Δεδομένη θεωρεί την αύξηση των επιτοκίων την ερχόμενη Πέμπτη από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), λόγω του αυξανόμενου πληθωρισμού, ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, ο οποίος ταυτόχρονα τονίζει πως οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η διεθνής κοινότητα θα καταφέρει να περιορίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης με την σταδιακή αποκατάσταση της παραγωγής και μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου έχει άμεσες συνέπειες για το κόστος μεταφορών και παραγωγής το οποίο τελικά μεταφέρεται στους καταναλωτές, ενώ η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου οδηγεί σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο επηρεάζει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.

Συγκεκριμένα, σε δηλώσεις στο ΚΥΠΕ ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι παρότι ο πληθωρισμός έχει αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά των προηγούμενων ετών, εξακολουθεί να παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%, προκαλώντας ανησυχία στις αγορές και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Πρόσθεσε πως «η ΕΚΤ θεωρεί ότι όσο οι τιμές παραμένουν υψηλές, απαιτείται αυστηρή νομισματική πολιτική, ακόμη κι αν αυτή επιβραδύνει την οικονομία».

Ανέφερε ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα η οικονομική ανάπτυξη παρουσιάζεται αναιμική, επικαλούμενος τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι εκφράζονται φόβοι ότι η ευρωζώνη κινδυνεύει να εισέλθει σε περίοδο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή σε μια κατάσταση στην οποία συνυπάρχουν υψηλός πληθωρισμός, χαμηλή ανάπτυξη και αυξημένη ανεργία και πρόσθεσε πως αυτό είναι ένα από «τα δυσκολότερα οικονομικά φαινόμενα», καθώς οι Κυβερνήσεις και οι Κεντρικές Τράπεζες δυσκολεύονται να το αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά.

«Αν αυξήσουν τα επιτόκια για να περιορίσουν τις τιμές, επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα. Αν, αντίθετα, χαλαρώσουν τη νομισματική πολιτική για να στηρίξουν την ανάπτυξη, υπάρχει κίνδυνος νέας ανόδου του πληθωρισμού», πρόσθεσε.

Η ευρωπαϊκή οικονομία, σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, «εμφανίζει ήδη αρκετά χαρακτηριστικά στασιμοπληθωρισμού».

Η βιομηχανική παραγωγή σε πολλές χώρες παρουσιάζει επιβράδυνση, οι επενδύσεις περιορίζονται και η καταναλωτική εμπιστοσύνη παραμένει χαμηλή, ενώ οι τιμές της ενέργειας, των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, πρόσθεσε.

«Σε αυτό το περιβάλλον, μια νέα αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη ρευστότητα στην αγορά και καθιστώντας ακριβότερη τη χρηματοδότηση για επιχειρήσεις και πολίτες», υπογράμμισε.

Η αύξηση επιτοκίων οδηγεί στην αύξηση του κόστους δανεισμού και μείωση κατανάλωσης

Ο κ. Γιασεμίδης είπε στο ΚΥΠΕ ότι με την αύξηση των επιτοκίων, οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, θα αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος δανεισμού, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει, όπως ανέφερε, σε αναβολή επενδύσεων, περιορισμό προσλήψεων και μείωση της παραγωγής.

Σημείωσε ότι σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, όπου η οικονομία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις μικρές επιχειρήσεις, οι συνέπειες μπορεί να είναι «ιδιαίτερα έντονες».

Παράλληλα, είπε ότι η αύξηση των επιτοκίων επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση, καθώς όταν αυξάνονται οι δόσεις των δανείων, οι πολίτες διαθέτουν λιγότερα χρήματα για αγορές και υπηρεσίες.

«Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ζήτησης στην αγορά, γεγονός που πλήττει το λιανεμπόριο, την εστίαση, τον τουρισμό και πολλούς άλλους κλάδους της οικονομίας», ανέφερε, και πρόσθεσε ότι οι μεγαλύτερες συνέπειες των αυξήσεων επιτοκίων αφορούν τους δανειολήπτες, ιδιαίτερα όσους έχουν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο.

Σημείωσε ότι η αύξηση του κόστους ζωής και των δανειακών υποχρεώσεων επιβαρύνει κυρίως τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Πρόσθεσε ότι οι νέοι εργαζόμενοι, οι οικογένειες με παιδιά και οι μικρομεσαίοι επαγγελματίες βρίσκονται σε πιο δύσκολη θέση, καθώς βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται συνεχώς.

Σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, η αβεβαιότητα για το μέλλον επηρεάζει την ψυχολογία των πολιτών, οι οποίοι περιορίζουν ακόμη περισσότερο τις δαπάνες τους.

«Αυτή η συμπεριφορά, όμως, επιβραδύνει περαιτέρω την οικονομία, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο χαμηλής ανάπτυξης και περιορισμένης κατανάλωσης», πρόσθεσε.

Αύξηση κόστους παραγωγής/μεταφορών και επιπτώσεις σε καταναλωτές

Εξάλλου, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου έχει άμεσες συνέπειες στο κόστος μεταφορών και παραγωγής και πρόσθεσε ότι τα καύσιμα αποτελούν βασικό στοιχείο για τη λειτουργία των μεταφορικών δικτύων, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διακίνηση αγαθών σε παγκόσμιο επίπεδο.

«Όταν η τιμή των καυσίμων αυξάνεται, αυξάνεται και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, το οποίο τελικά μεταφέρεται στους καταναλωτές», σημείωσε.

Παράλληλα, ανέφερε ότι πολλές βιομηχανίες χρησιμοποιούν πετρέλαιο ή παράγωγα του πετρελαίου ως πρώτη ύλη για την παραγωγή προϊόντων, γεγονός που καθιστά τις αυξήσεις στις τιμές ενέργειας ακόμη πιο σημαντικές για την οικονομία.

Επιπλέον, ανέφερε ότι το φυσικό αέριο αποτελεί επίσης έναν κρίσιμο ενεργειακό πόρο για πολλές χώρες, ιδιαίτερα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη θέρμανση.

Πρόσθεσε ότι τα τελευταία χρόνια πολλές οικονομίες έχουν αυξήσει την εξάρτησή τους από το φυσικό αέριο, καθώς θεωρείται σχετικά καθαρότερη πηγή ενέργειας, σε σύγκριση με τον άνθρακα και το πετρέλαιο.

Ωστόσο, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι η εξάρτηση αυτή δημιουργεί και ευπάθειες, ιδιαίτερα όταν οι αγορές επηρεάζονται από γεωπολιτικές κρίσεις και πρόσθεσε πως η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου οδηγεί σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο επηρεάζει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.