Περισσότερες από 1.000 μονάδες έχασε την Τετάρτη ο Dow Jones, καθώς η απόφαση της Federal Reserve να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια δεν κατάφερε να καθησυχάσει τους επενδυτές, την ώρα που η νέα άνοδος του πετρελαίου ενίσχυσε τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό.

Ο δείκτης των 30 αμερικανικών blue chips έκλεισε στις 51.594,14 μονάδες, καταγράφοντας πτώση 1.153,18 μονάδων ή 2,19%. Ο S&P 500 υποχώρησε κατά 1,52%, ενώ ο Nasdaq Composite έχασε 1,74%, με τις πιέσεις να είναι ιδιαίτερα έντονες στις τεχνολογικές μετοχές.

Το μέγεθος της πτώσης είναι εντυπωσιακό σε απόλυτους αριθμούς. Ωστόσο, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι μια βουτιά άνω των 1.000 μονάδων δεν οδηγεί απαραίτητα σε παρατεταμένη κατάρρευση της αγοράς.

Τι συνέβη τις προηγούμενες εννέα φορές

Σύμφωνα με ανάλυση του CNBC, κατά την τελευταία πενταετία ο Dow Jones έχει κλείσει με απώλειες άνω των 1.000 μονάδων σε εννέα συνεδριάσεις. Η συμπεριφορά του δείκτη μετά τα επεισόδια αυτά εμφανίζει ένα σαφές μοτίβο: οι πιέσεις συχνά συνεχίζονται τις αμέσως επόμενες ημέρες, αλλά η εικόνα αλλάζει αισθητά όσο διευρύνεται ο χρονικός ορίζοντας.

Την αμέσως επόμενη συνεδρίαση, η διάμεση μεταβολή του Dow είναι σχεδόν μηδενική. Μία εβδομάδα μετά, ο δείκτης εμφανίζει διάμεση απώλεια 1,14%. Σε βάθος ενός μήνα, η διάμεση απόδηση γίνεται θετική και πλησιάζει το 2%. Τρείς μήνες μετά την αρχική πτώση, η διάμεση άνοδος φτάνει το 9,1%.

Τα στοιχεία δεν αποτελούν εγγύηση ότι η ιστορία θα επαναληφθεί. Το δείγμα των εννέα συνεδριάσεων είναι μικρό, ενώ κάθε χρηματιστηριακή αναταραχή είχε διαφορετικά αίτια. Δείχνουν, πάντως, ότι οι μεγάλες ημερήσιες απώλειες συχνά αποτυπώνουν κορύφωση του φόβου και όχι απαραίτητα την αρχή μιας μακροχρόνιας πτωτικής αγοράς.

Οι δασμοί του 2025

Τρεις από τις εννέα πτώσεις σημειώθηκαν τον Απρίλιο του 2025, μετά την ανακοίνωση των εκτεταμένων «ανταποδοτικών» δασμών από τον Donald Trump στο πλαίσιο της αποκαλούμενης «liberation day».

Η Wall Street βρέθηκε αντιμέτωπη με δύο ημέρες βίαιων ρευστοποιήσεων, καθώς οι επενδυτές φοβήθηκαν ότι ένας παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος θα έπληττε την ανάπτυξη και θα αναζωπύρωνε τον πληθωρισμό.

Η αγορά ανέκαμψε όταν ο Trump ανακοίνωσε αναστολή 90 ημερών για μεγάλο μέρος του δασμολογικού σχεδίου. Οι πιέσεις επέστρεψαν προσωρινά στις 10 Απριλίου, καθώς παρέμεναν σε ισχύ οι υψηλοί δασμοί κατά της Κίνας, αλλά οι μετοχές άρχισαν να ανακάμπτουν αργότερα τον ίδιο μήνα, όταν Washington και Πεκίνο έστειλαν τα πρώτα μηνύματα αποκλιμάκωσης.

Οι τέσσερις βουτιές του 2022

Άλλες τέσσερις πτώσεις άνω των 1.000 μονάδων καταγράφηκαν το 2022, όταν ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ εκτοξευόταν και η Fed προχωρούσε σε διαδοχικές, επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων.

Οι επενδυτές φοβούνταν ότι το υψηλότερο κόστος δανεισμού θα οδηγούσε την αμερικανική οικονομία σε ύφεση. Ο Dow Jones, ο S&P 500 και ο Nasdaq εισήλθαν σε bear market, προτού οι αγορές αγγίξουν τον πυθμένα τους τον Οκτώβριο του 2022 και ξεκινήσει ο νέος ανοδικός κύκλος.

Οι υπόλοιπες δύο μεγάλες πτώσεις σημειώθηκαν τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2024. Η πρώτη συνδέθηκε με τις ανησυχίες για την αμερικανική αγορά εργασίας και τη μεγάλη πτώση του ιαπωνικού χρηματιστηρίου. Η δεύτερη προκλήθηκε όταν η Fed έστειλε μήνυμα ότι θα κινηθεί προσεκτικά όσον αφορά τις μειώσεις επιτοκίων.

Γιατί ανησυχεί τώρα η Wall Street

Στη συνεδρίαση του Ιουλίου, η Fed διατήρησε το βασικό επιτόκιο στο εύρος 3,50%-3,75%. Ωστόσο, τρία από τα δώδεκα μέλη με δικαίωμα ψήφου τάχθηκαν υπέρ αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι η επόμενη κίνηση της κεντρικής τράπεζας μπορεί να είναι προς τα πάνω και όχι προς τα κάτω.

Ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, επανέλαβε τη δέσμευση της κεντρικής τράπεζας να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%, χωρίς να αποκλείσει περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής εφόσον οι επόμενες μετρήσεις παραμείνουν υψηλές.

Την ίδια ώρα, το αμερικανικό αργό WTI κινήθηκε κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 7%, μετά την υπόσχεση του Donald Trump για αντίποινα κατά του Ιράν. Το Brent ξεπέρασε τα 88 δολάρια, επαναφέροντας στις αγορές τον φόβο ότι το ενεργειακό κόστος θα διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα.

Το ιστορικό μοτίβο αφήνει περιθώρια για ανάκαμψη σε βάθος χρόνου. Βραχυπρόθεσμα, όμως, η Wall Street θα πρέπει να διαχειριστεί ταυτόχρονα τον κίνδυνο υψηλότερων επιτοκίων, την άνοδο του πετρελαίου και μια νέα κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης.