Η μη κερδοσκοπική οργάνωση Simba Animal Aid Cyprus, που διαχειρίζεται τον Χώρο Προσωρινής Φύλαξης Αδέσποτων Σκύλων Λευκωσίας, εκφράζει έντονη ανησυχία και απογοήτευση για τις συνεχείς και αντιφατικές αλλαγές στον Περί Σκύλων Νόμο.

Μόλις δύο εβδομάδες μετά την ψήφιση αυστηρότερων μέτρων στα τέλη Μαρτίου, με στόχο, μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση του προβλήματος των αδέσποτων, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος επανήλθε την περασμένη Πέμπτη με νέες τροποποιήσεις. Οι αλλαγές αυτές, σε μια προεκλογική περίοδο, φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη και τις θέσεις συγκεκριμένων ομάδων, όπως των κυνηγών, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα ως προς το κατά πόσο διασφαλίζεται ουσιαστικά η προστασία των ζώων.

Η απαγόρευση της ευθανασίας παραμένει σε ισχύ, όπως είναι σωστό. Ωστόσο, στην πράξη, το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό. Η ίδια η Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου, εξέφρασε έντονη αντίθεση, προειδοποιώντας ότι οι κοινότητες δεν θα εφαρμόσουν τη νέα νομοθεσία, κάτι που ουσιαστικά ακυρώνει στην πράξη τις πρόνοιες της. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν απαγορεύονται οι θανατώσεις, αλλά ποιος θα διαχειριστεί την κατάσταση όταν το ίδιο το σύστημα δηλώνει αδυναμία και άρνηση εφαρμογής του νόμου;

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αλλαγή στην υποχρεωτική τοποθέτηση μικροτσίπ. Ενώ πριν μόλις δύο εβδομάδες είχε αποφασιστεί η σήμανση από την ηλικία των 2 μηνών, τώρα μετατέθηκε στους 6 μήνες. Αυτό αφήνει τα κουτάβια ανεξέλεγκτα για ένα κρίσιμο διάστημα. Πολλά θα χαθούν, πολλά θα εγκαταλειφθούν και τελικά θα προστεθούν στον ήδη αυξανόμενο αριθμό αδέσποτων. Παράλληλα, η εξαίρεση των κυνηγετικών σκύλων από την υποχρέωση να φέρουν περιλαίμιο με στοιχεία ιδιοκτήτη κατά τη διάρκεια κυνηγίου ενισχύει περαιτέρω τον κίνδυνο απώλειας και εγκατάλειψης, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το ήδη οξυμένο πρόβλημα των αδέσποτων.

Αντίστοιχα, η μείωση της ηλικίας των ατόμων που μπορούν να υιοθετήσουν σκύλο από τα 18 στα 16 έτη δεν είναι απλώς προβληματική, είναι επικίνδυνη. Η υιοθεσία ενός ζώου συνεπάγεται σοβαρές και μακροχρόνιες ευθύνες, ενώ η συγκεκριμένη αλλαγή ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού σκύλων ανά οικογένεια. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό σε περιπτώσεις κυνηγετικών δραστηριοτήτων, όπου διευκολύνεται η απόκτηση περισσότερων ζώων για εξορμήσεις, χωρίς επαρκείς μηχανισμούς ελέγχου και ευθύνης.

Την ίδια στιγμή, καταργήθηκε στην πράξη ένα βασικό εργαλείο ελέγχου του πληθυσμού. Ενώ πριν μόλις δύο εβδομάδες είχε ψηφιστεί σαφής διαφοροποίηση στα ετήσια τέλη άδειας (€24 για στειρωμένους και €120 για μη στειρωμένους σκύλους), πλέον το τέλος εξισώθηκε στα €24 για όλους. Η αλλαγή αυτή όχι μόνο αφαιρεί κάθε ουσιαστικό κίνητρο για στείρωση, αλλά μειώνει και σημαντικά έσοδα που αποτελούσαν κρίσιμο πόρο για τη διαχείριση του προβλήματος. Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη σοβαρό ερώτημα: τι θα συμβεί όταν κάποιοι ιδιοκτήτες επιλέξουν συνειδητά την αναπαραγωγή σκύλων προς πώληση, χωρίς κανένα αποτρεπτικό οικονομικό μέτρο;

