Την ανάγκη για άμεση λήψη κατάλληλων μέτρων για να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση της διαβίωσης των επηρεαζόμενων προσώπων σε πλαίσιο πλήρως συμβατό με τις αρχές της ανεξάρτητης διαβίωσης και της αποϊδρυματοποίησης, σημειώνει η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Μαρία Στυλιανού Λοττίδη , σε έκθεσή της για το Σπίτι στην Κοινότητα στα Κάτω Πολεμίδια στην οποία διαμένουν άτομα με αναπηρία.

Η έκθεση έγινε υπό την αρμοδιότητα της Επιτρόπου ως Εθνικού Μηχανισμός Πρόληψης των Βασανιστηρίων και άλλων Μορφών Απάνθρωπης και Εξευτελιστικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας και ως Ανεξάρτητος Μηχανισμός Προώθησης, Προστασίας και Παρακολούθησης της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.

Οπως αναφέρεται στην έκθεση, η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει την αρμοδιότητα να διενεργεί ελεύθερα και σε τακτά χρονικά διαστήματα επισκέψεις σε χώρους όπου άτομα στερούνται ή πιθανόν να στερούνται της ελευθερίας τους.

Η διενέργεια επισκέψεων σε χώρους φιλοξενίας ατόμων με αναπηρίες, όπως το Σπίτι στην Κοινότητα Κάτω Πολεμιδιών, εντάσσεται στις αρμοδιότητες του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης των Βασανιστηρίων (ΕΜΠ) και αφορμή για την εν λόγω επίσκεψη, η οποία διενεργήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2025, αποτέλεσε και η υποβολή παραπόνων στο Γραφείο της Επιτρόπου για τις συνθήκες φιλοξενίας, μεταξύ άλλων,των ατόμων που διαβιούν στον χώρο.

Επισημαίνεται, δε, ότι η υπό αναφορά επιτόπια επίσκεψη πραγματοποιήθηκε απροειδοποίητα και χωρίς την εκ των προτέρων ενημέρωση ή/και συνεννόηση με την υπεύθυνη της στέγης.

Η έκθεση περιλαμβάνει σειρά διαπιστώσεων και σε αυτήν αναφέρεται ότι "κρίνεται αναγκαία η άμεση λήψη κατάλληλων μέτρων από τις αρμόδιες αρχές, ώστε να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση της διαβίωσης των επηρεαζόμενων προσώπων σε πλαίσιο πλήρως συμβατό με τις αρχές της ανεξάρτητης διαβίωσης, της αποϊδρυματοποίησης, της ισότητας και του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας".

Προς τον σκοπό αυτό υποβάλλονται εισηγήσεις. Πρώτη εισήγηση αφορά στο να διασφαλιστεί ότι κανένας από τους ενοίκους του «Σπιτιού στην Κοινότητα» στα Κάτω Πολεμίδια δεν θα μετακινηθεί σε πλαίσιο που συνεπάγεται ιδρυματοποίηση ή υποβάθμιση του επιπέδου φροντίδας και εξατομικευμένης υποστήριξης που απολαμβάνει σήμερα.

Επίσης, γίνεται εισήγηση να ολοκληρωθούν, χωρίς καθυστέρηση, οι διαδικασίες εξεύρεσης κατάλληλων πλαισίων διαβίωσης στην κοινότητα, στη βάση των εξατομικευμένων αναγκών κάθε ενοίκου, με παράλληλη κατάρτιση σχεδίου μετάβασης που να διασφαλίζει τη συνέχεια της παρεχόμενης φροντίδας και υποστήριξης.

Τρίτη εισήγηση είναι να προωθηθούν άμεσα οι αναγκαίες ενέργειες για την υλοποίηση του ήδη εγκεκριμένου προγράμματος υποστηριζόμενης ανεξάρτητης διαβίωσης τόσο για τον προαναφερόμενο ένοικο όσο και για τους άλλους δύο που διαμένουν στο Σπίτι στην Κοινότητα στα Κάτω Πολεμίδια. Στο μεσοδιάστημα, σημειώνεται, οι ένοικοι θα πρέπει να μεταφερθούν προσωρινά σε άλλη κατάλληλη κατοικία την κοινότητα που να μην ισοδυναμεί με ιδρυματοποίησή τους και όπου θα διασφαλίζεται η συνέχεια της παρεχόμενης εξατομικευμένης στήριξης και φροντίδας.

Τέταρτη εισήγηση είναι να διασφαλίζεται ότι κάθε απόφαση για διαφοροποίηση του πλαισίου στήριξης που παρέχεται σε άτομα με νοητική αναπηρία, λαμβάνεται κατόπιν εξατομικευμένης αξιολόγησης των αναγκών τους, με τη συμμετοχή των ιδίων, όπου αυτό είναι δυνατόν ή της οικογένειάς τους ως αντιπροσώπων επιλογής τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων .

Τέλος, γίνεται εισήγηση όπως ενισχυθεί ο συντονισμός μεταξύ των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια της φροντίδας και να αποτρέπεται η ιδρυματοποίηση των ατόμων με νοητική αναπηρία.

Η έκθεση υποβάλλεται στην Διευθύντρια των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ως αρμόδια αρχή, για τις δικές της ενέργειες στη βάση των εισηγήσεων ώστε να μην υπάρξει οπισθοδρόμηση στην στήριξη των ατόμων με αναπηρία για ανεξάρτητη διαβίωση .

Αντίγραφο της έκθεσης κοινοποιείται, επίσης στην Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας για ενημέρωση και για ενέργειες σε σχέση με τις εισηγήσεις που αφορούν στα αρμόδια Τμήματα, καθώς και στην ΚΥΣΟΑ.