Η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρώπινων Δικαιωμάτων-Cyprus Ombudsman, κα Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, επέδωσε σήμερα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κ. Νίκο Χριστοδουλίδη, την Ετήσια Έκθεση του Γραφείου της για το έτος 2024, η οποία αποτυπώνει το σύνολο του έργου, των παρεμβάσεων και της δράσης του θεσμού κατά τη διάρκεια του έτους. Η Έκθεση καταγράφει την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του Επιτρόπου ως ανεξάρτητου θεσμού προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προαγωγής της χρηστής διοίκησης και ενδυνάμωσης του κράτους δικαίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης, το 2024 το Γραφείο είχε προς διαχείριση 4.655 παράπονα και έρευνες, εκ των οποίων 2.507 ήταν νέες υποθέσεις, ενώ 2.709 υποθέσεις ολοκληρώθηκαν μέσα στο έτος, με μέσο όρο περίπου 260 υποθέσεων ανά μήνα, γεγονός που αντανακλά τόσο τον αυξημένο όγκο εργασίας όσο και τη συνεχή επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του θεσμού.

Κατά τη συνάντηση, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη νέα αρμοδιότητα του Ανεξάρτητου Μηχανισμού Ελέγχου Συμμόρφωσης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ενεργοποιήθηκε το 2024. Μέσω του Μηχανισμού αυτού διασφαλίζεται ότι τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα υλοποιούνται με πλήρη συμμόρφωση προς τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, ενσωματώνοντας τη διάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών.

Παράλληλα, η Επίτροπος επέδωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δύο από τις συνολικά επτά διακριτές ετήσιες εκθέσεις που αφορούν τις εξειδικευμένες αρμοδιότητες του θεσμού, σύμφωνα με τις οικείες νομοθεσίες:

-την Ετήσια Έκθεση του Φορέα Ισότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων, και

-την Ετήσια Έκθεση του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης των Βασανιστηρίων (National Preventive Mechanism – NPM).
Οι δύο αυτές εκθέσεις καταγράφουν τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του Γραφείου στους τομείς της ίσης μεταχείρισης, της καταπολέμησης των διακρίσεων και της προστασίας των προσώπων που στερούνται της ελευθερίας τους, στο πλαίσιο των διεθνών και ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η Επίτροπος υπογράμμισε ότι ο θεσμός του Επιτρόπου Διοικήσεως έχει εξελιχθεί σε έναν πολυδιάστατο ανεξάρτητο θεσμό προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο οποίος, πέραν της βασικής του αποστολής ως Ombudsman, ασκεί σήμερα σειρά 7 ξεχωριστών εξειδικευμένων αρμοδιοτήτων που απορρέουν από το εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.

Στο πλαίσιο αυτό, έγινε επίσης αναφορά στη νέα αρμοδιότητα που αναλαμβάνει ο θεσμός ως Ανεξάρτητος Μηχανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (Independent Fundamental Rights Monitor), σύμφωνα με το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο (Migration and Asylum Pact) και ειδικότερα τον Κανονισμό για τη Διαδικασία Ελέγχου (Screening Regulation). Ο νέος αυτός μηχανισμός θα είναι υπεύθυνος για την ανεξάρτητη παρακολούθηση της τήρησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εφαρμογή των διαδικασιών ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο του θεσμού ως εγγυητή του κράτους δικαίου και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Επίτροπος επισήμανε ότι η συνεχής ανάθεση νέων αρμοδιοτήτων από την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση της αξιοπιστίας, της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητας του θεσμού.

Ταυτόχρονα, τόνισε ότι η ουσιαστική και αποτελεσματική άσκηση του ολοένα διευρυνόμενου αυτού πλέγματος αρμοδιοτήτων προϋποθέτει την αντίστοιχη ενίσχυση του Γραφείου σε ανθρώπινο δυναμικό και πόρους, ώστε να συνεχίσει να ανταποκρίνεται με συνέπεια στις αυξανόμενες απαιτήσεις για προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χρηστή διοίκηση και λογοδοσία προς όφελος της κοινωνίας και των πολιτών.