Η συζήτηση γύρω από τη θεσμοθέτηση και ρύθμιση της ψυχοθεραπείας στην Κύπρο επανέρχεται όλο και πιο έντονα τα τελευταία χρόνια, καθώς αυξάνεται η ανάγκη για ποιοτικές και αξιόπιστες υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Ψυχοθεραπευτών, η θεσμική κατοχύρωση του επαγγέλματος δεν αποτελεί ένα απλό επαγγελματικό αίτημα, αλλά μία ουσιαστική ανάγκη για τη δημόσια υγεία, που συνδέεται άμεσα με την προστασία των πολιτών και την ποιότητα των υπηρεσιών που λαμβάνουν.

Σήμερα, στην Κύπρο δεν υπάρχει ένα ολοκληρωμένο και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο που να καθορίζει ποιος μπορεί να ασκεί ψυχοθεραπεία, ποια προσόντα απαιτούνται και ποιοι μηχανισμοί εποπτείας και λογοδοσίας πρέπει να λειτουργούν. Η απουσία αυτού του πλαισίου δημιουργεί σημαντικά κενά, καθώς οι πολίτες δεν έχουν πάντοτε τη δυνατότητα να γνωρίζουν εάν ο επαγγελματίας στον οποίο απευθύνονται διαθέτει την κατάλληλη εκπαίδευση και επάρκεια.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό αν ληφθεί υπόψη ότι η ψυχική υγεία αφορά έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα, όπου η παρέμβαση από μη καταρτισμένους επαγγελματίες, μπορεί να έχει ουσιαστικές επιπτώσεις στη ζωή ενός ανθρώπου. Η έλλειψη ενιαίων κριτηρίων και επίσημων μηχανισμών εποπτείας δημιουργεί περιθώρια για την εμφάνιση μη πιστοποιημένων πρακτικών, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα και υπονομεύει την εμπιστοσύνη προς τον κλάδο.

Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών υποστηρίζει ότι η απάντηση σε αυτό το πρόβλημα είναι η δημιουργία ενός σαφούς και λειτουργικού πλαισίου ρύθμισης. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνουμε τη δημιουργία Μητρώου Εγγεγραμμένων Ψυχοθεραπευτών, την καθιέρωση αυστηρών κριτηρίων εκπαίδευσης και πιστοποίησης, καθώς και τη σύσταση αρμόδιου οργάνου εποπτείας και ελέγχου. Παράλληλα, κρίνουμε απαραίτητη την ύπαρξη διαφανών διαδικασιών υποβολής και εξέτασης παραπόνων, ώστε να διασφαλίζεται ουσιαστική λογοδοσία και προστασία των πολιτών.

Την ίδια στιγμή, ο Σύνδεσμος μας επισημαίνει ότι στην Κύπρο υπάρχει ήδη μια ισχυρή επιστημονική βάση στον τομέα της ψυχοθεραπείας. Σήμερα λειτουργούν αξιόλογα εκπαιδευτικά ινστιτούτα, τα οποία προσφέρουν εκπαίδευση σε αναγνωρισμένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η συστημική, η γνωσιακή-συμπεριφορική και η προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία.
Μάλιστα, τέσσερα από τα ινστιτούτα αυτά είναι μέλη του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπευτών και λειτουργούν με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα του European Association for Psychotherapy (EAP). Τα εκπαιδευτικά τους προγράμματα περιλαμβάνουν ολοκληρωμένη τετραετή εκπαίδευση, θεωρητική κατάρτιση, κλινική πρακτική, εποπτεία και προσωπική θεραπεία – στοιχεία που θεωρούνται θεμελιώδη για την ασφαλή και επιστημονικά τεκμηριωμένη άσκηση της ψυχοθεραπείας.

Η ύπαρξη αυτής της επιστημονικής και εκπαιδευτικής βάσης καταδεικνύει ότι η Κύπρος διαθέτει ήδη τις προϋποθέσεις για να προχωρήσει στη θεσμική κατοχύρωση του επαγγέλματος. Αυτό που απομένει είναι η πολιτική βούληση από πλευράς του Υπουργείου Υγείας και όλων των αρμόδιων φορέων για την προώθηση ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου, που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας και θα εναρμονίζεται με τις ευρωπαϊκές πρακτικές.

Άλλωστε, η θεσμοθέτηση της ψυχοθεραπείας δεν αφορά μόνο τους επαγγελματίες του χώρου. Αφορά κάθε πολίτη που αναζητά στήριξη και κάθε κοινωνία που επιδιώκει να επενδύσει ουσιαστικά στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων της.

*Η Θέκλα Βασιλείου είναι Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπευτών, Ψυχολόγος (MSc) και συστημική Ψυχοθεραπεύτρια.