπονδίας Μιχάλης Αντωνίου στην εκπομπή «Διασπορά Ειδήσεων» στον ΣΠΟΡ FM, 95.00, η βιωσιμότητα του Ταμείου αποτελεί κοινή ευθύνη και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως ζήτημα αύξησης των παροχών. Η ΟΕΒ προειδοποιεί ότι η ενίσχυση των συντάξεων θα πρέπει να γίνει με τρόπο που να μην αποθαρρύνει την καταβολή εισφορών επί των πραγματικών εισοδημάτων και να μην δημιουργεί αντικίνητρα για την ασφάλιση.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις προβλέψεις για την περίοδο μετά το 2032. Όπως ανέφερε η ΟΕΒ, η προτεινόμενη νομοθεσία αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο οι συντάξεις ορισμένων ασφαλισμένων με υψηλότερα εισοδήματα, που θα συνταξιοδοτηθούν μετά το 2032, να είναι χαμηλότερες από εκείνες που θα λάμβαναν χωρίς τη μεταρρύθμιση, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο για τη βιωσιμότητα του συστήματος. Η ΟΕΒ, από την πλευρά της, ζητά να διασφαλιστεί ότι οι αλλαγές δεν θα οδηγήσουν σε πρόσθετες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις και την οικονομία.

Στο μέτωπο του δεύτερου πυλώνα, οι διαφωνίες είναι ακόμη πιο έντονες. Σύμφωνα με τον κ Αντωνίου η ΟΕΒ τάσσεται ξεκάθαρα κατά της υποχρεωτικής συμμετοχής στα Ταμεία Προνοίας, υποστηρίζοντας ότι αυτά θα πρέπει να παραμείνουν σε εθελοντική βάση, με τη δημιουργία κατάλληλων κινήτρων από το κράτος. Ωστόσο ξεκαθάρισε, στόχος της εργοδοτικής πλευράς είναι, μέσω των κινήτρων αυτών, το ποσοστό των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα που καλύπτονται από Ταμεία Προνοίας να αυξηθεί από περίπου 27% σήμερα σε ποσοστό άνω του 50% μέσα σε μια τριετία. Η θέση της ΟΕΒ είναι ότι με τον τρόπο αυτό μπορεί να επιτευχθεί ευρεία κάλυψη χωρίς την επιβολή ενός οριζόντιου και υποχρεωτικού πρόσθετου κόστους στις επιχειρήσεις.

Η Κυβέρνηση, από την πλευρά της, κρατά ακόμα κλειστά τα χαρτιά της για το ζήτημα της υποχρεωτικότητας των Ταμείων Προνοίας, αναμένοντας την ολοκλήρωση του διαλόγου για τον πρώτο πυλώνα με τους κοινωνικούς εταίρους. Οι σχετικές συζητήσεις συνεχίζονται παράλληλα με τον πρώτο πυλώνα, με στόχο να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορεί να υπάρξει κοινό έδαφος.