Πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ προς την κινεζική πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου Temu επέβαλε σήμερα η Κομισιόν κατηγορώντας την ουσιαστικά ότι άφησε ανεξέλεγκτη τη διακίνηση επικίνδυνων και παράνομων προϊόντων προς εκατομμύρια Ευρωπαίους καταναλωτές. Η υπόθεση εξελίσσεται σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές συγκρούσεις των Βρυξελλών με τις λεγόμενες πλατφόρμες ultra-cheap αγορών και ενώ η Κομισιόν επιχειρεί να δείξει ότι ο Κανονισμός Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA) δεν θα μείνει στα χαρτιά.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την απόφαση, η Temu παραβίασε τον DSA, επειδή απέτυχε να αξιολογήσει σοβαρά τους κινδύνους που δημιουργούνται από τα προϊόντα που πωλούνται μέσω της πλατφόρμας της. Η Κομισιόν αναφέρει ότι οι Ευρωπαίοι χρήστες της πλατφόρμας είναι «πολύ πιθανό» να έρθουν αντιμέτωποι με παράνομα ή επικίνδυνα προϊόντα.

Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι η Temu προσπάθησε να καλύψει τις υποχρεώσεις της με γενικόλογες εκθέσεις και θεωρητικές αναφορές για τους κινδύνους στο ηλεκτρονικό εμπόριο συνολικά, χωρίς να εξετάσει τι πραγματικά συμβαίνει στη δική της πλατφόρμα. Στο στόχαστρο μπήκε ακόμη και ο τρόπος λειτουργίας της ίδιας της εφαρμογής (app) της εταιρείας, με την Επιτροπή να σημειώνει ότι τα συστήματα προώθησης προϊόντων και οι συνεργασίες με influencers μπορεί να ενισχύουν τη διάδοση προβληματικών προϊόντων, αντί να την περιορίζουν.

Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν τα αποτελέσματα μυστικής έρευνας αγορών («mystery shopping») που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Κομισιόν από ανεξάρτητο οργανισμό δοκιμών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, μεγάλος αριθμός φορτιστών δεν πληρούσε βασικά πρότυπα ασφαλείας, παιδικά παιχνίδια περιείχαν χημικές ουσίες πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια, ορισμένα προϊόντα δημιουργούσαν ακόμη και κινδύνους πνιγμού λόγω αποσπώμενων εξαρτημάτων.

Η Κομισιόν στέλνει συγκεκριμένο μήνυμα προς εταιρείες που ελέγχουν τις ψηφιακές αγορές ότι δηλαδή πλέον έχουν ευθύνη να ελέγχουν τα προϊόντα που εισέρχονται στην Ε.Ε., να αφαιρούν τυχόν παράνομα προϊόντα, όταν εντοπίζονται, αλλά και να αποδεικνύουν εκ των προτέρων ότι έχουν λάβει ουσιαστικά μέτρα πρόληψης.

Στο μεταξύ, η Temu έχει πλέον προθεσμία μέχρι τα τέλη Αυγούστου για να παρουσιάσει σχέδιο συμμόρφωσης. Αν η Κομισιόν κρίνει ότι η εταιρεία συνεχίσει να παραβιάζει τους κανόνες, μπορεί να προχωρήσει σε νέες κυρώσεις και επιπλέον οικονομικές ποινές.

Η υπόθεση ξεκίνησε επίσημα τον Οκτώβριο του 2024, όταν η Κομισιόν άνοιξε έρευνα για την πλατφόρμα. Η σημερινή απόφαση βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στις εκθέσεις αξιολόγησης κινδύνου της Temu, σε στοιχεία τελωνειακών και εποπτικών αρχών της Ε.Ε., αλλά και σε ανεξάρτητους ελέγχους προϊόντων.

Σε σχετική δήλωσή της, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν Χένα Βίρκουνεν τόνισε ότι «οι αξιολογήσεις κινδύνου δεν είναι μια τυπική διαδικασία γραφειοκρατίας, αλλά η ραχοκοκαλιά του DSA», υποστηρίζοντας ότι η Temu υποβάθμισε τη σοβαρότητα των κινδύνων και δεν παρουσίασε μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις πιθανές επιπτώσεις στους καταναλωτές.

Πάντως, η κινεζική εταιρεία έχει καταφέρει μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να αποκτήσει τεράστια διείσδυση στην ευρωπαϊκή αγορά, βασιζόμενη σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές, επιθετική διαφήμιση και αλγοριθμική προώθηση προϊόντων.

Το ύψος του «τσουχτερού» προστίμου, όπως εξηγούν αρμόδιοι αξιωματούχοι, υπολογίστηκε με βάση τη σοβαρότητα της παράβασης, τη διάρκειά της και τον αριθμό των Ευρωπαίων χρηστών που ενδέχεται να επηρεάστηκαν.