Παράλληλα, απορρίφθηκε μια απλή αλλά ουσιαστική πρόταση: να διαμένει ο σκύλος στη διεύθυνση που είναι καταχωρημένη στο μικροτσίπ του. Μια ρύθμιση που θα μπορούσε να βάλει ένα στοιχειώδες πλαίσιο ελέγχου στις συνθήκες διαβίωσης των ζώων. Αντί αυτού, παραμένει ανεξέλεγκτη μια ιδιαίτερα προβληματική πρακτική: ιδιοκτήτες που διαμένουν σε αστικές περιοχές να διατηρούν τους σκύλους τους σε χωράφια ή απομονωμένους χώρους σε χωριά, συχνά υπό άθλιες συνθήκες, χωρίς συνεχή παρουσία ή ουσιαστική φροντίδα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ερωτήματα είναι αμείλικτα: ποιος διασφαλίζει ότι τα ζώα έχουν τροφή, νερό και βασική φροντίδα; Ποιος ελέγχει αν ζουν σε συνθήκες που πληρούν έστω τα στοιχειώδη πρότυπα ευημερίας; Και τελικά, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν αυτά τα ζώα παραμελούνται, χάνονται ή εγκαταλείπονται;

Με τις τελευταίες αλλαγές, διαγράφηκε το άρθρο που προέβλεπε ποινές, με αποτέλεσμα πολλές βασικές υποχρεώσεις (όπως άδεια κατοχής, μικροτσίπ, εγγραφή κ.λπ.) να μην συνοδεύονται πλέον από πρόστιμα αν δεν τηρούνται. Επίσης, λόγω διαγραφής, αφαιρέθηκε η δυνατότητα του Υπουργού να απαγορεύει ή να ρυθμίζει την παρουσία σκύλων σε συγκεκριμένους χώρους. Παράλληλα, καταργήθηκαν και οι πρόνοιες για εξώδικα πρόστιμα, αφού πλέον δεν υπάρχουν τα αντίστοιχα αδικήματα. Συνολικά, οι αλλαγές αυτές αποδυναμώνουν σημαντικά την εφαρμογή του νόμου.

Η Πρόεδρος της Simba Animal Aid Cyprus, κα Νατάσα Μιχαηλίδου, δήλωσε:
«Οι αποφάσεις αυτές δεν είναι απλώς αποσπασματικές. Είναι επικίνδυνες. Δημιουργούν ένα σύστημα που ευνοεί συγκεκριμένες ομάδες εις βάρος της συνολικής ευημερίας των ζώων. Οι φιλοζωικές οργανώσεις δεν μπορούν να συνεχίσουν να καλύπτουν τα κενά μιας πολιτείας που δείχνει να νομοθετεί χωρίς σχέδιο.»

Η Simba καλεί την Κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της και να επιδείξει ουσιαστική πολιτική βούληση. Δεν αρκούν σπασμωδικές αλλαγές που αναιρούνται μέσα σε λίγες ημέρες, ούτε μια νομοθέτηση που φαίνεται να καθοδηγείται από άλλες σκοπιμότητες. Απαιτείται μια εφαρμόσιμη στρατηγική, με συγκεκριμένες δράσεις και επαρκείς πόρους. Τη διαχείριση του προβλήματος δεν μπορούν να αναλαμβάνουν διαρκώς οι εθελοντές και οι φιλοζωικές οργανώσεις, οι οποίες έχουν ήδη φτάσει στα όριά τους. Το κράτος οφείλει να αναλάβει ενεργό ρόλο και να διασφαλίσει στην πράξη την ευημερία των ζώων.