Η επικύρωση της Συμφωνίας ΕΕ–Mercosur έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στον αγροτικό κόσμο της Κύπρου, ο οποίος προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα, αθέμιτο ανταγωνισμό και κίνδυνο εισόδου προϊόντων αμφίβολης ποιότητας, ενώ την ίδια στιγμή το Υπουργείο Γεωργίας τονίζει ότι η συμφωνία προσφέρει σημαντικά οφέλη, όπως προστασία κυπριακών Γεωγραφικών Ενδείξεων, πρόσβαση σε νέες αγορές, μείωση δασμών και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των τοπικών επιχειρήσεων.

Τα κατά

Αναβρασμός επικρατεί ανάμεσα στον αγροτικό κόσμο της Κύπρου που ανησυχεί για τις τεράστιες επιπτώσεις από την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής Mercosur. Οι αγρότες προειδοποιούν για σοβαρό πλήγμα στη γεωργία της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι ο αθέμιτος ανταγωνισμός απειλεί την επιβίωση του κλάδου. Τονίζουν, επίσης, ότι οι καταναλωτές ενδέχεται να επωμιστούν τις συνέπειες, καθώς η αγορά θα γεμίσει από προϊόντα αμφίβολης ποιότητας των χωρών της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης τα οποία μπορεί να αποδειχθούν επιβλαβή για την υγεία.

Όπως ανέφερε στην «Κ» ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Κυπρίων Αγροτών (ΕΚΑ), Πανίκος Χάμπας, με την ψήφιση της Mercosur θα επιτευχθεί σταδιακή εγκατάλειψη των κοινοτήτων διότι δεν θα συμφέρει σε κανέναν παραγωγό να καλλιεργεί και να εξάγει αγροτικά προϊόντα. Αυτό πρόσθεσε, αναμένεται να έχει πολλαπλασιαστικές αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.

Την ίδια ώρα, ο κ Χάμπας σημείωσε ότι με την ψήφιση της Mercosur θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου για τον πρωτογενή τομέα και η λύση είναι να επιλέγουν οι ίδιοι οι καταναλωτές τι προϊόντα βάζουν στο πιάτο τους και από που προέρχονται. Σημείωσε ακόμα ότι οι αγρότες πλέον δεν αναμένουν καμία αρωγή από την κυβέρνηση σε ότι αφορά την επιβίωση τους.

Ο κ. Χάμπας αποκάλυψε επίσης ότι η ΕΚΑ προγραμματίζει τη δημιουργία ειδικής ιστοσελίδας, στην οποία –μετά από σχετική έρευνα αγοράς– θα αναρτώνται τα καταστήματα και τα εστιατόρια που χρησιμοποιούν προϊόντα προέλευσης Mercosur. Στόχος είναι οι καταναλωτές να έχουν πλήρη ενημέρωση και να μπορούν, με διαφάνεια, να επιλέγουν από πού προέρχονται τα τρόφιμα που καταναλώνουν.

Τα υπέρ

Στον αντίποδα, το Υπουργείο Γεωργίας υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα προστατεύσει 350 ευρωπαϊκά προϊόντα από απομιμήσεις στην αγορά του Mercosur, κάνοντας τα αυθεντικά προϊόντα πιο διακριτά με υψηλότερη προστιθέμενη αξία. Οι προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις της Κύπρου περιλαμβάνουν το λουκούμι Γεροσκήπου, τους τοπικούς οίνους Λεμεσού, τους τοπικούς οίνους Πάφου, την Κουμανδαρία, το ούζο και τη ζιβανία. Όσον αφορά το χαλλούμι, διευκρινίζεται ότι δεν περιλήφθηκε στον κατάλογο καθότι όταν καταρτιζόταν δεν είχε εγγραφεί ως ΠΟΠ. Ωστόσο, όπως αναφέρει το αρμόδιο Υπουργείο η συμφωνία προβλέπει τη δυνατότητα αναθεώρησης του καταλόγου αμέσως μετά την επικύρωση της ολοκληρωμένης «Εταιρικής Συμφωνίας ΕΕ–Mercosur (EMPA)». Παράλληλα, στα υπερ της συμφωνίας είναι ότι προσφέρει στην Κύπρο μεγαλύτερη πρόσβαση στις αγορές της Λατινικής Αμερικής, μειωμένους δασμούς σε ευρύ φάσμα προϊόντων, αύξηση της ανταγωνιστικότητας και των ευκαιριών για μικρές επιχειρήσεις και μηχανισμούς προστασίας για ευαίσθητους τομείς της παραγωγής και σημαντικές προοπτικές για επιχειρήσεις και παραγωγούς της Κύπρου.

Σε σχέση με τις προοπτικές για τους κύπριους παραγωγούς σημειώνεται ότι σήμερα, λόγω των ιδιαίτερα υψηλών δασμών στα αγροτικά προϊόντα, η πρόσβαση της Κύπρου στις αγορές του Mercosur είναι από πολύ περιορισμένη έως πρακτικά κλειστή. Με τη νέα συμφωνία, το εμπόδιο αυτό αναμένεται να αρθεί, επιτρέποντας στους παραγωγούς της Κύπρου να ενισχύσουν ουσιαστικά τις εξαγωγές των προϊόντων τους.

Επιπλέον, η συμφωνία ανοίγει την αγορά, ενσωματώνοντας παράλληλα ποσοστώσεις, ρήτρες ασφαλείας και μηχανισμούς συστηματικής παρακολούθησης, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων στους ευαίσθητους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας και τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού.

Σε σχέση με τις ανησυχίες που εκφράζονται από τους αγρότες για την ασφάλεια των τροφίμων το αρμόδιο Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα της υγείας ζώων, ασφάλειας τροφίμων και φυτοϋγειονομικών μέτρων ρυθμίζεται μέσω ειδικού κεφαλαίου Sanitary & Phytosanitary (SPS) της συμφωνίας. Στόχος είναι η εναρμόνιση διαδικασιών χωρίς την υποβάθμιση των ενωσιακών προτύπων. Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι όλα τα προϊόντα που εισέρχονται στην αγορά της ΕΕ οφείλουν να συμμορφώνονται με τα πρότυπα της Ένωσης, ανεξαρτήτως εμπορικής συμφωνίας.

Τέλος με τη συμφωνία προβλέπεται η ενίσχυση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ με επιπλέον 45 δις (+20%) από τον αποθεματικό προϋπολογισμό της ΕΕ ως νέο «αντιστάθμισμα» για την έγκριση της Συμφωνίας.

Εμπόριο Κύπρου με Mercosur

Η Κύπρος και οι χώρες του Mercosur έχουν ήδη στενή εμπορική σχέση, με συνολικό όγκο εμπορίου που αντικατοπτρίζει την υπάρχουσα συνεργασία και το δυναμικό περαιτέρω ανάπτυξης. Το αρμόδιο Υπουργείο τονίζει ως εκ τούτου ότι η συμφωνία εξαλείφει τους δασμούς στο 91% όλων των προϊόντων, ωφελώντας σχεδόν όλες τις εξαγωγές της Κύπρου προς Mercosur.

Τι είναι η Mercosur και τι προβλέπει η συμφωνία

Η Mercosur είναι η Κοινή Αγορά του Νότου, ένας εμπορικός συνασπισμός της Νότιας Αμερικής που ιδρύθηκε το 1991. Μέλη της είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Από κοινού, οι χώρες της Mercosur αποτελούν την 6η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο με συνολικό πληθυσμό 270 εκατομμύρια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και 25 χρόνια βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις τέσσερις βασικές χώρες της Mercosur με σκοπό την υπογραφή της σημαντικής εμπορικής συμφωνίας, η οποία ολοκληρώθηκε.

Η συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur σκοπό έχει:

να αρθούν οι εμπορικοί φραγμοί και να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν αγαθά και υπηρεσίες στη Mercosur, καθώς και οι επενδύσεις,

να συμβάλει στη διασφάλιση βιώσιμης πρόσβασης σε πρώτες ύλες, ενισχύοντας την οικονομική μας ασφάλεια και στηρίζοντας τη διττή μετάβαση,

να βοηθήσει την ΕΕ και τη Mercosur να διαμορφώσουν παγκόσμιους εμπορικούς κανόνες σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και
να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα στον κόσμο υπέρ του εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες, απορρίπτοντας τον προστατευτισμό, σύμφωνα με την Κομισιόν.

Ποια κράτη ψήφισαν κατά της συμφωνίας;

Η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα ταξιδέψει στην Παραγουάη στις 17 Ιανουαρίου για την τελετή υπογραφής.